Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 września 2004 r. (zwanym skargą) K.T. wniosła o stwierdzenie nieważności pisma Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], stanowiącego odpowiedź udzieloną w trybie art. 38 ust. 8 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zm.) na odwołanie od opinii służbowej, w którym organ stwierdzał brak podstaw do zmiany opinii. Działający z upoważnienia Ministra Finansów, Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższego pisma Prezesa Głównego Urzędu Ceł argumentując, iż przedmiotowe pismo nie jest decyzją. K.T. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz z powodu niedotrzymania 14-dniowego terminu, przewidzianego do jego złożenia, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] organ stwierdził uchybienie terminu do jego złożenia.
Na postanowienie to K. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (osobna sprawa o sygnaturze akt II SA/Wa 780/05). Następnie w dniu 6 lutego 2005 r. K.T. złożyła pismo, w którym domagała się między innymi stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Szefa Służby Celnej. W uzasadnieniu wniosku przedstawiła argumenty odnoszące się jedynie do tej decyzji. Jej zdaniem, skoro postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może dotyczyć tylko decyzji administracyjnej, a faktycznie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności skutków prawnych wynikających z innego aktu bądź czynności i skoro postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności nieistniejącej decyzji administracyjnej Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] maja 2001 r. nr [...]było bezprzedmiotowe, to decyzja Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2004 r. jest również nieważna na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W dniu[...]marca 2006 r. Minister Finansów na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 Kpa wydał decyzję nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Szefa Służby Celnej z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...]. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Finansów decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], na zasadzie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] marca 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zarzut wnioskodawczyni jest bezpodstawny. Jako podstawa prawna rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji zostały wskazane przepisy: art. 156 §1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 oraz 158 § 1 Kpa. Wobec braku zaistnienia przesłanki w postaci rażącego naruszenia prawa określonej art. 156 §1 pkt 2 Kpa, co zostało szczegółowo w uzasadnieniu decyzji skarżonej wykazane, przytoczenie tego właśnie przepisu oraz przepisu art. 158 § 1 Kpa jest prawidłowe.
Zaś art. 157 § 1 i § 2 Kpa określa organ, który jest właściwy do rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności decyzji oraz stanowi, iż postępowanie w tego rodzaju sprawach wszczyna się na żądanie strony. Z uwagi na fakt, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2004 r. została wydana przez Ministra Finansów stosownie do przepisu art. 157 § 1 Kpa, ten sam organ jest właściwy do rozpatrzenia sprawy nieważności takiej decyzji. Wbrew poglądowi Pani K.T. nie doszło do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności pisma Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] maja 2001 r., albowiem po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zbadaniu kwestii formalnych okazało się iż, z przyczyn przedmiotowych należało odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Prezes Głównego Urzędu Ceł wydając przedmiotowe pismo z dnia [...] maja 2001 r. w sprawie odwołania wnioskodawczyni od opinii służbowej, działał w trybie i formie określonej w art. 38 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zm.).
Forma decyzji w sprawach ze stosunku służbowego, stosownie do unormowań zawartych w art. 81 ustawy o Służbie Celnej, ograniczona jest tylko do przypadków: zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego oraz w razie dokonywania zmian w stosunku służbowym polegających na przeniesieniu, zleceniu innych obowiązków służbowych, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków. W świetle powyższego skoro rozstrzygnięcie w sprawach dotyczących opinii służbowej nie wymagało formy decyzji administracyjnej, w związku z wystąpieniem przyczyny natury przedmiotowej, decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. odmówiono wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 157 § 3 Kpa. Podstawa prawna przywołanej powyżej decyzji była w ustalonym stanie prawnym sprawy prawidłowa, a zatem twierdzenie, iż brak jest podstaw prawnych do jej wydania jest nieuzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.T. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...]Szefa Służby Celnej (postępowanie w tym przedmiocie zostało wyłączone do osobnego rozpoznania – sprawa o sygnaturze akt II SA/Wa 1440/06) oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Finansów z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Szefa Służby Celnej z dnia [...] grudnia 2004 r. W uzasadnieniu skargi K. T. podtrzymywała zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i we wniosku z dnia 6 lutego 2005 r. Twierdziła, iż wszystkie te decyzje są nieważne, z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 2 i 5 Kpa, gdyż skoro Minister Finansów w swoich decyzjach stwierdził, że pismo Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] maja 2001 r. jest zwykłym pismem, a nie decyzją, to zatem wszystkie wyżej przez nią zaskarżone decyzje ustosunkowujące się do problemu nieważności tego pisma, są także nieważne albowiem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może dotyczyć tylko decyzji administracyjnej.
Wskazywała nadto na nieważność pisma Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] maja 2001 r., podtrzymując argumentację zawartą w swoim piśmie z 13 września 2004 r., sprowadzająca się w istocie do twierdzenia, iż wyżej wymienione pismo organu zostało wydane bez podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniach swoich decyzji z dnia [...] marca i [...] maja 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania.
Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga nie jest zasadna.
Po pierwsze należy wyraźnie podkreślić, na co wskazuje organ w uzasadnieniach swoich decyzji, iż forma decyzji w sprawach ze stosunku służbowego, stosownie do unormowań zawartych w art. 81 ustawy o Służbie Celnej, ograniczona jest tylko do przypadków: zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego oraz w razie dokonywania zmian w stosunku służbowym polegających na przeniesieniu, zleceniu innych obowiązków służbowych, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków. Dlatego też sprawy odwołań funkcjonariuszy celnych od ocen okresowych, czy też od opinii służbowych, o których mowa w treści art. 38 ustawy pragmatycznej nie mogą być załatwiane w formie decyzji, ale pism. Taki też charakter miało pismo Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], stanowiące odpowiedź udzieloną w trybie art. 38 ust. 8 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej na odwołanie K.T. od opinii służbowej, w którym organ stwierdzał brak podstaw do zmiany tej opinii.
Z tych też przyczyn Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pisma Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] maja 2001 r.
Po drugie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, prawidłowe są decyzje wydane przez Ministra Finansów z dnia [...] marca i [...] maja 2006 r. Są one prawidłowo uzasadnione zarówno pod względem prawnym jak i faktycznym. W uzasadnieniu organ wyczerpująco i dokładnie wskazał, z jakich powodów stanowisko wnioskodawczyni jest bezpodstawne i dlaczego zastosował wskazane w treści rozstrzygnięcia przepisy. Organ trafnie stwierdził, iż wbrew poglądowi K.T. nie doszło do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności pisma Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] maja 2001 r. albowiem po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zbadaniu kwestii formalnych, okazało się iż, z przyczyn przedmiotowych należało odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.
Po trzecie przedmiotem niniejszej skargi jest postawiony przez K.T. zarzut nieważności zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji Ministra Finansów. Formułując taki zarzut skarżąca nie wskazuje wprost na konkretne uchybienia organu przy podejmowaniu decyzji będących przedmiotem niniejszej skargi, ale podnosi wszystkie wcześniej już wskazywane przez nią w innych pismach (wniosek z dnia 13 września 2004 r., wniosek z dnia 6 lutego 2005 r., czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 24 marca 2006 r.) zarzuty dotyczące pisma Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] maja 2001 r., która to argumentacja nie może mieć miejsca w niniejszym postępowaniu. Postawiony w skardze zarzut stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji Ministra Finansów powinien dotyczyć konkretnie tych decyzji, a nie innych postępowań.
Wskazać nadto należy, iż nie każde naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, a jedynie rażące naruszenie prawa daje taką podstawę do zastosowania sankcji nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W sytuacji gdy zostały przez organ prawidłowo wykazane przesłanki zarówno prawne jak i faktyczne wydania przedmiotowych decyzji, nie może być mowy o naruszeniu prawa ani tym bardziej o jego rażącym naruszeniu.
Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień, ani naruszeń prawa w takim stopniu aby skutkowały one uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji i dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.