Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. K.J. (dalej również jako: "skarżący") złożył skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1344/12 i wniósł, na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "P.p.s.a.", o wymierzenie Komendantowi Głównemu Policji grzywny z tytułu niewykonania ww. wyroku w maksymalnej - prawem przewidzianej - wysokości.
W uzasadnieniu wskazał, że organ, pomimo wydania ww. wyroku, nie rozpatrzył sprawy administracyjnej i nie zakończył postępowania w ustawowym terminie od daty doręczenia prawomocnego wyroku sądowego wraz z aktami administracyjnymi. Nie podjął również w stosunku do skarżącego żadnych kroków prawnych ani informacyjnych o ewentualnych przeszkodach uniemożliwiających organowi działanie, czy też orzekanie w sprawie.
Skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. wezwał organ do wykonania wyroku poprzez ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak pomimo odległej daty wydania i uprawomocnienia się ww. wyroku organ do dnia wniesienia skargi nie rozpatrzył sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej.
W dalszej części skargi skarżący podniósł argumenty merytoryczne mające przemawiać za wydaniem - w następstwie ww. wyroku - pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż niniejsza sprawa dotyczy skargi K.J. w przedmiocie prowadzonego przed organami mieszkaniowymi Policji postępowania dotyczącego uprawnień zainteresowanego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby.
Dalej podał, iż w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2012 r., decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: "K.p.a.", odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., mocą której organ, po rozpoznaniu odwołania K.J., uchylił w całości decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K., przyznającą wyżej wymienionemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego za okres od [...] do [...] maja 2009 r. i wygaszającą z dniem [...] maja 2005 r. decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w K., na podstawie której strona była do ww. świadczenia uprawniona, a nadto orzekł o wygaśnięciu z dniem [...] maja 2005 r. decyzji nr [...].
Na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z [...] czerwca 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że niniejsze postępowanie nie dotyczy materialnoprawnych przesłanek przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, lecz stanowi formę kontroli prawidłowości wydania decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Zatem w tym postępowaniu organ nie mógł odnieść się do kwestii żądania wypłaty ww. świadczenia, a jedynie określić, czy zapadłe orzeczenie jest dotknięte jedną z wad kwalifikowanych z art. 156 § 1 K.p.a. Jak wynika zaś z treści uzasadnienia kwestionowanej przez stronę decyzji, organ nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia i nie znajduje ich również obecnie.
W wyniku rozpatrzenia skargi wniesionej przez K.J. na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] czerwca 2012 r., wyrokiem z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1344/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji było naruszenie przez organ Policji przepisów prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Z akt sprawy wynika bowiem, że zarówno zaskarżoną decyzję, wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i decyzję poprzedzającą, podpisał z upoważnienia Komendanta Głównego Policji pracownik organu, tj. Zastępca Dyrektora Biura Logistyki Policji Komendy Głównej Policji – K.G. Takie działanie stanowi bezsporne naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Sąd zauważył również, że w myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 K.p.a. Wobec stwierdzenia wady kwalifikowanej zaskarżonej decyzji Sąd zobligowany był do jej uchylenia, jednak nie mógł odnieść się jednocześnie do merytorycznych zarzutów skargi.
Następnie organ wskazał, że ww. wyrok WSA w Warszawie został mu doręczony w dniu [...] marca 2013 r., zaznaczając przy tym, że Biuro Logistyki Policji KGP nie dysponuje wyrokiem zaopatrzonym w klauzulę ostateczności. W tej sytuacji, działając na podstawie złożonego przez K.J. wezwania do wykonania ww. wyroku, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. organ orzekł co do istoty, utrzymując w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] maja 2012 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że nieuzasadniony jest wniosek o ukaranie organu grzywną, bowiem nie służy on przyśpieszeniu postępowania bądź zapobieżeniu naruszeniom prawa, lecz ma charakter wyłącznie odwetowy w sytuacji, gdy organy mieszkaniowe Policji na gruncie obowiązujących przepisów prawa nie mogą zadośćuczynić stanowisku skarżącego i wydać pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia.
Pismem procesowym z dnia [...] września 2013 r. K.J. podtrzymał zarzuty i wnioski skargi, przytaczając jednocześnie obszerną argumentację na poparcie swego stanowiska w przedmiocie uprawnień skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2012 r. oraz z dnia [...] lipca 2013 r., a także decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] sierpnia 2009 r., stwierdzenie naruszenia art. 9 K.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP oraz zobowiązanie Komendanta Głównego Policji do podjęcia czynności dyscyplinujących podległe mu organy w celu zaprzestania dalszego rażącego naruszania prawa.
Następnie, pismem procesowym z dnia [...] października 2013 r. skarżący ponownie podtrzymał skargę na niewykonanie wyroku wskazując, iż wobec wydania przez organ decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. sprawa nie stała się bezprzedmiotowa i zasadnym jest jej kontynuowanie. Jednocześnie rozszerzył argumentację, zarzucając organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a. oraz art. 1, art. 2, art. 12 i art. 17 Europejskiego kodeksu dobrej administracji poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, wobec niezałatwienia jego wniosku w wymaganym przepisami prawa zakresie.
Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., oraz podjęcie czynności z art. 155 P.p.s.a., zobowiązanie właściwego organu do ukarania dyscyplinarnego winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz zobowiązanie organu do należytego przestrzegania zasad dobrej administracji.
Kolejnym pismem procesowym z dnia [...] listopada 2013 r. K.J. podtrzymał wszystkie podniesione dotychczas zarzuty dodatkowo wskazując, że odnośnie niezałatwienia sprawy po wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2013r., uzasadniony jest zarzut zaniechania przez Komendanta Głównego Policji obowiązkowej czynności zwrotu akt z wyrokiem sądowym dla prawidłowego jego wykonania przez właściwe organy w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Zdaniem skarżącego, z dokumentacji otrzymanej z KWP w K. i KPP w K. wynika, iż Komendant Główny Policji zaniechał przekazania akt kontrolowanych w postępowaniu sądowym, co uniemożliwia załatwienie sprawy w sposób wymagany prawem, nie podjął również żadnych czynności dyscyplinujących podległe mu organy, by sprawa została załatwiona zgodnie z wyrokiem Sądu. W ocenie skarżącego, Komendant Główny Policji do chwili obecnej nie załatwił sprawy po ww. wyroku WSA w Warszawie w całości ani w obowiązującej go części.
Kolejnym pismem procesowym z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący podniósł szereg argumentów merytorycznych dotyczących nieprawidłowego załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji KGP z dnia [...] lipca 2013 r. Wskazał, iż w jego ocenie w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2013 r. o sygn. akt 9/13. Wniósł o uchylenie decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z [...] sierpnia 2009 r., nakazanie organom podjęcia czynności wyegzekwowania należności z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres zaległy wraz z odsetkami oraz stwierdzenie rażącego naruszenia norm prawa administracyjnego w szczególności poprzez niezastosowanie się do wyroku WSA w Warszawie z dnia [...] lutego 2013 r.
W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. skarżący ponownie podtrzymał zarzuty i wnioski skargi podnosząc, iż zasługuje ona na uwzględnienie w całości, w sytuacji gdy organ nie załatwił należycie sprawy, nie przekazał wraz z ww. wyrokiem organom niższego szczebla akt administracyjnych, jak i wytycznych co do wykonania ww. wyroku w zakresie merytorycznym, co stanowi o naruszeniu art. 153, art. 170 i art. 171 P.p.s.a. oraz o naruszeniu art. 32 Konstytucji RP poprzez bezprawne dyskryminowanie skarżącego w przedmiocie prawa do równoważnika, jak i związanych z tym prawem świadczeń finansowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (§ 6).
Istotą skargi wniesionej w opisanym wyżej trybie jest wymierzenie sankcji za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, przy czym przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Innymi słowy, z bezczynnością organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności mamy do czynienia w sytuacji, gdy będący adresatem rozstrzygnięcia sądowego właściwy w sprawie organ administracji publicznej nie wykonuje orzeczenia sądowego, które to orzeczenie dotyczyło aktu administracyjnego tegoż organu.
Z powyższego wynika, że w postępowaniu wywołanym skargą wniesioną w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., sąd powinien przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę. Ustalenia te powinny zostać dokonane na podstawie akt administracyjnych z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wniesienia skargi na niewykonanie wyroku.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny sądu jest kwestia zasadności skargi K.J. na niewykonanie przez Komendanta Głównego Policji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2013 r. (sygn. akt II SA/Wa 1344/12) uchylającego decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] czerwca 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję własną organu z dnia [...] maja 2012r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z [...] sierpnia 2009 r.
Ocenie Sądu podlegała w istocie okoliczność, czy w dacie wniesienia skargi Komendant Główny Policji pozostawał w zwłoce w załatwieniu sprawy K.J. z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nieostateczną z dnia [...] maja 2012 r. nr [...].
Terminy załatwiania spraw określone zostały w art. 35 K.p.a., który w § 1 stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3).
Przy określaniu daty początkowej biegu terminu do załatwienia sprawy po wyroku sądu należy mieć również na względzie art. 286 § 1 P.p.s.a., który stanowi w § 1, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności, a w § 2, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
W świetle powyższego, za datę doręczenia Komendantowi Głównemu Policji akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku przyjąć należy [...] czerwca 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - k. 92 akt sądowych o sygn. II SA/Wa 1344/12), nie zaś, jak twierdzi organ w odpowiedzi na skargę – [...] marca 2013 r.
W tej bowiem dacie wysłany został do organu odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem, który następnie został doręczony organowi w dniu [...] kwietnia 2013 r. (k. 86 i 88 akt sądowych o sygn. II SA/Wa 1344/12). Zatem to od dnia [...] czerwca 2013r., a więc od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, należy liczyć termin do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 286 § 2 P.p.s.a. Z kolei skarga na niewykonanie wyroku została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] lipca 2013 r. (k. 4 akt sądowych o sygn. II SA/Wa 1800/13). W dacie wniesienia skargi nie upłynął zatem miesięczny termin do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 K.p.a., co oznacza, że skarga została wniesiona przedwcześnie i jako taka nie podlega uwzględnieniu. Brak jest bowiem podstaw do wymierzenia organowi grzywny zgodnie z żądaniem skarżącego w sytuacji, gdy miesięczny termin do załatwienia sprawy po wydaniu ww. wyroku nie upłynął bezskutecznie do daty wniesienia skargi.
Innymi słowy, uwzględniając stan faktyczny i prawny na datę wniesienia skargi nie można skutecznie czynić organowi zarzutu, że w dniu [...] lipca 2013 r. pozostawał w zwłoce w załatwieniu sprawy skarżącego po wydaniu ww. wyroku, skoro we wskazanej dacie ustawowy termin do wydania (nowej) decyzji jeszcze nie upłynął.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw do uruchomienia trybu sygnalizacyjnego, określonego w art. 155 § 1 P.p.s.a., o co wnosił skarżący, albowiem w sprawie nie wystąpiły istotne naruszenia prawa lub okoliczności mające wpływ na ich powstanie.
Końcowo zaznaczyć należy, że Sąd w postępowaniu ze skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego zarzucającej bezczynność organu po wyroku uchylającym akt administracyjny ocenia jedynie, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki do wymierzenia organowi grzywny, nie ocenia natomiast merytorycznie podjętego w ponownym postępowaniu aktu administracyjnego, gdyż wykracza to poza granice skargi z art. 154 P.p.s.a. Z tego względu podnoszone przez skarżącego w skardze oraz w późniejszych pismach procesowych liczne zarzuty dotyczące merytorycznej wadliwości decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w przedmiotowym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.