Uzasadnienie
Prezes Rady Ministrów, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] września 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] o odmowie przyznania B. S. renty specjalnej.
Decyzja o odmowie przyznania ww. przedmiotowego świadczenia została wydana na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.). W ocenie organu z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że B. S. spełnia warunki uzasadniające przyznanie wnioskowanego świadczenia. Wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających na uznanie, że jej działalność polityczna, naukowa, społeczna lub gospodarcza przyczyniła się do rozwoju kraju, a jego obecna sytuacja bytowa jest rażąco niesprawiedliwa w stosunku do tych dokonań.
Ponadto, organ wyjaśnił, że przedmiotowe świadczenie nie ma charakteru roszczeniowego, gdyż ustawa nie gwarantuje jego wypłaty, pozostawiając rozstrzygnięcie w tym zakresie uznaniowej decyzji Prezesa Rady Ministrów, chociaż uznaniowość w żadnej mierze nie oznacza zupełnej dowolności organu podejmującego decyzję.
Dalej organ dodał, że wnioskodawczyni nie powinna upatrywać w swojej chęci sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi dziećmi wystarczających podstaw do przyznania jej przedmiotowego świadczenia, świadczenie to bowiem nie ma charakteru socjalnego i zawsze, w przypadku pogorszenia się sytuacji materialnej oraz zdrowotnej wnioskodawczyni, będzie ona miała możliwość ubiegania się o pomoc zarówno finansową, rzeczową, jak i usługową, świadczoną przez terenowe ośrodki pomocy społecznej.
Decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] września 2009 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez B. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniosła, iż zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i powtórzyła argumenty przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w szczególności związane ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnymi córkami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Odmawiając B. S. przyznania wnioskowanego świadczenia, Prezes Rady Ministrów wydał decyzję na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS, Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie.
Z użytego w tym przepisie sformułowania "może przyznać" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje, mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy.
Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może zatem tylko badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
Przytoczony przepis nie określa przesłanek, jakie decydują o tym, iż konkretna sytuacja jest "uzasadnionym przypadkiem". Ustawodawca nie określił w nim żadnych kryteriów, których spełnienie uzasadniałoby przyznanie świadczenia określonego w tym przepisie. Czy dane okoliczności są "uzasadnionym przypadkiem", czy też nie, ustawodawca pozostawił uznaniu Prezesa Rady Ministrów.
Wydając decyzję administracyjną, na podstawie art. 82 ust. 1 przedmiotowej ustawy, organ jest związany rygorami procedury administracyjnej. Obowiązek ten wynika z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który stanowi, że w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej.
Zgodnie z tym przepisem Prezes Rady Ministrów ma obowiązek przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
W niniejszej sprawie Prezes Rady Ministrów przestrzegał wszystkich tych reguł procesowych, czego dowodem jest zebrany w sprawie materiał dowodowy i uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w której przedstawiono i poddano ocenie wszystkie okoliczności faktyczne w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie Prezes Rady Ministrów prawidłowo ustalił, że sytuacja bytowa skarżącej i jej rodziny jest trudna. Organ również prawidłowo ustalił, że skarżąca nie legitymuje się żadnymi wybitnymi zasługami w jakiejkolwiek dziedzinie mającej znaczenie dla kraju.
Sąd uznał więc, że zaskarżonej decyzji nie można przypisać przekroczenia granic uznania administracyjnego, a Prezes Rady Ministrów należycie wykazał, że w niniejszej sprawie nie zostały przez skarżącą spełnione przesłanki, o których mowa w powołanym art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, co uzasadniało odmowę przyznania skarżącej świadczenia specjalnego.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.