Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu wniosku W. H. z dnia 24 marca 2009 r., na podstawie art. 156 § 1 oraz art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. o cofnięciu W. H., T. H. oraz R. H. przydziału na lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. oraz zobowiązującej do opróżnienia ww. lokalu.
W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości wskazał, iż przedmiotowe decyzje wydane w sprawie cofnięcia przydziału lokalu mieszkalnego były przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 30 października 2000 r. sygn. akt I SA 1151/99 oddalił złożoną na nie skargę. W związku z tym organ stwierdził, iż w przypadku, gdy decyzja administracyjna była już przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, a skarga ta została przez sąd oddalona, to fakt ten zamyka drogę administracyjną w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji, co do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Minister Sprawiedliwości, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w oparciu o art. 127 § 3, art. 156 § 1 oraz art. 157 § 3 kpa, odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] nr [...] z dnia [...] maja 1999 r., podzielając argumentację zawartą w decyzji własnej nr [...] z dnia [...] maja 2009 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję W. H. zarzucił organowi naruszenie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie oraz art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego zastosowanie. Wskazując na powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności obu wydanych w sprawie decyzji, względnie o ich uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analizując niniejszą sprawę stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności postępowania, albowiem została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art. 127 § 3 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Stosownie zaś do art. 138 § 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
- 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
- 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
- 3) umarza postępowanie odwoławcze.
Szczególnego podkreślenia wymaga, że przepis ten zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do wydania decyzji o innej osnowie niż w nim wymienione. Tymczasem Minister Sprawiedliwości, rozpoznając wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo, iż zobowiązany był na mocy art. 127 § 3 kpa do zastosowania art. 138 § 1 kpa, wydał decyzję, w której postanowił "odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji". Treść orzeczenia jest zatem sprzeczna z zapisem art. 138 § 1 kpa.
Z nieważnością decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść przepisu nie budzi wątpliwości, a mimo to organ zastosuje ten przepis inaczej. Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja w swej osnowie nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, tj. przepisu art. 138 § 1 kpa, dające podstawę do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa.). W tej sytuacji, ponownie rozpoznając sprawę, Minister Sprawiedliwości winien wydać decyzję kierując się unormowaniem zawartym we wspomnianym przepisie art. 138 § 1 kpa.
Wobec treści rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku. W oparciu o art. 152 powołanej ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.