Uzasadnienie
Komendant Główny Policji (KGP, organ) decyzja z [...] października 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej Kpa.), art. 94 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2019 r., poz. 161), § 3 i § 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. z 2013 r. poz. 864 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. P. (skarżącego), od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. (Komendant) z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie domu mieszkalnego, utrzymał w mocy decyzję Komendanta.
Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
D. P. funkcjonariusz Komendy Wojewódzkiej Policji w B. w dniu [...] lipca 2019 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup domu położonego w miejscowości L. [...], który nabył wraz z żoną na podstawie aktu notarialnego rep. Nr A [...] z dnia [...] lipca 2019 r. – umowy sprzedaży i ustanowienia hipoteki. Ze wskazanego aktu notarialnego wynika, że strony dokładnie znały stan techniczny przedmiotowego domu i nie wniosły w tym zakresie żadnych zastrzeżeń. Ponadto § 5 aktu notarialnego stanowi, że wydanie nieruchomości nastąpi do dnia 16 lipca 2019 r.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Komendant decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. odmówił przyznania pomocy finansowej na wskazany we wniosku cel. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że na dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej zainteresowany miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji Komendanta i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji lub przyznanie pomocy finansowej.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji KGP wyjaśnił, że uprawnienia policjanta do pomocy finansowej zostały określone w rozdziale 8 ustawy o Policji oraz w rozporządzeniu MSWiA z dnia 17 października 2001 r. sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień. Natomiast art. 94 ust. 1 mówi, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Zdaniem KGP, wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, przysługuje pomoc finansowa. Co oznacza, że pomoc finansowa przysługuje policjantowi w służbie stałej, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale.
KGP podkreślił, że prawo policjanta do lokalu jest wyraźne powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych uprawnionego funkcjonariusza. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego, względnie pomocy finansowej na cele mieszkaniowe, nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się policjantowi w następujących sytuacjach:
- 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej;
- 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy;
- 3) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu.
Zarówno prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, jak i pomoc finansowa udzielona na cel wskazany w art. 94 ust. 1 ustawy, nie przysługują policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wiązać zatem należy tylko z sytuacją, w której policjant spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a takiego lokalu nie otrzymał (wyrok SA/Wa 1851/13).
KGP wskazał, że w myśl § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. – ustalenia uprawnień policjanta do pomocy finansowej dokonuje się na dzień złożenia wniosku.
KGP powołał się na treść uchwały NSA - I OPS 7/08 z dnia 29 kwietnia 2009 r., zgodnie z którą "Ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do pomocy finansowej powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania, tj. na dzień złożenia wniosku o przyznanie ww. pomocy. Ocena ta winna polegać na zbadaniu, czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, tzn. czy posiadał lokal mieszkalny lub dom nadający się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej i czy położony jest w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej."
Jak wskazał KGP, w świetle powołanej uchwały najważniejszym dla ziszczenia się przesłanki warunkującej uzyskanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, jest ustalenie – czy w dacie składania wniosku funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, czy też nie. Dla otrzymania pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji istotne są bowiem dwie okoliczności: data złożenia wniosku i data wejścia w posiadanie lokalu mieszkalnego, który zaspokaja potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, KGP uznał, że na dzień [...] lipca 2019 r., tj. dzień złożenia wniosku D. P. faktycznie władał zakupionym w dniu [...] lipca 2019 r. domem mieszkalnym położonym w miejscowości L. [...]. Z załączonej dokumentacji wynika, że dom ten nadawał się do zamieszkania a fakt, że zainteresowany w nim nie zamieszkał, nie jest przesłanką do przyznania pomocy finansowej.
Organ podkreślił, że przeprowadzenie prac remontowych dla poprawy estetyki domu nie kwalifikuje się do uznania, że nie nadawał się on do zamieszkania.
Co oznacza, że zainteresowany na dzień złożenia wniosku posiadał dom mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, który zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe.
Odnosząc się do kwestii zawartych w odwołaniu KGP wyjaśnił, że prawo do świadczenia mieszkaniowego – jego cel i zakres, należy oceniać jedynie według przepisów ustawy (wyrok NSA sygn. akt OSK 1220/04, sygn. akt 1371/05). Podkreślił, że przewidziana ustawą pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby. Pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu, lecz na wniosek funkcjonariusza. Dopiero po złożeniu wniosku wraz z wymaganą dokumentacją można prowadzić postępowanie w sprawie przyznania takiej pomocy. A zatem kwestia, czy dany funkcjonariusz spełnia przesłanki do otrzymania takiego świadczenia, może być rozważana tylko po zgłoszeniu roszczenia, a nie na dzień nabycia domu. W tej sytuacji istotne jest przede wszystkim to, czy w dniu złożenia wniosku funkcjonariusz spełniał podstawową przesłankę otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego – czy miał niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe (wyrok WSA sygn. akt II SA/Wa 2021/12).
Jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji – nie przysługuje mu lokal na podstawie decyzji administracyjnej, a w konsekwencji – nie przysługuje pomoc finansowa. Przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych co do wystąpienia ze stosownym wnioskiem, ale rozpoznając taki wniosek organ zobligowany jest ustalić, czy na dzień jego złożenia policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i w przypadku, gdy potrzeby są już zaspokojone, nie przysługuje pomoc finansowa (wyrok NSA sygn. akt I OSK 1298/13).
Reasumując, w ocenie organu II instancji, D. P. na dzień złożenia wniosku posiadał dom mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, o powierzchni zgodnej z przysługującymi normami zaludnienia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł pełnomocnik skarżącego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- 1. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Komendanta, pomimo istnienia przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy;
- 2. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- - art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że fakt posiadania przez skarżącego domu jednorodzinnego w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową uniemożliwia przyznanie mu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, podczas gdy wskazany przepis nie uzależnia prawa do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego od daty wystąpienia z wnioskiem o jej przyznanie, wskazując jako negatywną przesłankę uzyskania tej pomocy jedynie otrzymanie domu jednorodzinnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale;
- - § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że fakt posiadania przez policjanta domu jednorodzinnego w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową uniemożliwia przyznanie mu tej pomocy, podczas gdy wymienione rozporządzenie w § 3 ust. 2 pkt 2 wskazuje, że do wniosku o udzielenie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego dołącza się wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna domu sporządzoną w formie aktu notarialnego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości decyzji Komendanta nr [...] z [...] sierpnia 2019 r., a także zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podkreślił, że skarżący w toku prowadzonego przed organem postępowania dowodowego podnosił, że zakupiona przez niego nieruchomość, którą stanowi dom jednorodzinny położony w L. [...], w momencie przejęcia w posiadanie znajdowała się w stanie wymagającym znacznego remontu oraz poniesienia znacznych nakładów na jego zaadaptowanie do celów mieszkaniowych. Z uwagi na fakt, iż prace wykończeniowe prowadzone były przez samego skarżącego w miarę posiadanych środków finansowych, doprowadzenie ww. nieruchomości do stanu nadającego się do zamieszkania nastąpiło dopiero w sierpniu 2019 r., a więc po miesiącu od złożenia przez skarżącego wniosku o uzyskanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego.
W związku z powyższym błędne ustalenie stanu faktycznego przez organ w skarżonej decyzji, skutkowało podjęciem wadliwej decyzji, z uwagi na fakt, że skarżący w dacie złożenia wniosku nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych.
Pełnomocnik skarżącego podkreślił również, że przepis art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie uzależnia prawa do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego od daty wystąpienia z wnioskiem o przyznanie tej pomocy, wskazując jako negatywną przesłankę uzyskania tej pomocy jedynie otrzymanie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale.
W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik przywołał orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup domu może być złożony po jego zakupie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd nie uwzględnił skargi D.P. uznając, że zaskarżona decyzja KGP i poprzedzająca ją decyzja Komendanta wydane zostały zgodnie z prawem.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja KGP z [...] października 2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta z [...] sierpnia 2019 r. o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie domu mieszkalnego.
Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w niniejszej sprawie są przepisy art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 2 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, § 3 ust. 1 pkt rozporządzenia MSWiA w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów oraz § 2 rozporządzenia MSWiA w sprawie szczególnych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżący jest funkcjonariuszem Oddziału Prewencji Policji w B. z miejscem pełnienia służby w T. Nie budzi również wątpliwości Sądu i stron, że dnia [...] lipca 2019 r. skarżący złożył do Komendanta wniosek o przyznania pomocy finansowej na zakup ww. domu jednorodzinnego. Do wniosku dołączył akt notarialny z dnia [...] lipca 2019 r., nr rep. A [...], dotyczący nabycia nieruchomości – domu jednorodzinnego w miejscowości L., wydanie nieruchomości nastąpiło [...] lipca 2019 r.
Jak wynika z notatki służbowej z [...] sierpnia 2019 r. sporządzonej przez specjalistę Sekcji Nieruchomości Wydziału Inwestycji i Remontów KWP w B. odbiór techniczny ww. domu miał miejsce w 2010 r.
W raporcie z [...] sierpnia 2019 r. skarżący poinformował Komendanta, że od [...] sierpnia 2019 r. zmienił miejsce zamieszkania na [...] L. [...] i przebywa pod tym adresem.
Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny obowiązkiem organów Policji było rozważenie i rozstrzygnięcie, czy skarżącemu jako policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego.
Jak już wskazano powyżej, podstawę prawną kwestionowanego w tej sprawie rozstrzygnięcia stanowią przepisy powołanej na wstępie ustawy o Policji. Za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącego o błędnej wykładni art. 94 i art. 95 ustawy przede wszystkim z uwagi na to, że ustawa o Policji nie formułuje praw podmiotowych wszystkich policjantów do uzyskania pomocy finansowej do nabycia mieszkania na własność, bez względu na to, czy mają oni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 maja 2001 r., SK 1/00). Określenie przesłanek, od spełnienia których ustawa uzależnia przyznanie pomocy finansowej nie jest naruszeniem zasady równości, gdyż zasada ta "nie wyklucza zróżnicowania sytuacji prawnej adresatów normy prawnej, jeżeli to zróżnicowanie znajduje uzasadnienie w odrębnościach sytuacji prawnej i faktycznej poszczególnych kategorii adresatów" (vide wyrok z dnia 16 grudnia 1997 r., K.8/97, OTK w 1997 r., poz. 30, wyrok z dnia 13 kwietnia 1999 r., K. 36/98, OTK ZU Nr 3/1999, poz. 40), ale "wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów oraz służyć realizacji tego celu".
Stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy, policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Przepis art. 94 ust. 1 ustawy o Policji określając uprawnienie policjanta do uzyskania pomocy finansowej wiąże je z obowiązkiem organu administracji publicznej przewidzianym w art. 88 ust. 1 ustawy. Pomoc finansowa jest skutkiem niedopełnienia przez właściwy organ obowiązku przyznania policjantowi w służbie stałej na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego o powierzchni uwzględniającej uprawnienia funkcjonariusza w zakresie przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej z racji zajmowanego stanowiska służbowego, z jednoczesnym uwzględnieniem ilości członków rodziny policjanta.
Funkcjonariuszowi nie przyznaje się pomocy finansowej, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej, z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy. Taką negatywną przesłankę stanowi posiadanie przez policjanta w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy).
Z tej racji należy uznać, że warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego należy wiązać z taką sytuacją, w której policjant spełnia przesłankę do uzyskania lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy o Policji, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Jeżeli zaś policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w formie przewidzianej w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, określonego w art. 88 ust. 1 ustawy. W konsekwencji taki policjant nie spełnia również niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej przewidzianej w art. 94 ust. 1 tej ustawy.
W sytuacji natomiast, gdy policjant nie dysponuje lokalem odpowiadającym normom powierzchni mieszkalnej, może on otrzymać lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale, co w konsekwencji oznacza, że może otrzymać pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub budowę domu. Podkreślenia wymaga, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy jest konsekwencją niezrealizowania prawa policjanta, niemającego zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, do otrzymania lokalu mieszkalnego. Celem tego przepisu jest uzyskanie przez policjanta pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i członków jego rodziny.
Kierując się treścią cyt. przepisów wskazać należy, że jedną z podstawowych zasad wykładni przepisów prawa jest wykluczenie wykładni normy prawnej w oderwaniu od pozostałych przepisów prawa, w których norma ta jest zawarta oraz w oderwaniu od całości rozwiązań prawnych ustawy (por. wyrok NSA z 20 listopada 2009 r. sygn. akt. I OSK 188/09). W uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 r., sygn. I OPS 1/99, ONSA 1999, nr 3, poz. 77), w której dokonano analizy art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy, NSA stwierdził m. in., że prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. W rezultacie prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza.
W świetle powyższego, dokonując analizy art. 94 ust. 1 ustawy o Policji w powiązaniu z art. 88 i art. 89 tej ustawy należy mieć zatem na względzie wykładnię celowościową przepisu pozwalającego traktować określenie "na uzyskanie lokalu mieszkalnego" jako cel na jaki pomoc ta ma być przeznaczona. Pomoc finansowa przysługuje bowiem w celu uzyskania przez policjanta lokalu mieszkalnego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jego i członków rodziny (vide wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt: I OSK 795/08, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Nie chodzi tu zatem o refinansowanie kosztów zakupu wcześniej uzyskanego lokalu mieszkalnego.
Także wedle stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt I OPS 7/09 dotyczącej uprawnień mieszkaniowych straży granicznej określonych w ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, która to ustawa, w zakresie uprawnień mieszkaniowych policjantów, zawiera identyczne regulacje jak ustawa o Policji – "posiadanie lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 99 pkt 2 i 3 ustawy o Straży Granicznej, nie jest powiązane z określonym tytułem prawnym do tego lokalu, a więc może to być także lokal stanowiący odrębną nieruchomość, której właścicielem lub współwłaścicielem jest funkcjonariusz lub jego małżonek. Istotne jest to, czy posiadany lokal ma odpowiednią powierzchnię mieszkalną przysługującą funkcjonariuszowi. W tym kontekście należy rozpatrywać sytuację, gdy funkcjonariusz lub jego małżonek posiadają dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy.
Istotne jest to, czy posiadanie takiego domu oznacza zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Wprawdzie przepisy art. 99 pkt 2 i 3 ustawy o Straży Granicznej zostały tak sformułowane, że nie wynika z nich wprost, iż posiadanie domu należy wiązać z posiadaniem określonego lokalu mieszkalnego w takim domu, to jednak mając na uwadze rodzaje domów wymienione w tym przepisie, a także to, że celem przepisów regulujących uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy jest zamieszkiwanie funkcjonariusza w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, należy przyjąć, iż posiadanie domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego, w rozumieniu tych przepisów, oznacza możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza poprzez posiadanie w takim domu mieszkania o odpowiedniej powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi.
Analizowane przepisy nie stanowią o tym, że funkcjonariusz (jego małżonek) jest właścicielem lub współwłaścicielem domu, ale o tym, że funkcjonariusz (jego małżonek) posiada dom, co wyraźnie wskazuje, iż chodzi tu o faktyczne posiadanie domu jako mieszkania, bez względu na to jaki jest tytuł prawny posiadania tego domu (mieszkania)."
Tymczasem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której skarżący domaga się, de facto swoistej refundacji kosztów nabycia nieruchomości położonej, co niesporne między stronami, w miejscowości pobliskiej w znaczeniu ustawy. Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu złożenia wniosku miał zaspokojone prawo do lokalu mieszkalnego, albowiem w tym dniu posiadał odpowiadający przysługującym mu normom zaludnienia lokal. Tym lokalem był dom mieszkalny nabyty aktem notarialnym sporządzonym w dniu [...] lipca 2019 r. W konsekwencji skarżący, co kluczowe w rozpatrywanej sprawie, w dniu złożenia wniosku, tj. [...] lipca 2019 r. nie posiadał prawa do uzyskania lokalu mieszkalnego w drodze przydziału bowiem w drodze umowy sprzedaży i ustanowienia hipoteki nabył wraz z żoną dom położony w L.[...].
Jak wynika z § 5 załączonego do wniosku aktu notarialnego Repertorium Numer A [...] z dnia [...] lipca 2019 r., strony oświadczyły, że wydanie przedmiotu umowy nastąpi do [...] lipca 2019 r.
W konsekwencji zaistnienia wskazanych okoliczności organy orzekające w tej sprawie w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego zasadnie uznały, że skarżący, będąc policjantem w służbie stałej, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe poprzez fakt posiadania lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej, a więc w sposób przewidziany w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, co wyklucza go także z grona policjantów, którzy mogą ubiegać się o prawo do otrzymania pomocy finansowej na zakup mieszkania. Jak już bowiem wspomniano, z treści powoływanych w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy o Policji wynika jednoznacznie, że "szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjantów uzasadniona jest dążeniem do zapewnienia policjantowi możliwości zamieszkania w miejscowości, w której pełni służbę".
Co prawda przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia dotyczącego pomocy finansowej dla policjantów nie określają czasu, kiedy wniosek o taką pomocy należy złożyć, niemniej jako nieuprawnione należy uznać stanowisko prowadzące do uznania, że wniosek o pomoc finansową można złożyć wyłącznie po zakupie lokalu mieszkalnego lub domu, skoro ustawodawca wymaga dokumentu aktu notarialnego umowy sprzedaży. Ocena prawna, czy policjantowi przysługuje to świadczenie mieszkaniowe, musi być dokonywana wyłącznie w oparciu o ustawowe przesłanki, wynikające nie tylko z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, ale i z art. 88 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 95 ust. 1 tej ustawy. Treść rozporządzenia, pomimo wydania go na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji, nie może zmieniać oceny prawnej dokonanej na podstawie przepisów samej ustawy. Dlatego nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego zawartych w § 3 rozporządzenia MSWiA z 17 października 2001 r.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.
z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.