Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M.G. jest orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. (nr [...]) w zakresie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2020 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] na podstawie art. 5 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 2020 r. poz. 860) skierował st. szer. M.G. (pełniącego służbę na stanowisku mechanika) na badania kontrolne do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], w oparciu o wyniki badań skarżącego, w orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 2020 r. (nr [...]) rozpoznała u M.G.: 1) przebyty uraz czaszkowo-mózgowy (2017) z nieznacznym niedowładem lewostronnym i cechami ograniczonego uszkodzenia UON, które to schorzenie zakwalifikowała pod 63 pkt 2 wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2015 r. poz. 761 z zm.) tj. jako trwałe następstwo chorób lub urazów ośrodkowego układu nerwowego z zaburzeniami mózgowo-rdzeniowymi upośledzające sprawność ustroju oraz pod § 73 pkt 1 wykazu, tj. zaburzenia psychiczne pochodzenia organicznego nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, 2) przykurcz zgięciowy stawu barkowego, kolanowego i biodrowego (§ 77 pkt 6 wykazu), 3) 22% utarty zdolności żucia (§ 24 pkt 1), 4) tatuaż łopatki prawej (§ 2 pkt 8), 5) znamiona barwinkowe.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] stwierdziła, że M.G. jest zdolny do zawodowej służby wojskowej oraz że rozpoznane schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową (warunki i właściwości służby nie miały wpływu na ich powstanie lub ujawnienie się) oraz nie zaliczyła skarżącej do żadnej grupy inwalidztwa.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2020 r. wydanym na podstawie 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 5 ust. 6 i ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 7 pkt 1 i § 23 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., uchyliła w całości orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] kwietnia 2020 r. i rozpoznała u M.G.
1) cechy organicznego uszkodzenia OUN z nieznacznym niedowładem lewostronnym i przykurczem zgięciowym stawu barkowego, kolanowego i biodrowego lewego, po przebytym w 2017 r. urazie czaszkowo-mózgowym, które to schodzenie zakwalifikowała pod 63 pkt 2 i 73 pkt 1 wykazu chorób i ułomności, 2) 22% utarty zdolności żucia (§ 24 pkt 1), 3) tatuaż łopatki prawej (§ 2 pkt 8), 5) znamiona barwinkowe (§ 2 pkt 1 wykazu).
Organ II instancji w uzasadnieniu orzeczenia podał, że dokumenty medyczne zawarte w aktach sprawy wskazują, że przykurcz zgięciowy stawu barkowego, kolanowego i biodrowego jest następstwem uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego na skutek urazu czaszkowo-mózgowego i nie jest spowodowany przebytymi urazami i procesem zapalnym tych stawów. Z tego powodu Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] nie zgodziła się z Rejonową Wojskową Komisją Lekarską w [...] co do rozpoznania o którym mowa w § 77 pkt 6 wykazu (następstwa przebytych urazów stawów bez zniekształceń oraz przewlekłe zapalenie tkanki łącznej rozlane i okołostawowe upośledzające lub znacznie upośledzające sprawność ruchową).
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w wydanym orzeczeniu ustaliła ponadto, że schodzenie o którym mowa w pkt 1) orzeczenia, pozostaje w związku ze służbą wojskową.
M.G. w skardze z 4 sierpnia 2020 r. na opisane orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] czerwca 2020 r. zarzucił, że organ nieprawidłowo stwierdził, że jest zdolny do służby wojskowej. Skarżący podniósł, że do dnia dzisiejszego odczuwa skutki wypadku, przebywa na zwolnieniu lekarskim oraz korzysta z rehabilitacji. Podkreślił, że nadal nie odzyskał pełnej sprawności fizycznej i psychicznej, a jego stan zdrowia nie pozwala na pełnienie służby.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga M.G. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] czerwca 2020 r. w zakresie obejmującym ustalenie kategorii zdolności do służby jest uzasadniona.
Zdaniem Sądu, zaskarżone orzeczenie, będące w myśl art. 5 ust. 1 zdanie 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych decyzją administracyjną, podjęte zostało z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).
Kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego kandydata do zawodowej służby wojskowej, w szczególności, czy badania stanu zdrowia były wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz, czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdobności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Ustalony między innymi na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie decyzji stanowi jej integralną część.
Ponieważ ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ani wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015 r. nie precyzują, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej (w § 19 ust. 1 rozporządzenie stanowi jedynie, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej zawiera w szczególności 1) rozpoznanie, 2) ustalenie kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową), a w załączniku nr 5 (wzorze orzeczenia) wskazano uzasadnienie jako element orzeczenia), należy w tym zakresie stosować przepis art. 107 § 3 k.p.a. Oznacza to, że będące uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, przy czym uzasadnienie prawne decyzji nie może ograniczać się do wskazania przepisu prawa i przytoczenia jego treści, ale powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego i rozważania tych ustaleń w kontekście przesłanek zastosowanej normy prawa materialnego.
Należy przypomnieć, że organ II instancji rozpoznał u skarżącego cechy organicznego uszkodzenia OUN z nieznacznym niedowładem lewostronnym i przykurczem zgięciowym stawu barkowego, kolanowego i biodrowego lewego, po przebytym w 2017 r. urazie czaszkowo-mózgowym, które to schodzenie zakwalifikował pod 63 pkt 2 wykazu (jako trwałe następstwo chorób lub urazów ośrodkowego układu nerwowego z zaburzeniami mózgowo-rdzeniowymi upośledzające sprawność ustroju) oraz pod § 73 pkt 1 wykazu (tj. zaburzenia psychiczne pochodzenia organicznego nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne). Warto przy tym zwrócić uwagę na to, że przepis § 63 pkt 2, dotyczący trwałych następstw chorób lub urazów ośrodkowego układu nerwowego z zaburzeniami mózgowo-rdzeniowymi upośledzających ustroju, pozwala na stwierdzenie zarówno zdolności jak i niezdolności badanego do służby wojskowej. Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił, dlaczego uznał, że to schorzenie nie czyni badanego niezdolnym, do służby wojskowej (pozwala mu na pełnienie służby).
Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej winno w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać, dlaczego stwierdzone schorzenie czy ułomność fizyczna u osoby badanej, umożliwia lub uniemożliwia pełnienie służby. Zarówno strona skarżąca, jak i sąd, nie dysponują wiedzą medyczną. Orzeczenie komisji lekarskiej winno być więc sporządzone tak, aby można było dokonać oceny wydanego rozstrzygnięcia, inaczej wymyka się ono spod jakiejkolwiek kontroli.
W tej sytuacji, biorąc pod uwagę, że zaskarżone orzeczenie nie zostało dostatecznie uzasadnione, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia, jako naruszającego art. 107 § 3 k.p.a.
Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone orzeczenie. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego, albowiem skarżący ich poniesienia nie wykazał, nadto w tej sprawie nie miała obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. d ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). W myśl tego przepisu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w ponownym orzeczeniu winna uzasadnić, zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a. z jakich przyczyn zaliczyła (nie zaliczyła) skarżącego do określonej kategorii stanu zdrowia, zwłaszcza że organ kierujący skarżącego na badania do wojskowej komisji lekarskiej stwierdził, że w jego stanie zdrowia nastąpiło pogorszenie uniemożliwiające lub utrudniające wykonywanie zadań służbowych (art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), a ponadto skarżący nie wykonywał zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące (art. 5 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy).