Uzasadnienie
Prezes Rady Ministrów, działając na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) w dniu [...] maja 2006 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił E. J. przyznania renty specjalnej. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że zgodnie z art. 82 ust. 1 określonej powyżej ustawy, Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie świadczenia specjalnego bierze się pod uwagę sytuację bytową wnioskodawcy, ale nie stanowi ona jedynego kryterium, które decyduje o przyznaniu tego świadczenia. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, niezdolnej do pracy z uwagi na wiek lub stan zdrowia, o ile w sprawie występują też inne okoliczności, wskazujące na jej szczególny charakter. Mogą to być m.in. wybitne zasługi wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie albo szczególne zdarzenia losowe.
Uzasadnienie złożonego wniosku i załączone dokumenty nie dają podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Rady Ministrów w dniu [...] czerwca 2006 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą. W uzasadnieniu przedstawił przebieg pracy zawodowej i związkowej E. J. i stwierdził, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, iż zainteresowana posiada szczególne dokonania w działalności związkowej lub opozycyjnej. Nie wynika też, aby z tytułu tej działalności była w sposób szczególny szykanowana, czy też represjonowana. Osiągane dochody nie pozwalają również na uznanie, iż zainteresowana znajduje się trudnej sytuacji materialnej. Otrzymuje emeryturę w wysokości 1254 zł netto.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez E. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniosła, że została pozbawiona środka odwoławczego, gdyż jej "odwołanie" od decyzji z dnia [...] maja 2006 r. zostało rozpoznane przez tę samą osobę, która podpisała się również pod decyzją wydaną w pierwszej instancji.
Ponadto skarżąca stwierdziła, iż przepis na podstawie którego odmówiono jej wnioskowanego świadczenia nie określa warunków, które powinny zostać spełnione, aby otrzymać świadczenie specjalne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w art. 1 § 1 i 2 stanowi, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
W świetle kryteriów określonych w powyższym przepisie skarga nie może zostać uwzględniona i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie.
Podkreślić należy, iż pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, iż ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ jest zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Z mocy art. 7 tej ustawy organ zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego, zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa.
Zdaniem Sądu, Prezes Rady Ministrów nie naruszył powyżej określonych reguł procesowych.
Podstawę materialnoprawną decyzji wydanej w niniejszej sprawie stanowił powyżej przytoczony art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Użyte w tym przepisie określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w wyniku przeprowadzonej wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji publicznej.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy, a taka decyzja może być uchylona przez Sąd w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego lub materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniu można mówić wówczas, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
W rozpoznawanej sprawie organ dokonał szczegółowej analizy i oceny sytuacji bytowej i materialnej skarżącej oraz jej rodziny i nie stwierdził, że jest ona szczególnie trudna. Organ słusznie zauważył, że decyzja o przyznaniu przedmiotowego świadczenia musi mieć uzasadnienie nie tylko w złej sytuacji bytowej, ale muszą zaistnieć okoliczności, które mogłyby zostać uznane za wyjątkowe – np. wybitne zasługi wnioskodawcy w określonych dziedzinach życia publicznego, czy też nadzwyczajne zdarzenie losowe. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z jej działalnością związkową - zdaniem Sądu - nie pozwalają przyjąć, iż działalność ta miała charakter szczególny, czy też nadzwyczajny.
Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej, iż została pozbawiona środka odwoławczego. Zgodnie z art. 127 § 3 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Natomiast art. 268a Kpa stanowi, iż organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. W niniejszej sprawie Sekretarz Stanu, Zastępca Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów – P. T. na dzień wydania decyzji posiadał wymagane prawem upoważnienie podpisane przez Prezesa Rady Ministrów w dniu [...] listopada 2005 r.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.