Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] września 2006 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.), odmówił M. P. przyznania odszkodowania z tytułu chorób pozostających w związku ze służbą. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. P. pełnił zasadniczą służbę wojskową w [...] w okresie od [...] października 1965 r. do [...] października 1967 r. Dnia [...] stycznia 2006 r. wystąpił on do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z wnioskiem o skierowanie go na komisję lekarską w celu uzyskania jednorazowego odszkodowania z tytułu utraty zdrowia w związku z pełnieniem służby. Wniosek ten przekazany został następnie do rozpoznania Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Uzasadniając odmowę przyznania tego świadczenia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że nie ma formalnoprawnych podstaw do ustalenia prawa do jednorazowego odszkodowania z uwagi na brak dokumentacji niezbędnej do wydania orzeczenia lekarskiego, ustalającego uszczerbek na zdrowiu M. P. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] września 2006 r.
Wnioskiem z [...] maja 2008 r. M. P. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o ponowne rozpatrzenie sprawy jednorazowego odszkodowania z tytułu chorób nabytych w trakcie pełnienia służby wojskowej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że odmowa przyznania mu odszkodowania z tytułu chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, zawarta w decyzji Nr [...], spowodowana była brakiem dokumentacji medycznej z pobytu w szpitalu, której nie mógł dostarczyć, gdyż w tym czasie archiwum, do którego się zwracał, nie udostępniło mu wnioskowanej dokumentacji medycznej. Dopiero na skutek czynności podjętych przez jego pełnomocnika wnioskowana dokumentacja medyczna została przekazana do Archiwum Wojsk Lądowych w [...].
Wezwaniem z [...] czerwca 2008 r. organ zobowiązał M. P. na podstawie art. 64 § 2 kpa do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie daty, w której dowiedział się o otrzymaniu dokumentacji lekarskiej z Archiwum Wojsk Lądowych w [...] oraz do wskazania ewentualnych dowodów na potwierdzenie tej daty.
M. P. pismem z [...] lipca 2008 r. poinformował organ odszkodowawczy, że o dokumentacji lekarskiej z Archiwum Wojsk Lądowych w [...] dowiedział się na przełomie lipca i sierpnia 2007 r. Na dowód przedstawił pismo radcy prawnego, z którego wynikało, że działając jako jego pełnomocnik w sprawie sądowej o sygn. akt [...] wystąpił 30 maja 2007 r. do Archiwum Wojsk Lądowych w [...] o nadesłanie historii choroby, którą otrzymał w sierpniu 2007 r.
Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z [...] lipca 2008 r. Nr [...], wydana na podstawie art. 149 § 3 kpa w związku z art. 148 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] z [...] września 2006 r. o odmowie przyznania M. P. jednorazowego odszkodowania z tytułu chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. P. wnosząc o wznowienie postępowania uchybił ustawowemu terminowi do jego złożenia. M. P. nie wykazał, że wniosek o wznowienie postępowania wpłynął przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności, tj. o dokumentacji lekarskiej otrzymanej z Archiwum Wojsk Lądowych w [...].
M. P. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże organ decyzją z [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] lipca 2008 r.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej następnie pismem z [...] stycznia 2009 r. Decyzji zarzucił, że nie dotrzymał terminu dostarczenia badań z Wojskowej Komisji Lekarskiej z powodu nie otrzymania zawiadomienia o terminie badania z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Sąd uznał jednakże, iż w niniejszej sprawie należy przede wszystkim ustalić w pierwszej kolejności, czy rzeczowo właściwy do rozpatrzenia niniejszej sprawy jest w ogóle sąd administracyjny.
Szczegółowe unormowanie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych zawierają przepisy art. 1, art. 2, art. 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Ponadto, jak stanowi art. 3 § 3 p.p.s.a. - sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Przechodząc do rozpatrzenia niniejszej sprawy należy wskazać, iż przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2008 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Nr [...] z [...] września 2006 r. odmawiającą przyznania M. P. wypłaty odszkodowania z tytułu chorób pozostających w związku ze służbą.
Wskazać należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760). Decyzją z [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, utrzymał w mocy swoją decyzję Nr [...], którą odmówił wznowienia postępowania, zakończonego decyzją Nr [...] z [...] września 2006 r. odmawiającą przyznania M. P. wypłaty odszkodowania z tytułu chorób pozostających w związku ze służbą. Uprawnienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydawania rozstrzygnięć w tym zakresie zawiera art. 29 ust. 1 ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 22 ust. 4 tej ustawy od decyzji organów, o których mowa w ust. 1 i 2 w sprawach odszkodowań przysługuje osobie zainteresowanej odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
W orzecznictwie przyjmuje się, że tego rodzaju orzeczenia, podobnie jak orzeczenia ustalające stan zdrowia danej osoby dla celów rentowych i zaopatrzenia emerytalnego nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97, ONSA 1998/2, poz. 39, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, Państwo i Prawo 2000/5 str. 114). Orzeczenia te nie mają autonomicznego bytu. Wydawane są na użytek innych postępowań i nie zostały poddane kontroli sądowoadministracyjnej. W sprawach, na potrzeby których wydawane są orzeczenia takie, jak orzeczenie Ministra Spraw Wewnętrznych, właściwy jest sąd powszechny (art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową).
W związku z tym, że orzeczenie ustalające uszczerbek na zdrowiu dla celów odszkodowawczych nie zostało poddane kontroli sądu administracyjnego, stwierdzić należy, iż niedopuszczalna jest również skarga na decyzję o odmowę wznowienia postępowania od tego rodzaju orzeczenia. Przedmiot sprawy pozostaje bowiem ten sam. Odmienna interpretacja prowadziłaby do kontroli przez sąd administracyjny kwestii wynikających w toku postępowania przed organem, w tym dotyczących trybu wznowienia postępowania, mimo że same orzeczenia organu we wskazanym wyżej zakresie, kontroli sądu administracyjnego nie zostały poddane.
Wskazać należy, iż wydanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulujące wznowienie postępowania decyzji, nie ma wpływu na właściwość rzeczową sądu, którą oceniać należy przez pryzmat przepisu materialnoprawnego, wyznaczającego przedmiotowy zakres sprawy, której dotyczy.
Decyzje podejmowane w trybach nadzwyczajnych, służących do weryfikacji decyzji ostatecznych z istoty swej muszą odnosić się do przedmiotu sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. W świetle powyższego brak jest podstaw do różnicowania właściwości sądów w zależności od tego, czy zaskarżona została decyzja wydana w trybie zwykłym, czy też nadzwyczajnym.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.