Uzasadnienie
W dniu 22 marca 2004 r. Z. L. złożył wniosek do Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2003 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia organu w sprawie zasiłku dla bezrobotnych. W powyższym wniosku Z. L. podniósł, iż postanowienie to obarczone jest ciężkimi wadami, gdyż zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, w wyniku przestępstwa a ponadto obraża prawo.
W wyniku rozpoznania wniosku Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...], w którym odmówił stwierdzenia nieważności powołanego we wniosku z dnia [...] marca 2004 r. postanowienia.
Z. L. nie skorzystał z przysługującego mu, zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2004 r., wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Natomiast w dniu 28 lutego 2005 r. złożył do Ministra Gospodarki i Pracy wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...] We wniosku tym Z. L. podniósł, iż postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa a ponadto obraża jego godność. Minister Gospodarki i Pracy postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż w sprawie nie istnieją przesłanki, które pozwalałyby stwierdzić nieważność postanowienia, gdyż zawiera ono prawidłowo powołaną podstawę prawną i jest zgodne pod względem formalnoprawnym. Wskazał również, że powołane przez Z. L. argumenty co do nieważności aktu są bezzasadne i nie dają podstaw do usunięcia postanowienia z obrotu prawnego.
Na powyższe postanowienie z dnia [...] marca 2005 r. Z. L. złożył do Ministra Gospodarki i Pracy wniosek z dnia 11 kwietnia 2005 r., w którym na podstawie art. 126, art. 127 § 3 i art. 144 Kpa wniósł o jego uchylenie jako aktu wydanego z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż postanowienie z dnia [...] marca 2005 r. nie zawiera uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, a ponadto pozostaje ono bez związku z jego zarzutami. W konkluzji wniosku zażądał o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister Gospodarki i Pracy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...] na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 156 § 1 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił uchylenia postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2003 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia organu w sprawie zasiłku dla bezrobotnych.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi złożonej przez Z. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, iż zaskarżone postanowienie jest rażąco wadliwe, nie posiada uzasadnienia faktycznego jak i prawnego i w związku z tym wnosi o stwierdzenie jego nieważności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, gdyż podjęte rozstrzygnięcie jest słuszne i zgodne z obowiązującym prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga jest uzasadniona.
Wniosek Z. L. z dnia 11 kwietnia 2005 r. nie wskazuje wyraźnie, iż skarżący zwraca się wyłącznie z żądaniem ponownego rozpatrzenia sprawy ale zawiera również wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wskazuje na rażące naruszenie prawa.
Kodeks postępowania administracyjnego przyjął zasadę ograniczonego formalizmu w zakresie formy i treści podania, oznacza to że podanie takie musi odpowiadać wymogom formalnym. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma. O tym, jaki charakter ma wniesione pismo strony, decyduje strona. Jeżeli treść pisma budzi wątpliwości, organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Dlatego obowiązkiem organu jest zwrócenie się do skarżącego, stosownie do treści art. 64 Kpa, o sprecyzowanie żądania, tym bardziej, że wniosek skarżącego z dnia 11 kwietnia 2005 r. został wniesiony w terminie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odstąpienie przez organ od wyjaśnienia wątpliwości stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 9 Kpa, które może mieć wpływ na wynik sprawy.
Skoro jednak organ potraktował wniosek Z. L. jako żądanie o ponowne rozpatrzenie sprawy, co wynika z treści uzasadnienia prawnego jak i faktycznego zaskarżonego postanowienia, to organ ten zobowiązany był do rozpatrzenia wniosku i podjęcia postanowienia w ramach uprawnień przysługujących mu na mocy art. 138 Kpa w związku z art. 144 Kpa.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą postanowieniem organu I instancji. Organ odwoławczy może orzekać tylko o mocy prawnej zaskarżonego orzeczenia, nie może natomiast w postępowaniu instancyjnym stosować art. 156 § 1 Kpa, normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy w toku instancji ale jako organ nadzoru (patrz wyrok NSA z dnia 12.03.1981 r. SA 472/81). Wykroczenie poza ramy postępowania odwoławczego i włączenie w jego tok postępowania nadzorczego stanowi naruszenie obowiązujących zasad postępowania administracyjnego.
Ponadto w orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że określone w art. 138 § 1 i § 2 Kpa rodzaje rozstrzygnięć są bezwzględnie wiążące dla organu odwoławczego i decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa.
Wskazane wyżej nieprawidłowości prowadzą do konkluzji, iż zaskarżone postanowienie ma wadę powodującą jego nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 119 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.