Uzasadnienie
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] odmawiającą przyznania pomocy finansowej K. P., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego matkę W. P. (obecnie po mężu P.).
Organ wskazał na następujący stan faktyczny. W. P. wystąpiła w dniu [...] lipca 2007 r. do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na kształcenie córki K. P. w liceum ogólnokształcącym. W uzasadnieniu wskazała, iż małoletnia jest córką zmarłego funkcjonariusza Policji I. P. Po rozpoznaniu powyższego wniosku Komendant Główny Policji decyzją z [...] listopada 2007 r. odmówił uwzględnienia powyższego wniosku. Organ pouczył wnioskodawczynię, iż od powyższej decyzji przysługuje jej prawo wniesienia odwołania do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji.
W związku z powyższym wnioskodawczyni w ustawowym terminie wniosła odwołanie zgodnie z pouczeniem. Powyższy środek został w dniu [...] grudnia 2007 r. przekazany przez Komendanta Głównego Policji zgodnie z właściwością do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W dniu [...] maja 2008 r. Minister, powołując się na art. 5 § 2 Kpa, zwrócił powyższe odwołanie Komendantowi Głównemu Policji wraz z informacją, iż w powyższej sprawie stronie niezadowolonej z decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a organem właściwym do jego rozpoznania jest Komendant Główny Policji.
W uzasadnieniu decyzji II instancji organ wskazał, iż wnioskodawczyni nie uzupełniła wymaganej dokumentacji, która wskazywałaby na fakt, iż śmierć ojca małoletniej, miała związek ze służbą. Powyższy fakt nie wynikał też ze zgromadzonych materiałów dowodowych. W związku z tym organ uznał, iż zgodnie z treścią § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej na kształcenie dzieci policjantów, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą, wnioskodawczyni nie spełnia niezbędnych wymogów od których zależy przyznanie pomocy finansowej na kształcenie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. P. (obecnie po mężu P.), wniosła o uchylenie decyzji II instancji i przekazanie sprawy Komendantowi Głównemu Policji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż jest ona niewłaściwa i oparta na niepełnym materiale dowodowym. Wskazała, iż w postępowaniu w sprawie śmierci ojca małoletniej ustalono, iż [...] w miejscu pełnienia służby na skutek stresów i konfliktów tam panujących. Skarżąca wskazała, iż w tamtym czasie nie powoływano komisji lekarskiej przy tego rodzaju wypadkach, ona zaś sama jako żona zmarłego, nie miała żadnego wypływu na prowadzone postępowanie w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów innych, aniżeli podnosi to skarżąca. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji, służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, przy czym właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy, zaś w myśl art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Natomiast według art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o ministrach - rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4.
Mając zatem za podstawę powyższe przepisy, należy dokonać analizy, czy w rozpoznawanej sprawie od decyzji Komendanta Głównego Policji służy odwołanie - jak pouczono skarżącą w decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2007 r.- do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, czy też - jak przyjęto - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Komendanta Głównego Policji.
Nie budzi wątpliwości fakt, że w myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277), centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest Komendant Główny Policji. Jednakże według wykładni leksykalnej, sformułowanie: "w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego", odnosi się do kompetencji, przeznaczenia i zadań postawionych przed tą formacją. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, Policja - jako umundurowana i uzbrojona formacja - służy społeczeństwu i jest przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, zaś realizacja owego przeznaczenia jest skonkretyzowana poprzez zakres zadań określonych w art. 1 ust. 2, tj.:
- 1) ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra;
- 2) ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania;
- 3) inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi;
- 4) wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców;
- 5) nadzór nad strażami gminnymi (miejskimi) oraz nad specjalistycznymi uzbrojonymi formacjami ochronnymi w zakresie określonym w odrębnych przepisach;
- 6) kontrola przestrzegania przepisów porządkowych i administracyjnych związanych z działalnością publiczną lub obowiązujących w miejscach publicznych;
- 7) współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi na podstawie umów i porozumień międzynarodowych oraz odrębnych przepisów;
- 8) gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych;
- 9) (uchylony);
- 10) prowadzenie bazy danych zawierającej informacje o wynikach analizy kwasu dezoksyrybonukleinowego (DNA);
Zatem w żadnym razie nie może się to odnosić - zdaniem Sądu - do spraw służbowych (osobowych) funkcjonariuszy Policji, takich jak m.in. przebieg służby (rozdział 5 ustawy), bądź uposażeń i innych świadczeń pieniężnych policjantów (rozdział 9 ustawy).
Reasumując, jeżeli w myśl art. 5 ust. 1 in fine ustawy o Policji, Komendant Główny Policji podlega ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a centralnym organem administracji rządowej jest on jedynie właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, zaś z kolei jeśli według art. 17 pkt 3 k.p.a. organami wyższego stopnia w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2, są odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, to po wydaniu decyzji w pierwszej instancji przez Komendanta Głównego Policji w sprawach z wiązanych z przyznaniem pomocy finansowej dla rodziny policjanta, który zginął na służbie, określonej w art. 116a ustawy o Policji, przysługuje odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (art. 127 § 2 k.p.a.), a nie wniosek do Komendanta Głównego Policji o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.).
Wobec powyższego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości i tym samym została wyczerpana przesłanka z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.