Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną przez B. G. decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego wypłaty odsetek w wysokości [...] zł z tytułu opóźnienia za okres [...] dni w wypłacie jednorazowego odszkodowania przysługującego funkcjonariuszowi w razie choroby pozostającej w związku ze służbą.
W uzasadnieniu decyzji podano, m.in. że Komendant Główny Straży Granicznej, w wykonaniu wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2006 r., sygn. akt [...], decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r. przyznał B. G. jednorazowe odszkodowanie pieniężne w wysokości [...] zł z tytułu choroby pozostającej w związku ze służbą w Straży Granicznej.
W związku z niepodjęciem przez B. G. przyznanej należności pieniężnej z kasy [...] Oddziału SG, kwotę jednorazowego odszkodowania przekazano na konto niepodjętych należności. Na skutek interwencji [...] Oddziału Straży Granicznej B. G., pismem z dnia [...] lutego 2007 r., wskazał konto, na które przekazano kwotę jednorazowego odszkodowania pieniężnego.
Pozwem z dnia [...] stycznia 2008 r. B. G., na podstawie art. 481 kc, wystąpił do Sądu z roszczeniem o zasądzenie kwoty odsetek w wysokości [...] zł z tytułu opóźnienia za okres [...] dni w wypłacie jednorazowego odszkodowania pieniężnego, ustalonego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r.
Przedmiotowe roszczenie, w ocenie organu I instancji, nie znalazło prawnego, jak i faktycznego uzasadnienia, a zarzut bezczynności pozwanego uznano również za bezzasadny.
W uzasadnieniu decyzji organu I instancji odniesiono się szeroko do oceny prawnej zagadnienia wypłaty odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty roszczeń wynikających ze stosunku służbowego. Na tę okoliczność przytoczono przyjęte orzecznictwo sądów i doktryny. W konsekwencji ustalono, że nie zachodzą przesłanki do wypłaty odsetek na podstawie art. 481 k.c. zarówno co do istoty, jak i przyczyn procesowych. Oceniono, że za słusznością przyjętego rozstrzygnięcia przemawiają przesłanki określone w art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wskazano, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a.
Organ odnosząc się do zarzutów B. G. podniesionych w odwołaniu, uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Stwierdził, że sprawa o odsetki nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracji publicznej. Tym samym rozpoznanie sprawy o odsetki nie może nastąpić w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez organy administracji publicznej, nie ma bowiem podstaw prawnych do wydania takiej decyzji (por. uchwała NSA z dnia 5 marca 2001 r., OPS 17/00, ONSA 2001, nr 3, poz. 100). Organ zauważył, iż żądanie zainteresowanego dotyczy stanu prawnego, w którym przepisy ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), ustanawiając wypłatę uposażenia zasadniczego funkcjonariuszom tej służby mundurowej z góry, nie przewidywały prawa funkcjonariusza do odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należnego mu uposażenia.
Od dnia 11 czerwca 2007 r. prawo funkcjonariusza Straży Granicznej do odsetek od zaległego uposażenia i innych należności pieniężnych zostało ustanowione w art. 111 ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), wprowadzonym ustawą z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 82, poz. 558).
Znowelizowany przepis nie miał więc zastosowania do uprawnień skarżącego, gdyż kwotę jednorazowego odszkodowania pieniężnego pozostawiono do dyspozycji B. G. w dniu [...] listopada 2006 r. W przedstawionej sytuacji prawnej organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował prawo materialne, zaś wobec uregulowania w noweli prawa do odsetek dopiero od dnia 11 czerwca 2007 r., tj. w dacie wejścia w życie ustawy, brak jest podstaw do stosowania znowelizowanego przepisu art. 111 ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w odniesieniu do skarżącego.
Na marginesie powyższych rozważań organ zauważył, że zbędne było dokonywanie przez organ I instancji merytorycznej oceny żądania strony. Skoro bowiem uznano, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty przez organ administracji, to organ ten nie powinien jednocześnie stwierdzać, że nie zachodzą przesłanki do wypłaty odsetek w świetle art. 481 Kodeksu cywilnego (por. str. 5 decyzji). W sytuacji, w której organ administracji zakwestionował swoje uprawnienie do rozstrzygania w danej sprawie, powinien powstrzymać się od uwag sugerujących, że skierowane do niego żądanie jest nieuzasadnione co do istoty.
W orzecznictwie przyjmuje się, że decyzja umarzająca postępowanie nie rozstrzyga o istocie sprawy, wywiera jedynie skutek procesowy (kończy sprawę w danej instancji), dzięki czemu zapewnia stronie gwarancje procesowe określone w kodeksie. Istotą umorzenia postępowania jest jego przerwanie, uchylenie wszystkich dokonanych w nim czynności oraz orzeczenie o dalszym jego nieprowadzeniu.
Niemniej jednak dostrzeżone uchybienie pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. G. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i zobowiązanie Komendanta Głównego Straży Granicznej do wypłaty należnych odsetek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Poza sporem jest, iż B. G., pozwem z dnia [...] stycznia 2008 r., skutecznie wszczął postępowanie o zasądzenie odsetek przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd ten, jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] października 2008 r., sygn. akt [...], był rzeczowo i miejscowo właściwy w sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. Sąd Rejonowy [...] sprawę skarżącego przekazał do rozpoznania Komendantowi Głównemu Straży Granicznej. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 4779 kpc, Sąd rozpoznaje jedynie odwołania od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Samo rozpoznanie sprawy o odsetki leży natomiast w gestii Komendanta Głównego Straży Granicznej, od decyzji którego odwołania rozpoznaje Sąd Rejonowy.
Powyższe stanowisko podzielił Sąd Okręgowy [...], przy czym uznał, iż rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego nie spełnia wymagań zakreślonych przepisem art. 47714 § 3 kpc, gdyż przekazując sprawę do rozpoznania Komendantowi Głównemu Straży Granicznej, nie zakreślono terminu do wydania decyzji w sprawie odwołującego się i uchylił postanowienie Sądu z dnia [...] lutego 2008 r.
Wyrokiem z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy [...], po rozpoznaniu sprawy z powództwa B. G. przeciwko Komendantowi Głównemu Straży Granicznej o odsetki, zobowiązał Komendanta Głównego Straży Granicznej do wydania decyzji w zakresie wypłaty odsetek od kwoty [...] zł przyznanej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r. w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia.
W wykonaniu orzeczenia Sądu, Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. umorzył postępowanie dotyczące wypłaty odsetek, zaś Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. powyższą decyzję utrzymał w mocy. Jak już wyżej podano, właściwym do rozpatrzenia odwołania od wydanych decyzji pozostaje Sąd Rejonowy, który w postanowieniu z dnia [...] lutego 2008 r. wskazał swoją właściwość w zakresie rozpoznania odwołania.
Skarga B. G. podlegała zatem odrzuceniu, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.