Uzasadnienie
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Prezes ZUS) decyzją z [...] kwietnia 2019 r., znak [...], po rozpatrzeniu wniosku E.P. o przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz.U. poz. 303), odmówił ww. przyznania tego świadczenia.
W pouczeniu do wydanej decyzji Prezes ZUS poinformował o możliwości zwrócenia się do Prezesa ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. W przypadku braku chęci skorzystania z prawa zwrócenia się z takim wnioskiem, strona może wnieść skargę na wydaną decyzję, za pośrednictwem Prezesa ZUS, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia.
Przy piśmie z [...] maja 2019 r. Prezes ZUS przekazał wniosek E.P. z [...] maja 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, celem wydania stosownej decyzji na podstawie ww. ustawy.
Prezes ZUS decyzją z [...] czerwca 2019 r., znak [...], utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] kwietnia 2019 r., pouczając o prawie złożenia skargi, za pośrednictwem Prezesa ZUS, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia.
E.P. – skarżąca w niniejszej sprawie, pismem z [...] maja 2019 r. odwołała się od decyzji Prezesa ZUS z [...] kwietnia 2019 r., kierując je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 5 lipca 2019 r. (por. kserokopia koperty, w której nadano odwołanie, karta nr 13 akt).
Zarządzeniem z 2 września 2019 r. wezwano skarżącą do wskazania, czy jej pismo z 22 maja 2019 r. zatytułowane jako "odwołanie", należy uznać jako skargę na decyzję Prezesa ZUS z [...] czerwca 2019 r., czy też jako odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji w dniu [...] kwietnia 2019 r. Zakreślono skarżącej termin 7 dni na wypowiedzenie się odnośnie do powyższego i poinformowano ją, że zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z [...] czerwca 2019 r., skarga do sądu administracyjnego przysługuję od tej decyzji, nie zaś od decyzji z [...] kwietnia 2019 r.
Jak wynika z akt sprawy ww. wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 9 września 2019 r. (por. zwrotne potwierdzenie odbioru w tej dacie przez skarżącą, karta nr 20 akt) i do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżąca nie udzieliła na nie odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi.
Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli stronie przysługuje prawo zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.).
Zasadą jest więc, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o ile służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Tym samym, kiedy stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, wniesienie skargi na ten akt lub czynność do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Nie dotyczy to jednak wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku tego środka zaskarżenia strona może zdecydować, czy skorzysta z tego środka zaskarżenia, a zatem, czy wniesie ona wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ, czy też od razu – nie korzystając ze wskazanego wyżej środka zaskarżenia – wniesie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Wynikająca z treści przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być intepretowana jako prawo do równoczesnego korzystania z dwóch możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej. Decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowania w sprawie. W przypadku bowiem skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu I instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca, składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Prezesa ZUS z [...] kwietnia 2019 r., zamknęła sobie jednocześnie drogę do zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego. A zatem skarga wniesiona [...] lipca 2019 r. na wspomnianą decyzję z [...] kwietnia 2019 r. jest niedopuszczalna.
W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji postanowienia.