Uzasadnienie
Postanowienie
Dnia 11 maja 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia WSA -Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] lipca 2005 r. polegającą na ustaleniu kryterium przyjęcia na aplikację sądową
postanawia
- - odrzucić skargę-
Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. uczynił czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w W., polegającą na ustaleniu kryteriów przyjęcia na aplikację sądową w okręgu aplikacji [...]. Zarzucił, że czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. jest bezprawna i narusza prawa osób, które znalazły się na listach sporządzonych przez komisje egzaminacyjne.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w W. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Podał, że w tego rodzaju sprawach droga przed sądem administracyjnym jest niedopuszczalna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa. Wobec treści tego przepisu należy stwierdzić, że w przypadkach, gdy ustawa przewiduje obowiązek mianowania już tylko ta okoliczność uzasadnia właściwość sądu administracyjnego na podstawie art. 5 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) prezes sądu apelacyjnego mianuje aplikanta sądowego pozaetatowego na zasadach określonych w art. 141 § 1, art. 142 § 2 i 3 i art. 143 § 1. Przepis ten wskazuje na istnienie prawnego obowiązku, o którym mowa w art. 5 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takiej sytuacji należy również przyjąć, że odmowa wykonania tego obowiązku (odmowa mianowania wobec istnienia ustawowego obowiązku) objęta będzie kontrolą na podstawie cytowanego przepisu.
W konsekwencji, gdyby skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z wnioskiem o mianowanie na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego i w przypadku odmowy mianowania, wówczas - po wyczerpaniu środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji - mógłby domagać się ochrony na drodze sądowoadministracyjnej.
Tymczasem przedmiotem skargi J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. ustalenia kryterium przyjęcia na aplikację sądową.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Według cytowanego art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które nie mają charakteru decyzji administracyjnych czy też postanowień, o których mowa w tym przepisie.
Należy w tym miejscu podkreślić, że czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinna być skierowana do określonego adresata i dotyczyć jego praw lub obowiązków. Uprawnienie, o którym mowa w powołanym przepisie należy rozumieć jako prawo żądania od kogoś oznaczonego zachowania się, natomiast obowiązek,, jako powinność obciążającą podmiot prawa (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 1998 r. I SAB/Ka 16/98, ONSA 1999 nr 2 poz. 74 s. 297).
Czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego, którą skarżący błędnie nazywa decyzją administracyjną, ma charakter generalny i dlatego nie może być kwalifikowana w kategoriach czynności, o której mowa w art. 3 §2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawidłowość tej czynności Sąd oceniałby w ramach kontroli legalności decyzji wydanych w przedmiocie odmowy mianowania na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego, gdyby doszło do ich wydania, o czym była mowa wcześniej.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.