Uzasadnienie
J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], uznając je za decyzję wydaną na skutek jego odwołania od "decyzji" Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie rozliczenia czasu służby. Skarżący wskazał, że ustalając zadania służbowe, nie wliczono do czasu służby pełnego czasu pełnienia dyżuru medycznego, co powoduje wykonywanie tak ustalonych zadań służbowych w tygodniu w czasie ponadnormatywnym i przekroczenie ponadnormatywnych godzin służby w tygodniu w czteromiesięcznym okresie rozliczeniowym.
Ponadto, nie udzielono skarżącemu czasu wolnego od służby w takim samym wymiarze w zamian za czas służby pełnionej w wymiarze ponadnormatywnym, odmawiając jednocześnie rekompensaty za tak pełnioną służbę. Domagając się uchylenia ww. rozstrzygnięć oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 1, art. 7, art. 10, art. 77, art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 7, art. 8 i art. 60 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 802 ze zm.) oraz art. 32j i art. 69 pkt 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 ze zm.) w związku z § 4 pkt 5, § 8 i § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 122, poz. 786).
Skarżący w uzasadnieniu skargi, podał, że będąc lekarzem – żołnierzem zawodowym, wystąpił z wnioskiem o rozliczenie czasu służby, albowiem od października 2010 r. przełożony wyznaczał mu zadania służbowe w czasie służby z przekroczeniem czterdziestu godzin służby tygodniowo w czteromiesięcznym okresie rozliczeniowym, jak stanowi art. 60 ust. 1 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, co tym samym oznacza naruszenie norm ustanowionych ww. rozporządzeniem w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych. Żądając przyznania w zamian za czas służby przekraczający ustawowy wymiar czasu dni wolnych od służby w takim samym wymiarze (przy wliczeniu do czasu służby pełnionych dyżurów medycznych w pełnym czasie ich pełnienia), skarżący zaznaczył, że organ wojskowy winien w tym zakresie wydać decyzję administracyjną, gdyż sprawa indywidualnych rozliczeń czasu służby należy do sfery władczych rozstrzygnięć i nie może być załatwiana w drodze czynności faktycznych, względnie materialno – technicznych.
Zdaniem strony, rozstrzygnięcia podjęte w sprawie są decyzjami administracyjnymi, zaś Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia bezzasadnie twierdzi, że rozliczenie czasu służby należy do czynności faktycznych, ewentualnie materialno – technicznych. Odmawiając uwzględnienia żądań strony, organy wojskowe nie dostrzegły, że przepis § 4 ust. 5 ww. rozporządzenia w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych stanowi, iż czas służby żołnierzy zajmujących stanowiska służbowe uzależnione od posiadania kwalifikacji określonych w przepisach odrębnych ustaw może być ustalony z uwzględnieniem tych przepisów. W stosunku do lekarzy – żołnierzy zawodowych odstąpiono od stosowania przepisu art. 32j ww. ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, który pozwala na wliczenie pełnego czasu dyżuru medycznego do czasu pracy. Tymczasem przepis ten nie powinien zostać wyłączony w stosunku do [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego [...] i winien mieć zastosowanie w sprawie.
W sposób nieuprawniony lekarzom – żołnierzom zawodowym nie zalicza się dyżuru medycznego do czasu służby, co nie jest praktykowane wobec innych lekarzy tego Zakładu. Niezasadnie więc nie uwzględniono wniosku skarżącego o przyznanie rekompensaty czasem wolnym od służby w takim samym wymiarze, w jakim lekarz – żołnierz zawodowy wykonywał zadania służbowe w czasie ponadnormatywnym. Pozostaje to w sprzeczności z § 11 ww. rozporządzenia, który wskazuje, iż terminy wykorzystania wolnego czasu w zamian za wykonywanie zadań służbowych w wymienionych przypadkach, dowódca jednostki wojskowej lub osoba upoważniona przez tego dowódcę określa w swoim rozkazie lub decyzji, uwzględniając potrzeby służbowe i uzasadnione potrzeby żołnierza. W przypadku skarżącego, czasu wolnego w zamian za przepracowane dyżury medyczne nie określono.
Udzielając odpowiedzi na skargę, Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie, z ostrożności procesowej, o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swego stanowiska procesowego organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 kpa, żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach unormowanych w kpa, od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, określonych w ustawie.
Natomiast rozliczenie czasu służby żołnierzy zawodowych należy do czynności faktycznych, względnie materialno – technicznych Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego [...], stosownie do postanowień § 4-12 ww. rozporządzenia w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych. Załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej następuje, gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych wynika właśnie taka forma rozstrzygnięcia. Sprawy o rozliczenie czasu służby nie są indywidualnymi sprawami administracyjnymi, rozstrzyganymi w formie decyzji administracyjnej. Harmonogramy czasu pracy i dyżurów medycznych należą do czynności faktycznych, względnie materialno – technicznych i trudno przyjąć, aby organizację pracy lekarzy – żołnierzy zawodowych, pełniących służbę w Zakładach Opieki Zdrowotnej podległych Ministrowi Obrony Narodowej, dowódcy tych jednostek kształtowali decyzjami administracyjnymi. Organ nie podzielił także zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, uznając je za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ww. ustawy).
W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił pismo Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r., uznając je za decyzję wydaną na skutek odwołania od "decyzji" Komendanta [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie rozliczenia czasu służby. Pismo, będące przedmiotem zaskarżenia, nie jest decyzją administracyjną, która mogłaby podlegać kontroli Sądu, gdyż ma ono, w ocenie Sądu, jedynie charakter informacyjny, przedstawia bowiem przepisy regulujące rozliczanie czasu służby lekarzy – żołnierzy zawodowych oraz ich wykładnię i – co najistotniejsze – wskazuje w swej treści, iż sprawy w tym przedmiocie nie są załatwiane w drodze decyzji administracyjnej. Prezentując – co do zasady – stanowisko o braku podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej w sprawie rozliczenia czasu służby, Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia nie mógł więc podjąć władczego rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie skarżącego w formie decyzji administracyjnej, o jakiej mowa w cyt. art. 3 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pismo to nie jest również postanowieniem ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, która podlegałaby kontroli Sądu. Z tego też powodu wniesioną skargę należy uznać za niedopuszczalną, gdyż Sąd nie rozpoznaje skarg na pisma informacyjne organu administracji ani na podstawie ww. ustawy, ani na podstawie przepisów szczególnych.
Zasady ustalania żołnierzom zawodowym, w tym lekarzom pozostającym w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, rozkładu czasu służby w przyjętym okresie rozliczeniowym, w związku z brakiem odrębnej regulacji prawnej, należą do kategorii spraw dotyczących podległości służbowej i nie wymagają podejmowania rozstrzygnięć w drodze decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcia w tym zakresie, mają jedynie charakter "wewnętrzny" i są konsekwencją wynikającą z istniejących potrzeb.
Sąd podkreśla, że skoro sporną kwestią w niniejszej sprawie jest zaliczenie do czasu służby dyżurów medycznych, to skarżący może dochodzić swoich praw w tym zakresie na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141 z późn. zm.).
W tym stanie rzeczy, uznając skargę na pismo informacyjne organu za niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.