Uzasadnienie
M.W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] ([...]) z [...] maja 2018 r.
Zaskarżoną uchwałą organ na podstawie m. in. § 24 ust. 1, § 26 ust. 8, § 28 ust. 1 w zw. z § 22 i § 39 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 132, poz. 3937 ze zm.), odmówił zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu (§ 1), odmówił uzupełnienia listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu (§ 2), odmówił skierowania M.W. do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...].
W uzasadnieniu Zarząd Dzielnicy [...] wyjaśnił, że zaskarżoną uchwalą nie uwzględnił wniosku skarżącej (z dnia [...] lipca 2017r.) o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej tej umowy z powodu zadłużenia (rubryka 1.6 wniosku). Organ podał, że z wniosku M.W. wynika, że umowa najmu lokalu komunalnego, znajdującego się przy ul. [...] (zawarta w 2002 r.) została jej wypowiedziana z powodu zadłużenia ze skutkiem na [...] sierpnia 2008 r. (rubryka 11.7 wniosku), niemniej spłaciła już całość zadłużenia (rubryka 14 wniosku) w związku z tym wniosła o ponowne zawarcie umowy najmu tego lokalu.
Zarząd Dzielnicy [...] w uzasadnieniu uchwały stwierdził, że skarżąca nie spełniła określonych w § 39 uchwały z 2009 r. warunków do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Po pierwsze, z okoliczności faktycznych sprawy nie wynika, że skarżąca nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu. Po drugie, wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła i nie udokumentowała, że przyczyną rozwiązania umowy najmu było zadłużenie spowodowane pogorszeniem jej sytuacji materialnej, zdrowotnej lub rodzinnej.
M.W. w skardze na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z [...] maja 2018 r. zarzuciła, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem art. 7 i art. 9 k.p.a. i wniosła o stwierdzenie jej nieważności.
W uzasadnieniu skargi M.W. podniosła, że pracownik organu wielokrotnie zapewniał ją, że po spłacie zadłużenia zostanie zawarta z nią ponowna umowa najmu lokalu, w którym zamieszkuje od 2002 r. Nie uzyskała jednak informacji jakie dokumenty powinna przedłożyć, aby wykazać, że zadłużenie w opłatach za lokal było spowodowane pogorszeniem jej sytuacji materialnej, zdrowotnej, rodzinnej.
Zarząd Dzielnicy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Z przepisu art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podniosła strona wnosząca skargę. Skarga może być zatem uwzględniona niezależnie od zasadności podniesionych w niej zarzutów. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie - zaskarżona uchwała narusza prawo, choć w inny sposób, niż wskazany przez skarżącą w skardze do Sądu.
Przede wszystkim należy zauważyć, że zaskarżoną uchwałą z [...] maja 2018 r. Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Uznał więc, że skarżąca nie spełnia warunków do otrzymania pomocy mieszkaniowej z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Taka uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu jest aktem z zakresu administracji publicznej i podlega kognicji sądu administracyjnego (por. uchwała NSA z 21 lipca 2008 r. I OPS 4/08, wyrok NSA z 29 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1285/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie wniosek skarżącej z [...] lipca 2017 r. nie dotyczył jednak zakwalifikowania jej do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. Wnioskodawczyni domagała się bowiem ponownego zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia. Chodziło jej o lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], a więc ten sam lokal, który od 2002 r. jest przez nią zajmowany na podstawie umowy najmu.
Zaskarżona uchwała nie została podjęta w sprawie ponownego zawarcia umowy najmu lokalu lecz w sprawie zakwalifikowania i umieszczenia (a raczej niezakwalifikowania i nieumieszczenia) skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu [...].
Co prawda w podstawie prawnej uchwały oraz w jej uzasadnieniu organ powołał się na § 39 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokalu wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, niemniej wobec oczywistej sprzeczności pomiędzy wnioskiem skarżącej, a podjętym rozstrzygnięciem (odmowa zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu) oraz sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem uchwały a jej uzasadnieniem, Sąd stwierdził że zaskarżona uchwała nie może się ostać w obrocie prawnym.
Na marginesie należy wyjaśnić, że odmowa ponownego zawarcia umowy najmu lokalu jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium). Działania organu w tego typu przypadkach nie mają zatem charakteru publicznoprawnego. Nie jest tu rozstrzygana kwestia tego, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy, czy też nie. W takich sprawach rozstrzygnięcie administracyjnoprawne ma miejsce wcześniej i skutkuje umieszczeniem wnioskodawcy na liście oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego gminy, a następnie skierowaniem tej osoby do zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu. W sprawach o ponowne zawarcie umowy najmu organ wyraża jedynie wolę kontynuowania najmu lokalu zajmowanego wcześniej na podstawie umowy najmu, bądź lokalu mieszkalnego o mniejszej powierzchni z zasobów mieszkaniowych miasta, po uregulowaniu przez najemców zaległości czynszowych (por. postanowienie z 22 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 388/14 oraz z 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2362/14, orzeczenia dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Spory związane z ponownym zawarciem umowy najmu lokalu przez gminę, należą do właściwości sądów powszechnych (art. 2 w zw. z art. 37 k.p.c.).
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) w zw. z § 39 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2009 r. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 tej ustawy.