Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 2022 r. W. M. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej.
W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej i przedwczesnej.
Pełnomocnik organu powołując się na art. 143 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1362 ze zm.) zwanej dalej "SKW oraz SWW" wskazał, że na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) funkcjonariuszowi przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Powołał pogląd zawarty w postanowieniu NSA z dnia 28 lipca 2021 r. III OSK 5089/21.
Pełnomocnik wskazał, że orzeczenie Szefa SKW z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...] zawierało błędne pouczenie o prawie wniesienia skargi do Sądu. Organ na podstawie § 14 ust. 1 i §15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 września 2006 r. w sprawie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 188, poz. 1391 ze zm.) sprostował treść pouczenia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2022 r.nr [...]. Dodał, że obwiniony został pouczony o możliwości w terminie 7 dni od daty ustania przeszkody zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu do zwrócenia się do Szefa SKW z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z jednoczesnym złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W piśmie z dnia [...] września 2022 r. pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę podkreślając, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania do postępowania dyscyplinarnego. Wskazał, że skarżący nie zgłosił wniosku o przywrócenie terminu do zwrócenia się do Szefa SKW z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z jednoczesnym złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
§ 2 Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skargi na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (...) oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (...), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostki samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
§ 2a Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
§ 3 Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie z treścią art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W myśl art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (...) albo konsul.
Zaskarżone orzeczenie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] jest orzeczeniem dyscyplinarnym, wydanym na podstawie art. 133 ust. 1 SKW oraz SWW. Orzeczeniem tym Szef SKW, uznał skarżącego winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. Od tego orzeczenia skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z pouczeniem zawartym w orzeczeniu.
Szef SKW na podstawie § 14 ust. 1 i §15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 września 2006 r. w sprawie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego sprostował treść pouczenia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2022 r.nr [...] i pouczył obwinionego o możliwości w terminie 7dni od daty ustania przeszkody zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu do zwrócenia się do Szefa SKW z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z jednoczesnym złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy SKW oraz SWW reguluje ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego w rozdziale 6 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego". Zawarta jest w nim materialnoprawna regulacja odpowiedzialności funkcjonariuszy, jak też regulacja procesowa postępowania dyscyplinarnego. Jest to regulacja pełna w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Regulacja ta jedynie w zakresie przewidzianym w art. 139 ust. 1 powołanej ustawy (tj. dotyczącym wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz zatrzymania i doprowadzenia świadków) zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego.
Nie odsyła natomiast w zakresie w niej nieuregulowanym do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarówno z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną w powołanej ustawie, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego (v. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 5089/21).
Zgodnie z art. 134 ust. 1 SKW oraz SWW postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Stosownie do art. 134 ust. 2 odwołanie składa się odpowiednio do Szefa SKW i Szefa SWW za pośrednictwem przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Szef SKW albo Szef SWW odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (ust. 3). Zgodnie z art. 134 ust. 4 jeżeli orzeczenie lub postanowienie w pierwszej instancji wydał odpowiednio Szef SKW i Szef SWW, odwołanie lub zażalenie nie przysługuje. Obwiniony może jednak w terminie, o którym mowa w ust. 1, zwrócić się odpowiednio do Szefa SKW i Szefa SWW z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od orzeczeń.
W odniesieniu do postępowań dyscyplinarnych dotyczących funkcjonariuszy SWW oraz SKW przepisem szczególnym, dopuszczającym kontrolę sądu administracyjnego, jest art. 143 SKW oraz SWW, zgodnie z którym na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania funkcjonariuszowi przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Oznacza to, że tylko orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne, które zostało wydane po rozpoznaniu odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Wobec błędnego pouczenia przez organ w orzeczeniu dyscyplinarnym z dnia [...] czerwca 2022 r. o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, skarżącemu przysługuje prawo wniesienia do organu – w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu niniejszego postanowienia Sądu - wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnego pouczenia zawartego w orzeczeniu dyscyplionarnym.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.