Uzasadnienie
UZASDADNIENIE
Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w Z., na podstawie art. 64 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59), w dniu [...] września 2017 r. wydał zarządzenie nr [...] w sprawie odwołania J. O. z dniem [...] września 2017 r. ze stanowiska wicedyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w Z. J. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyżej określone zarządzenie.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi podała, że począwszy od 1 września 2004 r. pełniła funkcję wicedyrektora Miejskiego Gimnazjum im. [...] w Z., które zostało przekształcone w Szkołę Podstawową nr [...] w Z. z dniem [...] września 2017 r. W czasie pierwszego w roku szkolnego posiedzenia Rady Pedagogicznej Szkoły, które odbyło się [...] września 2017 r. nowo powołana na stanowisko dyrektora Szkoły M. W. poddała pod glosowanie wniosek o wyrażenie opinii w sprawie odwołania skarżącej ze stanowiska wicedyrektora.
Zdaniem skarżącej, Dyrektor Szkoły wydając zaskarżone zarządzenie naruszył art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, poprzez niezasięgnięcie opinii [...] Kuratora światy przed odwołaniem jej z funkcji wicedyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia.
Uczestnik postępowania, Związek Nauczycielstwa Polskiego poparł skargę w całości.
Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w Z. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny, jak również odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze odmawiając im zasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest zarządzenie (akt) Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w Z. z dnia [...] września 2017 r., którym odwołano skarżącą ze stanowiska wicedyrektora szkoły.
Na wstępie przede wszystkim wyjaśnić należy, że nie można przyjmować, że akt odwołania dyrektora (wicedyrektora) szkoły należy wyłącznie do czynności ze sfery prawa pracy, a w sprawach tego rodzaju właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. W tego typu sprawach mamy do czynienia z aktem o podwójnym charakterze, wywołującym skutki zarówno w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej. Podwójny charakter tego aktu i wywoływanie przez niego dodatkowo skutków regulowanych prawem pracy nie oznacza, że przestaje być przez to aktem z zakresu administracji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2013 r. I OSK 2641/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1416/11).
Jak słusznie wskazał NSA w postanowieniu z dnia 5 września 2014 r. o sygn. akt I OSK 2030/14 (publ. LEX nr 1528988), akt dyrektora szkoły o powołaniu lub odwołaniu wicedyrektora szkoły jest aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podlega zatem kontroli sądów administracyjnych, jakkolwiek w procedurze jego wydania nie stosuje się wprost przepisów k.p.a.
Przechodząc zatem do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, wskazać należy, że został on wydany na podstawie art. 64 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59), zgodnie z którym jeżeli w szkole utworzono stanowisko wicedyrektora lub inne stanowiska kierownicze, powierzenia tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły oraz rady pedagogicznej. Umowa o pracę na stanowisku nauczyciela, zawarta na czas określony krótszy niż okres powierzenia stanowiska kierowniczego, ulega przedłużeniu na okres powierzenia. przypadku osób, o których mowa w art. 62 ust. 2, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Drugi przypadek odwołania nauczyciela i to bez wypowiedzenia w związku z jego negatywną oceną, obejmuje sytuacje określone w art. 66 ust. 1 Prawo oświatowe, organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:
- 1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:
- a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,
- b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,
- c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3;
- 2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Uregulowanie przypadków i przesłanek umożliwiających odwołanie dyrektora szkoły (i wicedyrektora) z zajmowanej funkcji umożliwia dokonanie kontroli legalności odwołania takiej osoby z zajmowanego stanowiska, co także nosi znamiona pewnej gwarancji przed pochopnym lub nieuzasadnionym odwoływaniem (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 375/15, opub. w LEX nr 1949451).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżony akt nie tylko nie wskazując przyczyn odwołania skarżącej ze stanowiska wicedyrektora szkoły, ale i także w ogóle nie zawiera uzasadnienia.
Tymczasem brak uzasadnienia aktu odwołania wicedyrektora dyrektora szkoły nie pozwala na dokonanie przez Sąd jego kontroli.
W tym miejscu podnieść należy, że wymóg uzasadnienia władczego aktu w sprawie z zakresu administracji publicznej wynika z ogólnych zasad ustrojowych zawartych w Konstytucji RP, w tym zwłaszcza z zasady demokratycznego państwa prawnego (art.
2) oraz z zasad praworządności i legalności (art. 7). W orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do aktów odwołujących dyrektorów szkoły ze stanowiska podkreśla się, że akty takie powinny być odpowiednio uzasadnione, przy czym istotne są wywody i argumentacja prawna zawarta bezpośrednio w uzasadnieniu podjętego aktu (tak: wyrok NSA z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. I OSK 1664/12; wyrok WSA w Lublinie z 26 stycznia 2012 r., III SA/Lu 609/11; wyrok WSA w Gliwicach z 23 sierpnia 2011 r., sygn. IV SA/GI 986/10, wyrok NSA z 7 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 314/11). Powyższe odnieść należy także do odwołania ze stanowiska wicedyrektora, ma ono bowiem materialnie jednakową treść, jak akt o odwołaniu dyrektora szkoły.
W odpowiedzi na skargę organ uzupełnił argumentację, której zabrakło w uzasadnieniu aktu, a właściwie jego braku, ale okoliczność ta nie zmieniła faktu, że skarżąca została pozbawiona możliwości odniesienia się do zaskarżonego aktu.
Odnosząc się do przedstawionych wyżej wywodów i okoliczności niniejszej sprawy, przyjąć należy, że brak wskazania przez organ powodów odwołania skarżącej ze stanowiska wicedyrektora szkoły nie odpowiadają prawu, uzupełnienie tego braku w odpowiedzi na skargę nie może zmienić tej oceny.
Biorąc zatem pod uwagę wskazane powyżej naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zwłaszcza fakt, że zaskarżony akt w ogóle nie posiada uzasadnienia, stwierdzić należy, że został on wydany z naruszeniem prawa.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.