Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi T. G. dotyczącej Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie świadczenia emerytalnego, postanowieniem z dnia 9 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1413/12, odrzucił skargę. W skardze z dnia [...] sierpnia 2013 r. T. G. wniósł, na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargą o wznowienie postępowania zakończonego ww. prawomocnym postanowieniem.
Skarżący wskazał, że postanowienie zostało wydane na podstawie pełnomocnictwa, które od [...] sierpnia 2011 r. jest pełnomocnictwem nieobowiązującym, bowiem od tego dnia Ministrem Obrony Narodowej, a tym samym mocodawcą, jest T S. Radca prawny K. K. [...] lipca 2012 r. nie mógł uwierzytelnić pełnomocnictwa procesowego podpisanego przez B. K., ponieważ B. K. nie był już Ministrem Obrony Narodowej, a tym samym mocodawcą dla pełnomocnika procesowego.
W uzasadnieniu zaś podniósł, że pełnomocnictwa ogólne wystawione przez B. K. w dniu [...] listopada 2007 r., poświadczone za zgodność przez radcę prawnego K. K., są od [...] sierpnia 2011 r. dokumentami nieprawdziwymi i poświadczającymi nieprawdę w rozumieniu ustawy Kodeks karny, "są to przestępstwa ścigane z urzędu".
Jest rzeczą niedopuszczalną, w ocenie skarżącego, by organy państwa posługiwały się takimi dokumentami w sporach z obywatelami skarżącymi przed sądami administracyjnymi decyzje wydawane przez urzędników państwowych. Niedopuszczalne jest również, by sądy nie przekazywały załączników zgodnie z art. 47 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz by procedowały na posiedzeniach niejawnych w celu nieujawnianiu fałszywego pełnomocnictwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie z argumentacją, iż brak jest którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 271-274 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołał się, na zasadzie analogii, na wykładnię przepisów zaprezentowaną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II FSK 677/12, w świetle której prawidłowo udzielone pełnomocnictwa zachowują aktualność niezależnie od zmian zachodzących w składzie osobowym spółki. Fakt zmiany składu osobowego zarządu spółki pozostaje bowiem bez wpływu na ważność pełnomocnictwa i zarazem konieczność potwierdzania dotychczasowych pełnomocnictw.
Wskazał też na utrwalony pogląd orzecznictwa, iż obowiązkiem mocodawcy, który należycie dba o własne interesy, jest niezwłocznie zawiadomić sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, gdyż od tej chwili skutki działania bądź niedziałanie pełnomocnika spadają na mocodawcę.
W piśmie z dnia [...] października 2013 r. skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę, podkreślając w szczególności, że skoro zgodnie z Konstytucją RP odpowiedzialności podlegają członkowie Rady Ministrów, a nie piastuni stanowiska, to w imieniu ministra nie może działać pełnomocnik umocowany przez poprzednika obecnego ministra, bo skutkowałoby to tym, że mógłby bronić się skutecznie przed taką odpowiedzialnością.
Z kolei na rozprawie skarżący wniósł o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego wniosków o zbadanie zgodności z Konstytucją RP następujących aktów prawnych:
- 1) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej wydanego na podstawie art. 14 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. Nr 100, poz. 908 z art. 2, 7, 92 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim rozporządzenie zostało wydane niezgodnie z upoważnieniem określonym w ustawie o Radzie Ministrów z roku 1995 – w tym miejscu skarżący nie jest podać promulgacji powyższego aktu;
- 2) art. 10 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 10, poz.
- 96) z art. 2, 7, 149 ust 1 Konstytucji RP zw. z art. 236 ust. 1 Konstytucji w zakresie jakim RM w ciągu 2 lat od wejścia w życie Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r. nie przedstawił Sejmowi projektu ustawy niezbędnej do stosowania Konstytucji zgodnie z art. 49 Konstytucji;
- 3) rozporządzenia RM z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 94, poz. 426) z art. 2,7,149 Konstytucji w zw. z art. 236 ust 1 Konstytucji w zakresie, w jakim RM w ciągu 2 lat od wejścia w życie Konstytucji nie przedstawiła Sejmowi projektu ustawy niezbędnej do stosowania Konstytucji zgodnie z art. 49 Konstytucji;
- 4) zrządzenia nr 160 Prezesa RM z dnia 24 października 2006 r. w sprawie nadania statutu Ministerstwu Obrony Narodowej (MP Nr 76, poz. 768) z art. 2, 7, 148, 149 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 236 ust. 1 w zakresie, w jakim działanie MON określa inny akt prawny niż ustawa oraz w zakresie, w jakim zarządzenie jest niezgodne z art. 148 Konstytucji, bowiem powyższy przepis nie przewiduje wydawania zarządzeń przez Prezesa RM oraz w zakresie, jakim zarządzenie i jego załącznik (statut), jest niezgodny z § 29 ust. 1, 2 w zw. z § 141 rozporządzenia Prezesa RM z dnia 20 czerwca 2004 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej, bowiem przedstawione przepisy prawa nie dopuszczają normowania przez załącznik;
- 5) zarządzenia nr 40/MGN z dnia 22 listopada 2006 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej (Dz. Urz. MON z 12 grudnia 2006 r.) w zw. z art. 2, 7, 149 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 236 Konstytucji w zakresie, w jakim działanie Ministra Obrony Narodowej określa inny akt prawny aniżeli ustawa oraz w zakresie, w jakim zarządzenie i jego załącznik (regulamin), jest niezgodny z § 29 ust. 1 i 2 w zw. z § 141 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodwaczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Stosownie zaś do treści art. 271 pkt 2 powołanej ustawy, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
T. G. żądanie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1413/12, odrzucającym jego skargę dotyczącą Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie świadczenia emerytalnego, oparł na tym, że w przedmiotowym postępowaniu pełnomocnikiem Ministra Obrony Narodowej był radca prawny K. K., legitymujący się nieobowiązującym stałym pełnomocnictwem udzielonym w dniu [...] listopada 2007 r. przez B. K., podczas gdy od [...] sierpnia 2011 r. Ministrem Obrony Narodowej jest T. S. Zdolność sądowa i procesowa została ustawowo zdefiniowana w przepisach art. 25 i 26 p.p.s.a.
Zgodnie z § 1 pierwszego z powołanych przepisów, osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Natomiast w myśl drugiego z nich, zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25.
Z powyższego wynika, że poza podmiotami wyposażonymi w zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym pozostaje organ administracji publicznej, a takim jest bez wątpienia Minister Obrony Narodowej, który nie jest osobą fizyczną, prawną, jednostką organizacyjną albo organizacją społeczną, ale bezsprzecznie musi wystąpić w każdym postępowaniu sądowoadministracynym.
Znajduje to bowiem potwierdzenie w art. 32 p.p.s.a., z którego wnika, że w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Strona, której udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest konieczny, nie może być zatem pozbawiona zdolności sądowej, ponieważ jej brak stanowi przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, jak wynika z art. 183 § 2 p.p.s.a., dotyczącego każdej strony, a więc także organu.
Zasady reprezentacji z kolei określają przepisy art. 27, 28 i 30 p.p.s.a., które także nie odnoszą się do pojęcia "organu administracji publicznej".
Podkreślenia wymaga jednakże okoliczność, iż zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, nienależyta reprezentacja jako podstawa wznowienia postępowania nie dotyczy sposobu zastępowania strony przez pełnomocnika procesowego (por. postanowienie z dnia 9 czerwca 2000 r., I PKN 277/00, OSNAP 2002, nr 1, poz. 15).
Stąd wskazane przez skarżącego nieprawidłowe, jego zdaniem, umocowanie pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej w postępowaniu o sygn. akt II SA/Wa 1413/12, nie może stanowić przesłanki wznowieniowej określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a.
Nie znajdują uzasadnienia w rozpatrywanej sprawie także inne przesłanki wznowieniowe wskazane w przepisach art. 271 pkt 1, art. 272, art. 273 i art. 274 p.p.s.a.
Odnosząc się natomiast do wezwania skarżącego, by zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., doręczone mu były wszystkie pisma procesowe sporządzone przez stronę przeciwną, w tym pełnomocnictwa, wskazać należy, że w myśl art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa.
Z kolei stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych.
Z formalnego punktu widzenia pełnomocnictwo udzielane przez stronę lub jego uwierzytelniony odpis jest więc załącznikiem do pisma procesowego. Jednakże w praktyce nie są składanie odpisy pełnomocnictw w celu dręczenia ich pozostałym stronom.
Obowiązek dołączenia pełnomocnictwa został unormowany oddzielnie w art. 46 § 3 p.p.s.a. Informację o ustanowieniu pełnomocnika przez stronę wnoszącą pismo procesowe pozostałe strony uzyskują z samej treści tego pisma, doręczonego im w odpisie, zaś kontrola prawidłowości udzielonego pełnomocnictwa należy do sądu (por. R. Kołakowski w: K. Piasecki (red): Komentarz..., s. 458).
Odnosząc się natomiast do żądania skarżącego o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie wskazanych przez niego przepisów lub aktów prawnych z Konstytucją RP stwierdzić należy, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Sąd nie podziela bowiem wątpliwości co do zgodności przedmiotowych aktów prawnych bądź przepisów z Konstytucją, a nadto wniosek taki jest uzasadniony, kiedy wątpliwości konstytucyjne budzi przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie ma miejsca.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.