Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 30 września 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1594/22

Uzasadnienie

W dniu [...] lutego 2022 r. Komendant Miejski Policji w [...] skierował P. M. (dalej: "skarżący") do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej "[...]", "organ pierwszej instancji") celem ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W uwagach ww. skierowania (o nr [...]) podano, że wystawiono je na podstawie raportu skarżącego z [...] stycznia 2022 r. w celu określenia stopnia uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także przyznania jednorazowego odszkodowania na mocy orzeczenia [...] z [...] grudnia 2021 r. nr [...], w którym stwierdzono, iż zwolnienie lekarskie od [...] do [...] pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

Orzeczeniem z [...] marca 2022 r. nr [...] organ pierwszej instancji uznał, że stwierdzony uszczerbek na zdrowiu, powstały wskutek choroby, nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, jak również określił procentowy stopień tego uszczerbku na 0%.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. rozstrzygnięcia [...], Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji") orzeczeniem z [...] czerwca 2022 r. nr [...], w oparciu o art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l."), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie [...].

Powyższe rozstrzygnięcie organu drugiej instancji skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o odrzucenie skargi, wskazując, że przedmiot zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania wymienione w art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.k.l., komisje lekarskie orzekają w sprawach:

1. 1) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej;
2. 2) oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby;

2a) ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszom służb wskazanych w pkt 1 za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby;

1. 3) (uchylony);
2. 4) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, zwanego dalej "wypadkiem", lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby;
3. 5) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób niebędących funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez te służby z ich pomocy poniosły uszczerbek na zdrowiu, oraz związku tego stopnia uszczerbku z tym zdarzeniem albo związku śmierci z tym zdarzeniem;
4. 6) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1372, 1518 i 1593) oraz członków ochotniczej straży pożarnej, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w związku z udziałem w działaniach ratowniczych lub ćwiczeniach;
5. 7) (uchylony);
6. 8) uznania funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1, funkcjonariuszy zwolnionych z tych służb za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariuszy i funkcjonariuszy zwolnionych ze służby;
7. 9) ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1, zwolnionych ze służby, w celu określenia grupy inwalidzkiej;
8. 10) potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej;
9. 11) kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy.

Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.

Druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą oraz stopień inwalidztwa dla celów odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy takie jak:

1. - ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. z 2022 r., poz. 1032; dalej: "ustawa o świadczeniach odszkodowawczych"),
2. - rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 921),
3. - rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046 ze zm.).

Przedmiotowe orzeczenia są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10 i z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 i z 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie zapadło w wyniku (wydanego [...] lutego 2022 r. przez Komendanta Miejskiego Policji w [...]) skierowania nr [...] skarżącego do [...] celem ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie ma samodzielnego bytu. Podlega kontroli sądu powszechnego w ramach odwołania od decyzji wydawanej w innym postępowaniu przez organ właściwy w sprawach odszkodowawczych. Stosownie bowiem do treści art. 34 ust. 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych, prawo do świadczeń odszkodowawczych i ich wysokość ustala się w drodze decyzji. Według art. 37 ust. 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych, decyzję w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania.

Natomiast art. 38 ust. 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przewiduje od decyzji, o której mowa w art. 37 ust. 1, odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm.). Dlatego zaskarżone orzeczenie CKL nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast może ono zostać poddane kontroli przez sąd powszechny w ramach odwołania od decyzji wydanej w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych (odszkodowawczej lub emerytalno-rentowej).

Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.