Uzasadnienie
G.B., jako rencista Straży Granicznej, został skierowany na badanie lekarskie przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, jak również określania grupy inwalidzkiej.
[...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] orzekła, że funkcjonariusz jest zdolny do pracy, nie wymaga opieki innej osoby, zalicza się do trzeciej grupy inwalidzkiej od dnia [...] czerwca 2018 r., inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, inwalidztwo nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby/choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, inwalidztwo istnieje od [...] maja 2015 r. – druga grupa bez związku ze służbą, od dnia [...] czerwca 2018 r. – trzecia grupa bez związku ze służbą – nadal, inwalidztwo jest czasowe.
Centralna Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] października 2018 r. nr [...] uchyliła zaskarżone orzeczenie w części i wydała nowe orzekając, że rencista jest zdolny do pracy, nie wymaga opieki innej osoby, zalicza się do trzeciej grupy inwalidzkiej od dnia [...] czerwca 2018 r., inwalidztwo pozostaje bez związku ze służbą, inwalidztwo nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby/choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, inwalidztwo istnieje od dnia [...] września 2015 r. – druga grupa inwalidzka bez związku ze służbą, od dnia [...] czerwca 2018 r. – trzecia grupa inwalidzka bez związku ze służbą, inwalidztwo jest czasowe.
Pismem z dnia 18 grudnia 2018 r. G.B. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił opieszałość komisji, zlekceważenie opinii biegłego sądowego oraz nieuwzględnienie szczególnych warunków służbowych dotyczących przewlekłych zaburzeń nerwicowych, depresyjnych i lękowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2365, z późn. zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Orzeczenia komisji lekarskich działających w sprawach funkcjonariuszy Straży Granicznej, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie odrębne grupy.
Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby w Straży Granicznej w ramach powołanej ustawy o Straży Granicznej. Te orzeczenia komisji lekarskich MSW mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych organów administracyjnych właściwych w sprawach powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby w Straży Granicznej lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich MSW to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznania odwołań od decyzji administracyjnych, wydawanych na podstawie orzeczeń tych komisji. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego.
Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich MSW, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza na potrzeby ustalenia zdolności do służby w Straży Granicznej, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Są one uznawane za decyzje administracyjne – władcze rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.
Natomiast od orzeczeń wspomnianych komisji lekarskich, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w Straży Granicznej do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Przechodząc na kanwę rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że G.B. przedmiotem skargi uczynił orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2018 r. nr [...] stwierdzające brak związku stwierdzonego inwalidztwa ze służbą zaliczając go do trzeciej grupy inwalidzkiej. Podkreślić należy, że powyższe orzeczenie zostało wydane w wyniku skierowania wydanego przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, jak również określania grupy inwalidzkiej. Przedmiot rozstrzygnięcia oznacza, że badane orzeczenie należy do drugiej z omawianych grup.
Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Mają charakter wyłącznie orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i właściwości. W konsekwencji nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego
Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.