Uzasadnienie
Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie z wniosku J. R. z dnia [...] sierpnia 2005 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego, ustalenie i rozstrzygnięcie przez organ w drodze decyzji statusu wnioskodawcy we [...] w W. w okresie od dnia [...] stycznia 1988 r. do dnia [...] czerwca 1991 r. W uzasadnieniu podał, że Główny Inspektor Ochrony Przeciwpożarowej MGiP pismem z dnia [...] listopada 1987 r. mając za podstawę art. 2 ust. 7 pkt 5a dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. z 1987 r. Nr 50, poz. 321), mianował skarżącego na stanowisko [...] w [...] w G. Następnie [...] pismem z dnia [...] grudnia 1987, z dniem [...] stycznia 1988 r., odwołał wyżej wymienionego z dotychczas zajmowanego stanowiska i przekazał go do dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej [...].
Z załączonych dokumentów wynika ponadto, że w postępowaniu sądowym przed Sądem Wojewódzkim – Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. ustalono, że skarżącego nigdy nie łączył stosunek pracy we [...]. Ponieważ Sąd Najwyższy po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia [...] maja 1999 r. sygn. akt [...] stwierdził, że tylko w toku ustalenia spornego okresu do stażu rentowo – emerytalnego przed właściwym organem rentowym, a następnie w toku weryfikacji przed Sądem, mógłby skarżący dochodzić ewentualnego uwzględnienia tegoż okresu, przeto organ nie dysponując takimi wiadomościami i po własnych ustaleniach niepotwierdzających istnienie powyższego zatrudnienia, umorzył postępowanie. Powyższe rozstrzygnięcie podyktowane jest faktem, że brak jest elementu administracyjnoprawnego w postaci przepisu nakazującego rozstrzygnięcie o żądaniu skarżącego poprzez wydanie decyzji, stąd też przesądza to o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.
We wniosku z dnia [...] października 2005 r. do Ministra Gospodarki i Pracy o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2004 r. sygn. akt II SAB 76/03 zobowiązujący organ do rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] stycznia 2003 r. i na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1927/04 uchylający decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] lipca 2004 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r. stwierdził, że jego pismo z dnia [...] sierpnia 2005 r., nie jest wnioskiem w rozstrzygniętej przez organ sprawie i inicjującym ją, lecz pismem procesowym wyjaśniającym wątpliwości organu wyrażane w piśmie z dnia [...] lipca 2005 r., a dotyczące jego wniosku z dnia [...] stycznia 2003 r. Reasumując, właściwym i jedynym wnioskiem w rozpoznawanej sprawie, jest nadal jego wniosek z dnia [...] stycznia 2003 r., a nie nieistniejący wniosek z dnia [...] sierpnia 2005 r.
Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] października 2005 r. [...], mając za podstawę art. 127 § 3 k.p.a., w jej sentencji rozstrzygnął następująco: "podtrzymuję stanowisko zawarte w decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2005 r., znak [...] i umarzam postępowanie w sprawie.". W uzasadnieniu zaś, powołując się obszernie na dotychczasowe procedowanie ze skarżącym oraz przywołując argumenty zawarte już w decyzji z dnia [...] września 2005 r. podał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1927/04 uchylający decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] lipca 2004 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r., zobowiązał organ do ustalenia dokładnej treści wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2001 r. Stąd też wysłano do niego pismo z dnia [...] lipca 2005 r. i zobowiązano w nim skarżącego do sprecyzowania powyższego wniosku.
Ten zaś z kolei pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. odpowiedział, że faktycznym przedmiotem żądania określonego we wniosku z dnia [...] stycznia 2003 r. jest "wszczęcie postępowania administracyjnego, ustalenie i rozstrzygnięcie przez organ – Ministra Gospodarki i Pracy w W. w drodze decyzji, statusu prawnego skarżącego we [...] w W. w okresie od dnia [...] stycznia 1988 r. do dnia [...] czerwca 1991 r." i wniosek ten, w związku z pismem z dnia [...] czerwca 2005 r., nadal podtrzymuje w całości. Wobec powyższego skarżący pozostaje w błędzie co do faktu, że pisma z dnia [...] sierpnia nie można uznać za wniosek, w wyniku którego doszło do wydania zaskarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z uwagi na rażące naruszenie prawa. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania i rozważenie możliwości wystąpienia do Prezesa Rady Ministrów z informacją o naruszeniu przez organ prawa. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 36 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 7 pkt 5a cytowanego już wyżej dekretu o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa poprzez ich dowolną interpretację, bądź niewłaściwe zastosowanie.
Niezależnie od powyższego zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6 – 11, 24 § 1 pkt 4, 61 § 1 i 3, 73 § 1 i 2, 75 § 1, 76 § 1, 77, 78 § 1, 80, 89 § 1, 104 § 1, 105 § 1, 107 § 3, 156 i 183 § 2 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz dowolną interpretację przepisów postępowania, wydanie decyzji bez dostatecznego rozpoznania sprawy, niewłaściwe uzasadnienie decyzji i wadliwe ustalenia faktyczne. W obszernym uzasadnieniu zaś powołał się na argumenty przedstawione już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i podtrzymując swoje stanowisko sprowadzające się do stwierdzenia, iż pełnił w spornym okresie służbę podał ponadto, że pozbawiono go możliwości czynnego udziału w postępowaniu, nie zajęto stanowiska w przedmiocie wyłączenia pracownika organu i niezależnie od tego, organ poświadczył nieprawdę, co do braku dokumentów dotyczących jego służby. Dodatkowo wskazał, że organ rozpatrując sprawę ponownie rażąco naruszył prawo poprzez powtórne umorzenie postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
W piśmie procesowym złożonym po skardze, skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu i ponownie powołał się na wcześniejsze zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie i przyznać należy rację skarżącemu, że zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza prawo, jednakże z powodów odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a mianowicie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednak Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] października 2005 r. w jej sentencji rozstrzygnął, że "podtrzymuję stanowisko zawarte w decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2005 r., znak [...] i umarzam postępowanie w sprawie" i w tym zakresie powołał się na treść art. 127 § 3 k.p.a. Na samym wstępie jednak podkreślić należy, że zasada dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, spowodowała konieczność dostosowania jej w postępowaniu przed naczelnymi (centralnymi) organami administracji państwowej. Stąd też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest środkiem zaskarżenia służącym stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia tegoż organu. Oznacza to zatem, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Ponieważ nie ma on jednak konstrukcji względnie dewolutywnej, przeto nie stosuje się w zakresie jego rozstrzygnięcia art. 138 § 2 k.p.a.
Natomiast pełne zastosowania ma w takiej sytuacji, rozstrzygnięcie w trybie art. 138 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
- 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
- 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
- 3) umarza postępowanie odwoławcze.
Wskazany powyżej katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy ma charakter zamknięty. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej, niż wymienione w tym przepisie.
W związku z tym Minister Gospodarki i Pracy wydając decyzję i rozstrzygając w jej sentencji, jak wyżej, w sposób rażący naruszył przepis art. 138 § 1 k.p.a., bowiem proste zestawienie treści owej decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Tym samym została wyczerpana przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wobec takiego rozstrzygnięcia Sądu, zbyteczne stają się rozważania w zakresie pozostałych zarzutów ze skargi i wyjaśnić ponadto należy skarżącemu, że nie poniósł on żadnych kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem, bowiem sprawa korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz w sprawie nie został ustanowiony pełnomocnik, będący adwokatem, bądź radcą prawnym. Zatem nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.