Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Prezes Rady Ministrów odmówił B. A. renty specjalnej przyznawanej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Decyzję tę skarżący otrzymał w dniu 14 października 2005 r. Zawierała ona stosowne pouczenie o sposobie i terminie odwołania.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący złożył w dniu 18 listopada 2005 r.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. Prezes Rady Ministrów, na podstawie art. 134 Kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jako uzasadnienie tego postanowienia wskazano pouczenie, że przysługuje od niego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od doręczenia "decyzji". W dalszej części pouczono skarżącego, że postanowienie niniejsze jest ostateczne oraz że przysługuje od niego skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Powyższe postanowienie skarżący otrzymał w dniu 23 grudnia 2005 r.
W dniu 27 grudnia 2005 r. skarżący złożył skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o jego uchylenie. Wskazał w niej, że uchybienie terminu wyniknęło z przejściowego nasilenia objawów jego inwalidztwa. Do skargi załączył m.in. kopię orzeczenia komisji lekarskiej d.s. inwalidztwa i zatrudnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zreferował przebieg postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiej decyzji.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, choć z powodów innych, niż wskazane w jej treści.
Zgodnie z art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja administracyjna powinna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 Kpa). Zasady te dotyczą też odpowiednio postanowień (art. 126 Kpa).
W zaskarżonym postanowieniu w sposób oczywisty powyższe wymagania nie zostały dochowane. Przede wszystkim niewątpliwe jest, że w rzeczywistości nie zawiera ono żadnego uzasadnienia. Organ w najmniejszym stopniu nie wypowiedział się na temat przyczyn, dla których stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu odwołania od decyzji z dnia [...] października 2005 r., nie wskazał, w jakim dniu skarżący wniósł odwołanie ani dlaczego wydał zaskarżone postanowienie. Organ nie zamieścił w zaskarżonym postanowieniu żadnego uzasadnienia prawnego – ograniczył się jedynie do wskazania podstawy prawnej postanowienia. Organ co prawda zamieścił w tym postanowieniu część zatytułowaną "uzasadnienie", ale zawarł w nim pouczenie o sposobie i terminie jego zaskarżenia. Na marginesie zauważyć należy, że pouczenie to jest wadliwe - od zaskarżonego postanowienia nie przysługuje środek prawny w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pouczenie to jest ponadto sprzeczne z innym pouczeniem w nim zawartym. To kolejne pouczenie ocenić należy jako prawidłowe.
Nie jest obowiązkiem ani prawem Sądu zastępować organ administracji w prezentowaniu stronie racji, którymi kierował się w toku podejmowania określonej decyzji procesowej. Zasada praworządności (art. 7 Kpa), pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji (art. Kpa) i zasada przekonywania (art. 11 Kpa) wymagają, aby podejmowane rozstrzygnięcia były prawidłowe pod względem merytorycznym i formalnoprawnym. Sąd nie może zastępować organu w wyjaśnieniu, czy i dlaczego uchybiono terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] października 2005 r. Ocena tej okoliczności musi wynikać z postanowienia w tym przedmiocie.
Zaskarżone postanowienie uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w tym zakresie. W oczywisty sposób narusza ono przywołane zasady ogólne postępowania administracyjnego, nie wyjaśnia skarżącemu powodów faktycznych i przesłanek prawnych, którymi kierował się organ administracji.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Odnośnie wstrzymania jego wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 152 przywołanej ustawy.