Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] grudnia 2021 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej: "KGP"), na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."), rozpoznał ponaglenie K. J. (dalej: "skarżący") z [...] listopada 2021 r. na niezałatwienie w terminie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. (dalej: "KWP") sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego z [...] lutego 2021 r. o wydanie zaświadczenia, stwierdzając, że KWP nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Pismem z [...] grudnia 2021 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie KGP z [...] grudnia 2021 r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, iż na postanowienie wydane w oparciu o art. 37 § 6 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), w tym na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
- 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
- 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Przepis art. 37 § 2 k.p.a. stanowi, że ponaglenie zawiera uzasadnienie. Natomiast zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się:
- 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
- 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
W myśl art. 37 § 6 k.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym:
- 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości:
- a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone,
- b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.
Natomiast według art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.
Wniesienie ponaglenia otwiera stronie prawo złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej (vide art. 53 § 2b p.p.s.a.). W odniesieniu do postanowienia wydanego w trybie art. 37 k.p.a. ustawodawca nie przewidział prawa do złożenia zażalenia. Przedmiotowe postanowienie ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Strona nie ma zatem uprawnień do podważenia w trybie procesowym tego postanowienia. Nie podlega ono także zaskarżeniu do sądu administracyjnego, bowiem taki przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądowej (art. 3 § 2 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma wątpliwości, iż instytucja ponaglenia dotyczy wyłącznie kwestii ściśle procesowej, a unormowane przepisami art. 37 k.p.a. postanowienie nie kreuje nowej sprawy administracyjnej, nie podlega zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego (vide postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2012 r., sygn. I OSK 872/12 i z 7 lutego 2012 r., sygn. I OSK 2259/10; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 1139/18; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Kr 25/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lipca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 538/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 268/20 – orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zgodnie zaś z art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Do przewidzianej w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. kategorii "innych przyczyn" niedopuszczalności należy zaliczyć zaskarżenie do sądu administracyjnego postanowienia wydanego w oparciu o art. 37 § 6 k.p.a., stanowiącego akt organu wyższego stopnia o charakterze nadzorczym i incydentalnym. W przeciwieństwie do zażalenia czy odwołania, ponaglenie nie uruchamia trybu kontroli instancyjnej. Wniesienie ponaglenia jest natomiast warunkiem koniecznym do skutecznego wywiedzenia skargi na bezczynność organu bądź przewlekłe prowadzenie postępowania.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.