Uzasadnienie
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej. W sprawie tej skarżąca z mocy ustawy nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku art. 239 pkt 1 lit. e oraz art. 258 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 1 postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa).
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, w którym dochód z tytułu zasiłku stałego wynosi [...] zł. Jako majątek wykazała ½ domu o powierzchni 56 m2. Oświadczyła, że nie ma przedmiotów wartościowych oraz oszczędności, a jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Wymieniony dochód nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb i zakup leków.
Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Instytucja ta jest zatem stosowana tylko w przypadku osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2007 r. sygn. akt I OZ 474/07, niepubl.).
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w pkt. 2 i pkt. 3 postanowienia.