Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Minister Obrony Narodowej zwolnił [...] A. P. z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 czerwca 2007 r., tj. z dniem upływu kadencji, i przeniósł go z tym dniem do rezerwy. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że powodem takiego rozstrzygnięcia było niewyznaczenie na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Podstawą prawną decyzji był art. 112 punkt 3 oraz art. 115 ust. 1 punkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), zwanej też dalej "ustawą pragmatyczną", a także § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. nr 50, poz. 483).
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał na kłopotliwość zwolnienia go ze służby. Zwolnienie ze służby oznacza konieczność opuszczenia mieszkania służbowego, a nie ma on środków na kupno lub wynajem innego mieszkania. Zawnioskował też o wyznaczenie dłuższego okresu wypowiedzenia, tak, aby upłynął on z końcem stycznia 2008 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Minister Obrony Narodowej uchylił swoją poprzednią decyzję w zakresie daty zwolnienia i zmienił ją na 30 września 2007 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2007 r. Organ uznał, że podstawa zwolnienia skarżącego ze służby, tj. art. 112 punkt 3 ustawy pragmatycznej, ma charakter fakultatywny. Minister w zweryfikowanej prognozie przebiegu służby w opinii okresowej oficera wskazał zwolnienie zainteresowanego ze służby. Konieczne ponadto było, w ocenie organu, takie ustalenie daty zwolnienia, aby przypadała ona po dacie otrzymania przez skarżącego decyzji z [...] sierpnia 2007 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] sierpnia 2007 r. skarżący zarzucił organowi, że nie uwzględnił interesu strony. W opinii służbowej okresowej sporządzonej na 6 miesięcy przed upływem kadencji przewidziano jego dalszą służbę wojskową. Organ nie przeprowadził też żadnej rozmowy ze skarżącym. Bezpośredni przełożony - Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego W. - wystawił skarżącemu ocenę dobrą i przewidział na kolejną kadencję w prognozie bliższej, podobnie postąpił gestor korpusu osobowego ogólno - wojskowego, tj. Dowódca Wojsk Lądowych. Jednostka wojskowa skarżącego nie uległa rozformowaniu, nie uległo likwidacji jego stanowisko, przy zajmowanym przez skarżącego stanowisku możliwe jest powtarzanie kadencji, nie zaproponowano mu też żadnego innego - niższego lub wyższego - stanowiska służbowego. W decyzji z [..] sierpnia 2007 r. nie wyjaśniono rzeczywistych przesłanek, jakimi organ się kierował.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoje stanowisko. Organ wskazał, że zwolnienie żołnierza ze służby na podstawie art. 112 punkt 3 ustawy pragmatycznej ma charakter fakultatywny, zwolnienie takie zależy od stanowiska właściwego organu wojskowego. Z tej możliwości skorzystał Minister w zweryfikowanej prognozie przebiegu służby w opinii okresowej oficera, i przewidział jego zwolnienie. Ta weryfikacja została dokonana w oparciu o § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 1 marca 2004 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 397). Pozostałe kwestie podniesione przez skarżącego przeciwko opiniowaniu są, w ocenie organu, bezzasadne.
Pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę w piśmie z dnia 14 stycznia 2008 r., złożonym na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 112 punkt 3 ustawy pragmatycznej, zwolnienie żołnierza ze służby nastąpić może wskutek niewyznaczenia na stanowisko na kolejną kadencję. Zgodnie natomiast z art. 115 ust. 4 w związku z art. 115 ust. 2 tej ustawy zwolnienie takie następuje z dniem określonym w decyzji organu. Skarżący został bowiem zwolniony na podstawie art. 112 punkt 3, czyli podstawie nie wymienionej w katalogu podstaw zwolnienia, przy których zwolnienie następuje z chwilą uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub zaistnienia okoliczności uzasadniających zwolnienie.
Okoliczności wskazywane przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (brak mieszkania), jakkolwiek istotne z punktu widzenia sytuacji rodzinnej, nie mogły zmienić oceny, że wobec niewyznaczenia go na kolejną kadencję możliwe jest zwolnienie żołnierza ze służby wojskowej. Z punktu widzenia art. 112 punkt 3 ustawy bez znaczenia jest też okoliczność, że w sporządzonej opinii okresowej skarżący został przewidziany do dalszej służby. Konstrukcja przepisów dotyczących opiniowania żołnierzy, a także sama instytucja opinii, polega na tym, że pozytywny dla żołnierza przebieg opiniowania służbowego nie gwarantuje dalszego pełnienia służby. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 1 marca 2004 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 397) w § 12 ust. 2 nadaje uprawnienie do weryfikacji opinii i konkretyzacji prognoz organowi uprawnionemu do wyznaczenia na stanowisko w prognozie bliższej.
W niniejszej sprawie organem takim był Minister Obrony Narodowej, który prognozowane wyznaczenie żołnierza na kolejną kadencję zmienił i przeznaczył skarżącego do zwolnienia ze służby. Zatem, otrzymując w grudniu 2006 r. opinię z pozytywną prognozą, skarżący nie mógł być pewien ostatecznego wyznaczenia na kolejną kadencję.
Niezasadnie skarżący zarzuca organowi zaniechanie proponowania innego stanowiska służbowego. Jeśli podstawą zwolnienia żołnierza jest art. 112 punkt 3 ustawy, nie istnieje obowiązek oferowania żołnierzowi innego stanowiska służbowego. Bez znaczenia z punktu widzenia tego przepisu jest ponadto fakt, że jego jednostka wojskowa nie uległa rozformowaniu, nie nastąpiła zmiana struktury etatowej tej jednostki, a stanowisko służbowe skarżącego nie uległo likwidacji. Prawnie obojętna jest też możliwość powtarzania kadencji na zajmowanym stanowisku. Art. 112 punkt 3 ustawy pragmatycznej jednoznacznie stanowi, że samoistną, wystarczającą przesłanką zwolnienia jest niewyznaczenie na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Ta przyczyna zwolnienia została jasno wyrażona w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, dlatego zarzut braku wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ, jest niezasadny.
Nie można zgodzić się także z argumentacją przedstawioną przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z 14 stycznia 2008 r. ("Załącznik do protokołu rozprawy..."). Art. 45 ust. 1 punkt 3 ustawy stanowi o zwolnieniu ze stanowiska, nie zaś o zwolnieniu ze służby. Decyzja o przeniesieniu do rezerwy kadrowej może zapaść, jeśli organ uzna to za właściwe, w razie przewidywania wyznaczenia na stanowisko służbowe (art. 20 ust. 1 ustawy). Taka decyzja zresztą, jak też brak jej podjęcia, nie podlega ocenie sądu administracyjnego. Nie jest też zasadny zarzut, że organ nie mógł "manipulować" datą zwolnienia ze służby. Choć § 11 ust. 3 rozporządzenia z 17 marca 2004 r. stanowi, że dniem zwolnienia jest dzień upływu kadencji na zajmowanym stanowisku, to jednak ocenić należy, ze przepis ten przeczy zasadzie wyrażonej w art. 115 ust. 4 w związku z art. 115 ust. 2 ustawy - zwolnienie następuje z dniem określonym w decyzji zwalniającej.
Zauważyć też należy, że oczekiwanie przez pełnomocnika skarżącego od Sądu, iż zakwestionuje wyznaczoną datę zwolnienia (30 września 2007 r.) i uzna, że data ta powinna przypaść na 30 czerwca 2007 r., jest w istocie żądaniem wydania orzeczenia na niekorzyść skarżącego. Takiego orzeczenia sąd administracyjny co do zasady nie może wydać. Art. 112 ust. 1 punkt 3 ustawy stanowi, że brak wyznaczenia żołnierza na kolejną kadencję (przesłanka faktyczna, zaistniała jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie zwolnienia) może, według uznania organu, doprowadzić do zwolnienia. Organ nie musiał więc wyjaśniać przyczyn, dla których nie wyznaczył skarżącego na stanowisko. Kwestionowanie zaś weryfikacji prognozy przebiegu służby, dokonanej na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 1 marca 2004 r., oznacza w istocie żądanie merytorycznej, sądowej kontroli procesu opiniowania żołnierza zawodowego.
Taka kontrola jest tymczasem niemożliwa. Żądanie, aby organ uzasadniał zweryfikowaną prognozę przebiegu służby, aby kierując się przesłankami z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 czy też art. 107 § 3 Kpa wyjaśnił powody, dla których nie wyznaczył żołnierza na stanowisko i przewidział jego zwolnienie, zmierza więc do obejścia zasady wyłącznej kompetencji organów wojskowych do oceny żołnierza, w tym oceny jego przydatności do dalszego pełnienia służby. Sąd administracyjny takiej kompetencji nie posiada. Trudno też mówić o naruszeniu prawa skarżącego do wykonywania zawodu (art. 60 Konstytucji), czy też do pełnienia funkcji publicznej (art. 65 Konstytucji). Przepisy te nie kreują bowiem automatycznie żadnego roszczenia obywatela o prawo wykonywania zawodu lub pełnienia funkcji, lecz gwarantują zasadę równego dostępu do tych zawodów lub funkcji. Konkretne zasady ich pełnienia określają ustawy zwykłe - w tym przypadku ustawa pragmatyczna.
Sąd podziela natomiast do pewnego stopnia ocenę skarżącego, iż organy nie zapewniły mu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału bądź zgłoszenia wniosków dowodowych. Nie można jednak uznać, że te uchybienia procesowe miały jakikolwiek wpływ na prawidłowe co do zasady decyzje. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie przedstawił bowiem żadnych istotnych okoliczności faktycznych bądź prawnych, które mogłyby zmienić podjęte decyzje. Takich okoliczności nie przedstawił też w postępowaniu sądowym.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem.