Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Okręgowy Inspektor Pracy w W. wyraził negatywną opinię w sprawie zastosowania oświetlenia wyłącznie elektrycznego w ciągu kas w sali sprzedaży hurtowni S. w W. przy ul. [...], należącej do S. Sp. o. o. w P. Opinia ta została wyrażona na wniosek Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. Podstawą tego postanowienia był m.in. § 25 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 129, poz. 1650), zwanego też dalej "rozporządzeniem". Organ ocenił, że - jak stanowi ten przepis - w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji. W sprawie nie ma uzasadnienia technologicznego dla lokalizacji stanowisk pracy w strefie nieoświetlonej światłem dziennym.
Postanowienie z dnia [...] kwietnia 2007 r. spółka otrzymała w dniu [...] kwietnia 2007 r., zaś zażalenie złożyła z uchybieniem terminu, gdyż dopiero w dniu [...] maja 2007 r. Spółka wniosła o przywrócenie terminu, lecz wniosek ten nie został formalnie rozpatrzony przez organ odwoławczy, który rozpoznał zażalenie merytorycznie bez rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu.
W zażaleniu spółka wskazała, że na etapie projektowania hali uzyskała pozytywną opinię w zakresie zgodności projektu budowlanego z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, dlatego wniosła o przeprowadzenie dowodu z tej opinii. Takie usytuowanie ciągu kas w pomieszczeniu, które nie miało oświetlenia światłem dziennym, wynikało z zasad funkcjonalności i było zgodne z przepisami prawa budowlanego, a także z opinią biegłego z zakresu bhp. Umieszczenie okien w hali, w której stosowany jest system wysokiego składowania towarów, i tak nie spełniałoby swego celu.
Ponadto organ nie zbadał, czy w obiekcie istnieje możliwość zastosowania światła dziennego. Także z uwagi na technologię produkcji (technologię składowania towarów) niemożliwe jest zastosowanie światła dziennego. Takie założenie technologiczne dotyczące składowania towarów przyświecało spółce już w chwili projektowania hali, zostało zaaprobowane przez biegłych i organy administracji z zakresu budownictwa, bhp i wymogów sanitarnych. Inne hale spółki zaprojektowane według analogicznego schematu otrzymywały pozytywne opinie organów administracji w omawianym względzie. Także sam Okręgowy Inspektor Pracy w W. postanowieniem z [...] marca 2007 r. wyraził pozytywną opinię w sprawie zastosowania wyłącznie światła elektrycznego w hali przy ul. [...] w W. Odmawiając takiej pozytywnej opinii w niniejszej sprawie organ naruszył art. 7 i 8 Kpa.
Postanowieniem z [...] czerwca 2007 r. Główny Inspektor Pracy utrzymał w mocy postanowienie z [...] kwietnia 2007 r. Organ zauważył, że przepisy dotyczące oświetlenia miejsc pracy weszły w życie po wydaniu pozytywnych dla spółki opinii rzeczoznawców. Poza tym opinie takie nie mają wiążącego dla organu charakteru. Użyte w § 25 rozporządzenia pojęcie "niemożliwe" odnosi się do technologii produkcji, a nie do niemożliwości wykonania okien ze względu na sposób składowania towarów. Usytuowanie kas w strefie pozbawionej światła dziennego wynika jedynie ze względów funkcjonalnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z [...] czerwca 2007 r. skarżąca spółka uznała, że § 25 rozporządzenia dotyczy wyłącznie zakładów produkcyjnych, a takim nie jest hala spółki przy ul. [...] w W. Spółka powołała się tu na wyrok NSA z 3 grudnia 2003 r. sygn. II SA 3979/02. A contrario więc przepisem tym nie jest objęty inny zakład, niż produkcyjny. Obiekt uzyskał w przeszłości pozytywną opinię w zakresie zgodności z przepisami bhp, był zgodny już na etapie budowy z przepisami prawa budowlanego, został też dopuszczony do użytkowania. Fakt wydania przez burmistrza Gminy W. pozwolenia na użytkowanie obiektu był organowi I instancji znany z urzędu. Decyzja ta stanowi sama w sobie pozwolenie na odstępstwo od obowiązku zastosowania światła dziennego, co potwierdza powołany wyżej wyrok NSA. Postępowanie w sprawie było więc bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Abstrahując jednak od tej argumentacji, a poprzestając na wykładni § 25 rozporządzenia, spółka powtórzyła ocenę, że nie stosuje się do niej tego przepisu, a nawet w razie zastosowania - zachodzi przewidziany w nim wyjątek od obowiązku zastosowania światła dziennego ze względu na technologię składowania towarów. Organ nie zbadał przy tym możliwości zastosowania światła dziennego, gdyż nie przeprowadził wnioskowanych oględzin. Spółka powtórzyła, że organ wydał w analogicznej sprawie pozytywną opinię dotyczącą innej hali w W. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 punkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiego postanowienia.
Skarga analizowana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów, niż w niej wskazane. Organ odwoławczy dopuścił się bowiem takiego uchybienia proceduralnego, które powoduje, że merytoryczna ocena prowadzonego przez strony sporu byłaby przedwczesna w niniejszym postępowaniu sądowym.
Bezsporne jest, że skarżąca spółka uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji. Jest też faktem, że w stosownym terminie skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu, a równocześnie z tym wnioskiem złożyła zażalenie na postanowienie z [...] kwietnia 2007 r. Stosownie do art. 59 Kodeksu postępowania administracyjnego wniosek w tej materii powinien być formalnie rozpatrzony - w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy, gdyż chodzi o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia (art. 59 § 2 Kpa). Ewentualnie odmowne postanowienie wydane w tej sprawie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, gdyż kończy postępowanie (art. 3 § 2 punkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Wbrew art. 59 Kpa Główny Inspektor Pracy nie rozpatrzył wniosku o przywrócenie terminu, lecz - jak wynika z pisma organu z dnia [...] października 2007 r. (k. [...] akt sądowych) - uznał on ten wniosek za zasadny, nie rozpatrzył go poprzez wydanie formalnego postanowienia i od razu rozpatrzył merytorycznie zażalenie.
Skoro organ otrzymał wniosek strony, dokonał jego oceny, to ocena ta powinna przybrać formę procesową postanowienia. Brak takiego postanowienia powoduje, że istnieć mogą wątpliwości co do tego, czy zażalenie na postanowienie z [...] kwietnia 2007 r. zostało skutecznie wniesione, czy też w obrocie prawnym pozostaje postanowienie organu I instancji, które stało się ostateczne wskutek uchybienia terminu zażalenia.
W dalszym postępowaniu organ odwoławczy rozpatrzy zatem wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a w razie przywrócenia terminu, wyda postanowienie w sprawie zażalenia. Rozstrzygnięcie prowadzonego przez strony sporu zostanie dokonane w razie ewentualnego wniesienia kolejnej skargi w sprawie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia podstawą wyroku był art. 152, a odnośnie kosztów postępowania - art. 205 § 2 tej ustawy.