Uzasadnienie
Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) odmówił J. N. przyznania emerytury specjalnej.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przy rozpatrywaniu wniosków o świadczenie specjalne brana jest pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, która nie stanowi jednak jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. Świadczenie takie może być przyznane osobie będącej w trudnej sytuacji bytowej, niezdolnej do pracy z uwagi na wiek lub stan zdrowia, jeżeli w sprawie występują inne okoliczności wskazujące na jej szczególny charakter, a w szczególności wybitne zasługi wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie, np. kultury lub sportu lub szczególne zdarzenie losowe. Zdaniem organu okoliczności wynikające z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów nie dają podstaw do przyznania renty specjalnej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. N. stwierdził m.in., iż spełnia kryteria do otrzymania renty specjalnej, gdyż ze względu na stan zdrowia jest niezdolny do pracy i znajduje się w trudnej sytuacji bytowej. Podał również, że ponad 35 lat pracował bardzo intensywnie licząc, iż w przyszłości otrzyma odpowiednio do uzyskiwanych zarobków wysokie świadczenie emerytalne.
Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą. W jej uzasadnieniu powtórzył argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Ponadto przedstawił okoliczności związane z przebiegiem pracy wnioskodawcy i jego oceną związaną z wysokością otrzymywanej emerytury.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez J. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o przyznanie emerytury specjalnej w wysokości przed zmniejszeniem o 54 % przyznanej emerytury w trybie zwykłym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w art. 1 § 1 i 2 stanowi, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
W świetle kryteriów określonych w powyższym przepisie skarga nie może zostać uwzględniona i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie.
Podkreślić należy, iż pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, iż ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ jest zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Z mocy art. 7 tej ustawy organ zobowiązany był do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zobowiązany był również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz do uzasadnienia swojej decyzji według wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa.
Zdaniem Sądu, Prezes Rady Ministrów nie naruszył powyżej określonych reguł procesowych.
Podstawę materialnoprawną decyzji wydanej w niniejszej sprawie stanowił powyżej przytoczony art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Użyte w tym przepisie określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w wyniku przeprowadzonej wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji publicznej.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy, a taka decyzja może być uchylona przez Sąd w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego lub materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniu można mówić wówczas, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
W rozpoznawanej sprawie organ dokonał szczegółowej analizy i oceny sytuacji bytowej i materialnej skarżącego. Słusznie jednak zauważył, że te okoliczności nie uzasadniają przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem decyzja o ich przyznaniu musi mieć uzasadnienie nie tylko w złej sytuacji bytowej, ale muszą zaistnieć okoliczności, które mogłyby zostać uznane za wyjątkowe – np. wybitne zasługi wnioskodawcy w określonych dziedzinach życia publicznego, czy też nadzwyczajne zdarzenie losowe. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie i dlatego stwierdzić należy, że organ zasadnie odmówił przyznania skarżącemu renty specjalnej.
Zdaniem Sądu, organ zasadnie przyjął, iż fakt zmniejszenia skarżącemu emerytury w wyniku jej rewaloryzacji nie może stanowić wystarczającej przesłanki do przyznania przedmiotowego świadczenia. Nadmienić należy, iż rewaloryzacja miała charakter powszechny, a jej skutki dotknęły nie tylko skarżącego.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.