Uzasadnienie
Wnioskiem personalnym z dnia [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej: "ABW") w [...] zwrócił się do Szefa ABW o zawieszenie L. K. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy.
W uzasadnieniu wniosku powołał się na fakt wszczęcia z dniem [...] czerwca 2020 r. wobec wymienionego postępowania dyscyplinarnego, którego przedmiotem jest niewłaściwe wykonywanie przez funkcjonariusza obowiązków służbowych, w tym wprowadzenie w błąd przełożonych oraz nadużywanie zajmowanego stanowiska służbowego do osiągnięcia nienależnych korzyści majątkowych na szkodę organu.
W ocenie Dyrektora Delegatury ABW w [...] czyny, których dopuścił się funkcjonariusz, mają znaczny stopień szkodliwości, godzą w dobro służby i prawidłową realizację zadań nałożonych na ABW.
Szef ABW rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 58 ust. 2 i 4 oraz art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2020 r. poz.
27) (dalej: "ustawa o ABW oraz AW"), zawiesił w czynnościach służbowych [...]. L. K. – specjalistę Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...] od dnia doręczenia przedmiotowego rozkazu na okres 3 miesięcy. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) (dalej: "k.p.a.") rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, Szef ABW wskazał, że analiza postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] czerwca 2020 r. wskazuje, że L. K. zostało przedstawionych jedenaście zarzutów popełnienia deliktów dyscyplinarnych. Wszystkie zarzuty związane są z realizacją przez funkcjonariusza zadań służbowych, a ich zdecydowana większość dotyczy nadużycia zajmowanego stanowiska służbowego do osiągnięcia nienależnych korzyści majątkowych.
Szef ABW, powołując się na treść przepisu art. 58 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW oraz przedstawione we wniosku personalnym argumenty, uznał za zasadne zawieszenie L. K. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego rozkazu personalnego.
Ponadto, wskazując na interes społeczny tożsamy z interesem służby rozumianym, jako obowiązek dbania przez Szefa ABW o wizerunek oraz społeczne postrzeganie ABW, nadał niniejszemu rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2020 r. L. K. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Szefa ABW z dnia [...] czerwca 2020 r. i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie:
- 1. art. 58 ust. 2 i 4 i art. 139 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, poprzez ich błędne zastosowanie i zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych wraz z konsekwencjami finansowymi, w sytuacji nie wykazania celowości podjęcia takiego rozstrzygnięcia, mając na względzie, iż w dacie wydania zaskarżonego rozkazu, jak i w dacie sporządzenia skargi, nie przeprowadzono żadnych czynności w postępowaniu dyscyplinarnym, którego wszczęcie stanowiło, w ocenie organu, wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego,
- 2. art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, wobec nie wykazania przesłanek warunkujących jego zastosowanie, zważywszy, iż regulacja ta ma charakter wyjątkowy,
- 3. art. 107 § 3 k.p.a. i art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 58 ust. 2 i 4 i art. 139 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego w sposób ogólnikowy i lakoniczny nie odpowiadający dyrektywom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a., tj. bez rzetelnego uzasadnienia celowości zawieszenia skarżącego w obowiązkach służbowych, ograniczając się w tym zakresie jedynie do dwuzdaniowego omówienia, oraz bez wskazania i uzasadnienia przesłanek warunkujących zastosowanie, w przypadku zaskarżonego rozkazu personalnego, rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów stwierdził, że w treści zaskarżonego rozkazu personalnego wskazano, że okolicznościami, które uzasadniały takie a nie inne działanie Szefa ABW, były okoliczności wskazane zarówno we wniosku personalnym dyrektora Delegatury ABW w [...], ale przede wszystkim okoliczności stanowiące podstawę wszczęcia w stosunku do funkcjonariusza postępowania dyscyplinarnego. Okoliczności te zostały szczegółowo opisane w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...].
Z postanowieniem tym skarżący zapoznał się w dniu [...] czerwca 2020 r. Okoliczności przedstawione w ww. postanowieniu były zatem skarżącemu znane i nie było konieczności ich ponownego powielania w treści rozkazu personalnego o zawieszeniu w czynnościach służbowych.
Zauważył, że również w dniu [...] czerwca 2020 r. skarżący został zapoznany z wnioskiem personalnym o zawieszenie go w czynnościach służbowych, a rozkaz personalny w tym zakresie został wydany niezwłocznie w dniu [...] czerwca 2020 r.
W tej sytuacji, zdaniem organu, nie znajduje uzasadnienia zarzut, że niecelowe było zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych, bowiem nie były podjęte w postępowaniu dyscyplinarnym żadne czynności. Decyzja o zawieszeniu została podjęta tego samego dnia, w którym skarżącemu zostało doręczone postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, w związku z czym trudno oczekiwać od organu by tego samego dnia podejmował już konkretne czynności dyscyplinarne.
Wskazał również, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. zostało wydane postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, toczącego się wobec skarżącego, w związku z jego zwolnieniem ze służby w ABW z dniem [...] sierpnia 2020 r. Do czasu umorzenia postępowania dyscyplinarnego podjęte zostały w nim określone czynności, zaś skarżący miał świadomość toczącego się względem niego postępowania, na bieżąco bowiem odbierał korespondencję, jednakże nie podejmował w związku z tym żadnych czynności dowodowych.
Zdaniem organu, okoliczności leżące u podstaw wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przemawiały za zawieszeniem skarżącego w czynnościach służbowych, bowiem czyny, których skarżący dopuścił się miały znaczny stopień szkodliwości oraz godziły w dobro służby i prawidłową realizację zadań nałożonych na ABW.
Szef ABW, za bezzasadny uznał także zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Wskazał, że w niniejszej sprawie okoliczności stanowiące podstawę wszczęcia w stosunku do skarżącego postępowania dyscyplinarnego uzasadniały nadanie rozkazowi o zawieszeniu go w czynnościach służbowych rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżony rozkaz personalny Szefa ABW nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. o zawieszeniu L. K. w czynnościach służbowych od dnia doręczenia tego rozkazu na okres 3 miesięcy nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2020 r. poz. 27), dalej: "ustawy o ABW oraz AW", zgodnie z którym funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych, na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne ścigane z oskarżenia publicznego, postępowania w sprawie o wykroczenie oraz postępowania dyscyplinarnego, jeśli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby.
Konstrukcja wskazanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że podejmowane na jego podstawie decyzje (rozkazy personalne) mają charakter uznaniowy. Przy czym ustawodawca wyraźnie określa, że zawieszenie w czynnościach służbowych możliwe jest w wypadku spełnienia wyłącznie dwóch warunków: wszczęcie jednego z wymienionych postępowań i celowość zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub służby. Tylko te okoliczności decydują zarówno o fakcie zawieszenia w czynnościach służbowych, jak i o okresie, na jaki orzeczono o zawieszeniu. Motywy, jakimi kierował się organ, zawieszając na oznaczony okres funkcjonariusza w czynnościach służbowych, muszą przekonywać w sposób niebudzący żadnych wątpliwości o słuszności takiego załatwienia sprawy.
Należy zgodzić się z Szefem ABW, że wobec L. K. zachodziły przesłanki do zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. wszczęto wobec niego postępowanie dyscyplinarne oraz wykazano celowość zawieszenia ze względu na dobro służby. Z treści uzasadnienia, wydanego w sprawie rozkazu personalnego, wynika w sposób jednoznaczny, jakimi motywami kierował się organ zawieszając skarżącego w czynnościach służbowych.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że w stosunku do L. K. zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne (dotyczące nadużycia zajmowanego stanowiska służbowego do osiągnięcia nienależnych korzyści majątkowych), a zatem spełniona została jedna z przesłanek wymienionych w art. 58 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW.
Zaistniał także drugi warunek, określony w powyższym przepisie, tj. celowość zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub służby.
W ocenie Sądu, organ w uzasadnieniu rozkazu personalnego dostatecznie wyjaśnił wystąpienie tej przesłanki. Jako przyczynę zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych wskazał, że wszystkie zarzuty przedstawione w postępowaniu dyscyplinarnym w sposób niebudzący wątpliwości związane są z realizacją przez funkcjonariusza zadań służbowych, a ich zdecydowana większość dotyczy nadużycia zajmowanego stanowiska służbowego do osiągnięcia nienależnych korzyści majątkowych.
Przy czym wymaga zaznaczenia, że to na organie spoczywa obowiązek oceny, charakteru i wagi zarzucanych funkcjonariuszowi czynów, czy dalsze wykonywanie przez niego czynności nie spowoduje utrudnienia realizacji zadań.
Zdaniem Sądu, organ dokonując tej oceny nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a rozstrzygnięcie wystarczająco uzasadnił zindywidualizowanymi przesłankami.
Choć pojęcie "dobro służby" nie jest zdefiniowane w ustawie o ABW oraz AW, tym niemniej na pojęcie to składają się dobra szczegółowe, tj. dobro Agencji Bezpieczeństwa Publicznego, zaufanie obywateli do tej instytucji, gwarancje praworządnego działania aparatu administracji, niezależność formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych.
Zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, służbę w ABW może pełnić osoba wykazująca nieskazitelną postawę moralną, obywatelską i patriotyczną. Z pewnością funkcjonariusz, wobec którego toczy się postępowanie dyscyplinarne, traci przymiot nieskazitelnej postawy i w ten sposób podważa zaufanie do działania instytucji, w której pełni służbę. Przedmiot postępowania dyscyplinarnego odnosi się do niewłaściwego wykonywania przez ww. funkcjonariusza obowiązków służbowych, w tym wprowadzania w błąd przełożonych oraz nadużywania zajmowanego stanowiska służbowego do osiągania nienależnych korzyści majątkowych na szkodę ABW.
Czyn ten jest szczególnie naganny i godzi w dobro służby oraz naraża prawidłową realizację zadań nałożonych na ABW. Tym samym postawione zarzuty (niezależnie od końcowych ustaleń postępowania dyscyplinarnego) naruszają gwarancję prawidłowego działania organu administracji i wywołują potrzebę zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków. Sam fakt zawieszenia w czynnościach służbowych nie przesądza o winie funkcjonariusza, lecz ma niewątpliwie zapewnić realizację zadań ABW przez funkcjonariuszy o nieskazitelnej postawie moralnej, obywatelskiej i patriotycznej (art. 44 ustawy).
Organ zatem racjonalnie wyjaśnił potrzebę zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych i związaną z tym konieczność odsunięcia go od wykonywania czynności służbowych dla dobra służby w związku z utratą nieskazitelnej postawy, wynikającą z poważnych zarzutów dyscyplinarnych.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym przypadku takim chronionym dobrem, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie, jest interes społeczny wyrażający się szczególnymi zadaniami ABW. Właściwa realizacja czynności służbowych, powierzonych do wykonania funkcjonariuszom ABW, jest niezbędna w celu uzyskiwania pożądanych wyników z punktu widzenia zadań ustawowych tej formacji. W rozpatrywanej sprawie, zarzucane skarżącemu czyny uzasadniają niezbędność natychmiastowego wykonania rozkazu personalnego o zawieszeniu w czynnościach służbowych.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 30 grudnia 2020 r., wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.).