Uzasadnienie
Główny Inspektor Pracy, działając na podstawie art. 184 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia M. Sp. z o.o. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] maja 2009 r. nr rej. [...], wyrażające negatywną opinię w sprawie zastosowania oświetlenia wyłącznie elektrycznego w pomieszczeniu stałej pracy w Salonie Firmowym powyżej określonej spółki w Centrum Handlowym T. w Ł. przy [...], w dniu [...] lipca 2009 r. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał m.in., iż zgodnie z art. 214 § 1 Kp, na pracodawcy ciąży obowiązek zapewnienia pomieszczeń pracy odpowiednich do rodzaju wykonywanych prac. Natomiast z § 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.) wynika ogólna zasada, zgodnie z którą pomieszczenia pracy i ich wyposażenie powinny zapewniać pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. W szczególności w pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie naturalne i sztuczne, odpowiednią temperaturę, wymianę powietrza oraz zabezpieczenia przed wilgocią, niekorzystnymi warunkami cieplnymi i nasłonecznieniem, drganiami oraz innymi czynnikami szkodliwymi dla zdrowia i uciążliwościami. W powołanym rozporządzeniu § 25 stanowi, że w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię, a na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego pracodawca uzyskał zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, wydaną w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy.
W punkcie sprzedaży Salonu Firmowego M. Sp. z o. o. prowadzona jest działalność usługowa, tak więc brak jest podstaw do stwierdzenia, że oświetlenie dzienne jest w nim niewskazane ze względu na technologię produkcji.
Postanowienie Głównego Inspektora Pracy stało się przedmiotem skargi wniesionej przez M. Sp. z o. o. z siedzibą w R. Zaskarżonej decyzji zarzucono, że została wydana z naruszeniem:
- 1) art. 77 Kpa,
- 2) art. 6 Kpa w zw. z § 25 przedmiotowego rozporządzenia, poprzez orzeczenie w sprawie w oparciu o przepis, który nie powinien mieć w sprawie zastosowanie i w konsekwencji wydanie orzeczenia bez podstawy prawnej,
- 3) § 25 powołanego rozporządzenia, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy,
- 4) art. 214 Kp, poprzez uznanie, iż skarżący uchybił obowiązkowi zapewnienia pomieszczeń pracy odpowiednich do rodzaju wykonywanych prac z pominięciem przy dokonywaniu tej oceny okoliczności sprawy, a zwłaszcza uprawnień skarżącego do zmian konstrukcyjnych w budynku, w którym znajduje się pomieszczenie najmowane przez M. Sp. z o. o.
Podnosząc powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów, odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Na wstępie należy podać, iż zgodnie z art. 24 Konstytucji RP, praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej. Państwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywania pracy.
Natomiast art. 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 569 z późn. zm.) stanowi, iż Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie.
Przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy zawarte są przede wszystkim w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) w Dziale dziesiątym – Bezpieczeństwo i Higiena Pracy.
Na podstawie art. 23715 § 1 Kp zostało wydane rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.), które określa w rozdziale 2 wymagania związane z oświetleniem pomieszczeń, w których znajdują się stanowiska pracy.
Zasadą jest, że pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikom w pomieszczeniach stałej pracy światła dziennego.
Zgodnie z § 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia, przez pomieszczenie stałej pracy, rozumie się pomieszczenie pracy, w którym łączny czas przebywania tego samego pracownika w ciągu jednej doby przekracza 4 godziny. Natomiast § 25 rozporządzenia stanowi, iż w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji, a na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego pracodawca uzyskał zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydaną w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy.
Z przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że zastosowanie w zakładzie pracy wyłącznie oświetlenia elektrycznego jest dopuszczalne, jeżeli łącznie zachodzą dwa warunki:
- 1) zapewnienie światła dziennego jest niemożliwe lub niewskazane,
- 2) przyczyna dowolnej przeszkody określonej powyżej związana jest z technologią produkcji.
Ograniczenie to powoduje zawężenie podmiotów, do których ma zastosowanie § 25 powołanego rozporządzenia, co powoduje, że nie ma on zastosowania względem pracodawców, którzy prowadzą działalność inną niż produkcyjna, w tym handlową, jak ma to miejsce w przypadku M. Sp. z o. o.
Jak wynika z akt sprawy, powyżej określony podmiot gospodarczy w wynajmowanych pomieszczeniach nie prowadzi produkcji, dla której światło dzienne byłoby niewskazane z uwagi na technologię produkcji. Wynajmowane pomieszczenie ma charakter wyłącznie ekspozycyjno – handlowy.
W ocenie Sądu, strona skarżąca dokonała własnej interpretacji § 25 przedmiotowego rozporządzenia, jak i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w skardze, z którą Sąd - rozpoznając niniejszą sprawę - nie zgadza się.
Zdaniem Sądu, przed podjęciem decyzji o wynajęciu pomieszczeń na prowadzenie działalności handlowej, w których świadczona będzie stała praca, strona skarżąca zobowiązana była uzyskać niezbędne informacje, czy pomieszczenie to spełnia warunki do prowadzenia zamierzonej działalności handlowej. W tym stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za nieuzasadnione.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.