Uzasadnienie
M. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
Z informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z wnuczką. Skarżąca oświadczyła, że na dochód rodziny składa się jej emerytura w wysokości 522, 46 zł oraz alimenty wnuczki w wysokości 600 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku. Mieszka w lokalu komunalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę.
W niniejszej sprawie skarżaca wykazała, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Z oświadczeń skarżącej wynika bowiem, że łączny dochód w jej gospodarstwie domowym wynosi ok 1 100 zł. Ponadto skarżąca nie posiada żadnego majątku. Skarżąca nie dysponuje zatem środkami finansowymi, które mogłyby zostać przeznaczone na poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że skarżąca w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżąca wniosła skargę na decyzję o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Sprawa ta należy do kategorii spraw, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit a) P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego sadu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt I OZ 1419/05, orzeczenie niepublikowane).
Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Z kolei, zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W konsekwencji wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.