Uzasadnienie
Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z poźn. zm.), w dniu [...] lipca 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., którą organ pierwszej instancji odmówił J.S. zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego oraz jednorazowego przejazdu żołnierza.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że ww. w dniu [...] marca 2014 r., w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 2011 r., złożył do Dyrektora WBE w [...] wniosek o wypłatę należności określonych w art. 95 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), tj. zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego w związku z przeprowadzką z miejscowości P. do miejscowości K. oraz zwrotu kosztów jednorazowego przejazdu między tymi miejscowościami.
We wniosku o wypłatę przedmiotowego świadczenia, jak i w odwołaniu, były żołnierz wskazał adres korespondencyjny w P.. Jest on zameldowany na pobyt stały pod wskazanym adresem do korespondencji, natomiast na pobyt czasowy w K., przy ul. [...] od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] lipca 2014 r.
W odpowiedzi na pytanie organu z dnia 31 marca 2014 r., były żołnierz udzielił odpowiedzi, że w miejscowości, w której zameldowany jest na pobyt czasowy, nie zamieszkuje jego rodzina i nie posiada zniżek na przejazdy.
Zastępca Komendanta Komisariatu Policji w [...], po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, poinformował w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ pierwszej instancji, że J. S. od ok. 10 lat nie przebywa w miejscowości K. pod wskazanym w zapytaniu adresem, pod którym mieszka jego matka, a on przyjeżdża tam sporadycznie.
Ww. po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej został przyjęty do służby w Straży Granicznej i od dnia [...] czerwca 2011 r. pozostaje na zaopatrzeniu finansowym i mundurowym w [...] Oddziale Straży Granicznej w [...].
J. S. po zapoznaniu się z aktami sprawy, a przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, złożył pisemne wyjaśnienie i załączył do niego oświadczenie matki (S. S.) o jego zamieszkiwaniu od lutego 2014 r. w K.. Wyjaśnił również, iż fakt, że pełni służbę w Straży Granicznej w [...] i jest zameldowany w P. nie oznacza, że K. nie jest miejscem jego zamieszkania.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że z art. 95 pkt 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, iż dotyczy on wyłącznie żołnierzy zwolnionych ze służby, którzy po jej zakończeniu chcą zamieszkać w obranym przez siebie miejscu zamieszkania w kraju, innym niż w tym, w którym pełnili dotychczasową służbę. Natomiast jedyną, konieczną przesłanką powstania roszczenia o zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego, jest poniesienie przez żołnierza kosztów związanych z przewozem urządzenia domowego do dowolnego obranego miejsca zamieszkania w kraju.
Minister Obrony Narodowej potwierdził, że J. S. wraz z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia złożył rachunek za usługi transportowe na trasie P.– K. oraz dokument potwierdzający zameldowanie na pobyt czasowy przekraczający trzy miesiące.
Nadto organ podniósł, że zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Dla ustalenia miejsca zamieszkania istotne są dwie przesłanki; przebywanie w sensie fizycznym w danej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu. Sam zamiar stałego pobytu nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
W ocenie Ministra Obrony Narodowej analiza zgromadzonych dokumentów prowadzi do wniosku, że miejscem zamieszkania J. S. jest P.. Skarżący pełni bowiem służbę w Straży Granicznej w [...] i nie dojeżdża codziennie z K. do G., bo jest to fizycznie niemożliwe. Nadto skarżący posługuje się adresem do korespondencji w P., który jest jego adresem zameldowania na pobyt stały. Natomiast na adres tymczasowego pobytu nie była dotychczas kierowana żadna korespondencja.
Co prawda zaświadczenie wystawione przez Urząd Gminy w K. potwierdza zameldowanie na pobyt czasowy w tej miejscowości, jednakże wymienione wyżej okoliczności nie uprawdopodobniają faktu zamieszkania J. S. w miejscowości K., a zatem przedmiotowe świadczenie mu nie przysługuje.
J. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2014 r., zarzucając organowi naruszenie art. 95 pkt 6 oraz art. 96 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 267 z późn. zm.) oraz § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 221, poz. 1744 z późn. zm.).
Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Natomiast art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 95 pkt 6 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), który stanowi, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94 przysługuje zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju – w wysokości i na zasadach określonych, jak dla żołnierzy zawodowych przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości.
Z powyżej przytoczonego przepisu wynika, że konieczną przesłanką powstania po stronie zwolnionego żołnierza prawa do wypłaty przedmiotowego świadczenia jest poniesienie przez niego kosztów związanych z jego przejazdem i członków jego rodziny oraz kosztów związanych z przewozem urządzenia domowego do dowolnie obranego miejsca zamieszkania w kraju.
Redakcja przedmiotowego przepisu pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że do zwrotu kosztów, wyłącznie w zakresie zasad jego wypłacania i wysokości, mają zastosowanie przepisy, które regulują sprawy należności żołnierzy zawodowych za przeniesienie służbowe.
Przepisami tymi do 7 sierpnia 2014 r. były przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 221, poz. 1744 z późn. zm.).
Podkreślić należy, że istotą regulacji zawartej w art. 95 pkt 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest pomoc, jaką Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej obowiązane są udzielić byłemu żołnierzowi z powodu konieczności obrania przez żołnierza i jego rodzinę miejsca zamieszkania w kraju w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Zgodnie z § 6 ust. 5 powołanego rozporządzenia, przesiedlenie się żołnierza oraz członków jego rodziny do nowego miejsca pełnienia służby dokumentowane było potwierdzeniem zameldowania na pobyt stały albo czasowy przekraczający 3 miesiące.
Wyjaśnić nadto, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 121). Dla ustalenia miejsca zamieszkania istotne są zatem dwie przesłanki: przebywanie w sensie fizycznym w danej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu. Sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenie w tym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.
Zdaniem Sądu, aby żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej mógł skorzystać z uprawnienia określonego w art. 95 pkt 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych musi dojść do faktycznej zmiany miejsca zamieszkania żołnierza i jego rodziny. W rozpoznawanej sprawie do zmiany takiej jednak nie doszło, ponieważ w ustalonym przez organ stanie faktycznym nie można przyjąć, że obranym przez skarżącego i jego rodzinę miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której skarżący sam dokonał zameldowania na pobyt czasowy.
Z akt sprawy wynika bowiem, że J. S. przedłożył potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy w miejscowości K. i oświadczył, że to tylko on przesiedlił się do tej miejscowości. Nadto obecnie pełni służbę w [...] Oddziale Straży Granicznej w [...] i jest zameldowany na pobyt stały w P. przy ul. [...], a w miejscowości K. przebywa sporadycznie i jest to związane z wizytami u jego matki w jej miejscu zamieszkania.
W ocenie Sądu, pomimo zapewnień skarżącego, miejscem obranego pobytu skarżącego i jego rodziny jest nadal P., a okoliczność ta przesądza, że wnioskowane przez skarżącego świadczenie nie mogło mu zostać wypłacone, pomimo spełnienia warunków formalnych wymienionych w § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe. Przypomnieć bowiem należy, że zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego przysługuje wyłącznie do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju, innego niż miejsce zamieszkania w dniu zwolnienia ze służby. Istotą omawianego świadczenia jest bowiem pomoc byłemu żołnierzowi i jego rodzinie w osiedleniu się w nowym miejscu zamieszkania, spowodowane zwolnieniem ze służby wojskowej.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze w świetle powyższych rozważań nie mogły zostać one uwzględnione. Organ, co prawda skoncentrował się na okoliczności związanej z miejscem zamieszkania skarżącego, a całkowicie pominął kwestie związane z miejscem zamieszkania jego rodziny, ale uchybienie to nie mogło podważyć faktu, że należało odmówić skarżącemu wypłaty przedmiotowego świadczenia, gdyż nie doszło do zmiany obranego miejsca zamieszkania skarżącego i jego rodziny.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia.