Uzasadnienie
W dniu [...] maja 2013 r. M. K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal nr [...] przy ul[...] w [...] o powierzchni użytkowej 28,85 m2, w tym powierzchni pokoi i kuchni 20,58 m2. Wydatki na mieszkanie za miesiąc maj 2013 r., stanowią kwotę 210,92 zł.
W dniu [...] lipca 2014 r. Prezydent [...] decyzją nr [...] odmówił M. K. przyznania dodatku mieszkaniowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] odmówił M.K. przyznania dodatku mieszkaniowego.
M. K. w odwołaniu wskazała, iż stanowisko organu I instancji świadczy o niezrozumieniu instytucji dochodów kapitałowych. Wskazała, iż dochód stanowi suma odsetek od kapitału tj. 778,40 zł, zaś koszt uzyskania takiego dochodu to 14 000 zł (suma za którą zakupiono obligacje). W jej ocenie suma 14 000 zł nie może być przychodem. Wskazała, iż jej sytuacja życiowa jest trudna, jest osobą trwale bezrobotną, stara się o rentę po przebytej operacji. Wskazała, że poniosła ostatnio wydatki na mieszkanie, akt notarialny, wynajem pokoju, wydatki na życie i ubranie. Wskazała, że w decyzji powinien być obliczony dochód a nie zamożność wnioskodawcy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2014 r.
W uzasadnieniu SKO podało, że w dniu [...] maja 2013 r. M. K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokai nr [...] przy ul. [...] w [...] o powierzchni użytkowej 28,85 m2 w tym powierzchni pokoi i kuchni 20,58 m2. Wydatki na mieszkanie za miesiąc maj 2013 r., stanowią kwotę 210,92 zł. Organ powołał treść art. 6 ust 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazując, że stosownie do niego, wydatki za zajmowany lokal stanowiące podstawę do obliczenia dodatku mieszkaniowego wnioskodawczym wynoszą 178,32 zł.
M. K. lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] nabyła w dniu [...] kwietnia 2013 r. Środki były uzyskane ze sprzedaży innego lokalu (eksmisja komornicza wnioskodawczyni przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]"). Lokal jest wyposażony w centralne ogrzewanie i w centralną ciepłą wodę, brak jest instalacji gazu przewodowego. W związku z krótkim okresem zamieszkiwania w lokalu wnioskodawczyni poinformowała nie posiadała rozliczenia za zużycie energii elektrycznej. M. K. od dnia [...] marca 2008 r. jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Organ podał, że w deklaracji o dochodach za okres od dnia [...] lutego 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r., wykazała jako dochody uzyskane odsetki od wykupionych w w/w okresie obligacji w wysokości 778,40 zł. Organ podał, że w oświadczeniu strona nie wykazała wartości nominalnej wykupionych obligacji w wysokości 14.000,00 zł.
SKO podkreśliło, że wnioskodawczyni w dniu [...] lutego 2013 r., wykupiła obligacje skarbowe wraz z odsetkami w wysokości 1.070,80 zł., w dniu [...] marca 2013r., w wysokości 1074,00 zł. i w dniu [...] kwietnia 2013 r. w wysokości 12.633,60 zł. w sumie na kwotę 14.778,40zł.
Suma wydatków mieszkaniowych, wraz z wyliczonymi wydatkami za brak gazu przewodowego w gospodarstwie wnioskodawczym wynosi 183,67 zł. Suma miesięcznych wydatków (183,67 zł.) przypadających na normatywna powierzchnię mieszkania (28,85 m2) nie przekracza 20% miesięcznych dochodów 1-osobowego gospodarstwa, tj.; 985,23 zł.
SKO podało, że w toku postępowania wnioskodawczym przekazała pismo Domu Maklerskiego PKO Banku Polskiego nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. W piśmie tym Dyrektor Domu Maklerskiego PKO Banku Polskiego wyjaśniła, że "zgodnie z art. 30a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych- wypłacone począwszy od dnia 1 stycznia 2004 r. odsetki oraz dyskonto od obligacji, podlega opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Płatnikiem zobowiązanym do naliczenia i odprowadzenia podatku od odsetek i dyskonta od obligacji jest Dom Maklerski, w przypadku podatku zryczałtowanego nie występują koszty uzyskania przychodu".
Organ wskazał, że do ww. pisma dołączono zestawienie, z którego wynika, że wnioskodawczyni w okresie o dnia [...] lutego 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2013 r., uzyskała dochód w wysokości 14.780,40 zł (brutto).
SKO podało, że definicję dochodu dla potrzeb przyznania dodatku mieszkaniowego określa art. 3 ust. 3 ustawy. Określenie w ustawie o dodatkach mieszkaniowych dochodu jako "wszelkich przychodów" oznacza, że zaliczone są do niego wszystkie przysporzenia majątkowe (poza wyjątkami wskazanymi w ustawie) uzyskane faktycznie w okresie przyjmowanym do wyliczenia średniego dochodu rodziny. W konsekwencji powoduje to, iż nie tylko przychody uzyskiwane regularnie, ale także te o charakterze sporadycznym, incydentalnym podlegają zaliczeniu do dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy.
SKO wskazało, że dochód z obligacji kapitałowych nie jest wyłączony z pojęcia dochodu. Zdaniem organu w skład dochodu odwołującej wchodzą wykupione obligacje o wartości nominalnej 14.000,00 zł i kwota odsetek pomniejszona o opłatę z tytułu przedterminowego wykupu obligacji o wartości 778,40 zł i dyskonto o wartości 2 zł.
W związku z powyższym do wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego organ przyjął dochody w wysokości 14.780,40 zł. Uśredniony miesięczny dochód 1-osobowego gospodarstwa domowego wnioskodawczyni we wskazanym okresie poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku, wyniósł 4.926,80 zł i o 3.472,29 zł przekroczył kryterium dochodowe ustalone ustawą o dodatkach mieszkaniowych wynoszące 1.454,51 zł (175% kwoty najniższej emerytury w 1-osobowym gospodarstwie domowym) i tym samym nie zostało spełnione kryterium dochodowe warunkujące przyznanie dodatku mieszkaniowego określone w art. 3 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na osobę jest równy lub większy niż 150% najniższej emerytury tj.: 1246,73 zł wtedy dla 1-osobowego gospodarstwa wydatki stanowią 20% dochodu gospodarstwa. W tym w przypadku wynoszą one 985,36 zł.
Suma wydatków mieszkaniowych, wraz z wyliczonymi wydatkami za brak gazu przewodowego w gospodarstwie Wnioskodawczym wynosi 183,67 zł. Suma miesięcznych wydatków (183,67 zł) przypadających na normatywną powierzchnię mieszkania (28,85 m2) nie przekracza 20% miesięcznych dochodów 1-osobowego gospodarstwa, tj., 965,36 zł dlatego stosownie do art. 6 ust. 2 dodatek nie przysługuje.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżąca nie zgodziła się z Kolegium, że zwrot wartości nabycia obligacji – wartość nominalna – stanowi dochód (przychód) z trzech miesięcy, tj. od [...] lutego 2013 r. do [...] kwietnia 2013 r. Podała, że kwota 14.000 zł, o którą w sprawie chodzi, to oszczędności uzyskane z okresu przed nabyciem dwuletnich obligacji państwowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołując się na ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], jak i decyzja Prezydenta [...]z dnia [...] kwietnia 2014 r. wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, tj. przepisu art. 3 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), co miało wpływ na wynik sprawy. Organy dokonały w niniejszej sprawie błędnej wykładni przepisu art. 3 ust. 3 powołanej ustawy i w konsekwencji niewłaściwie zastosowały przepis art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Stosownie zaś do art. 3 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.
W ocenie Sądu, organy błędnie uznały za dochód skarżącej kwotę uzyskaną – w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego – z tytułu wykupu obligacji skarbowych, tj. kwotę 14.000 zł.
Wartość wierzytelności z tytułu wykupu obligacji skarbowych nie stanowi dochodu (przychodu), o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że pojęcie "wszelkie przychody" obejmuje przysporzenie majątkowe faktycznie uzyskane (wyrok NSA z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 212/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela.
Dokonany przedterminowy wykup obligacji skarbowych, z którym związane było przekazanie M. K. wartości wierzytelności z tytułu wykupu tychże obligacji nie stanowi jednakże, wbrew twierdzeniu organów, przysporzenia majątkowego. Środki zwrócone M. K. z tytułu wykupu obligacji stanowią w istocie własne środki finansowe wnioskodawczyni przeznaczone wcześniej na zakup obligacji.
W ocenie Sądu, środki z tytułu wykupu obligacji skarbowych, stanowiące aktywa, składają się na mienie wnioskodawczyni, a ściślej na jej majątek (art. 44 k.c.) i tak powinny być przez organy traktowane. Środki te nie stanowią przychodu (dochodu), co trafnie w skardze podniosła skarżąca.
Kwestia stanu majątkowego wnioskodawczyni (w tym posiadanych zasobów pieniężnych) nie była przedmiotem rozważań i oceny organu ani w zaskarżonej decyzji, ani w decyzji organu I instancji. Z tego też względu, nie może być poddana ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę.
W ocenie Sądu, prawidłowo poczynione zostały przez organ pozostałe ustalenia, w tym zaliczenie do dochodu kwoty odsetek od wykupionych obligacji skarbowych i dyskonto. Nie ma wątpliwości, co do tego, że odsetki i dyskonto od papierów wartościowych stanowią przychody (art. 30a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). Zasadnie też organ dokonał pomniejszenia tego przychodu o opłatę z tytułu przedterminowego wykupu obligacji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni, że wartość wierzytelności uzyskanej – w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego – z tytułu przedterminowego wykupu obligacji skarbowych nie stanowi dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł, na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.