Uzasadnienie
Szef Służby Celnej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej k.p.a. oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr: [...] odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego D. S..
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Szef Służby Celnej podniósł, iż zawiadomieniem z dnia 11 kwietnia 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] poinformował D. S. o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 105 pkt 9 powołanej ustawy o Służbie Celnej.
D. S. w piśmie z dnia 20 kwietnia 2012 r. wniosła o zawieszenie postępowania, podnosząc, że wystąpiła do Szefa Służby Celnej o rozważenie możliwości przeniesienia do Izby Celnej położonej bliżej jej miejsca zamieszkania, co umożliwiłoby pogodzenie pracy z opieką nad chorymi dziećmi bez konieczności korzystania ze zwolnień lekarskich.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. w związku z art. 101 § 1 k.p.a. odmówił zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze Służby Celnej. Organ I instancji uznał, że wystąpienie do Szefa Służby Celnej o rozważenie możliwości przeniesienia do Izby Celnej położonej bliżej miejsca zamieszkania skarżącej nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania, określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem nie jest to zagadnienie wstępne w postępowaniu o zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Nie zostały również spełnione przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania zawarte w art. 98 § 1 k.p.a., gdyż postępowanie to wszczęto z urzędu, a nie na wniosek strony.
W zażaleniu na powyższe postanowienie D. S. podniosła, że organ w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby nie zakończy się zanim Szef Służby Celnej nie rozpozna jej wniosku o przeniesienie do izby celnej położonej bliżej miejsca zamieszkania. Zdaniem skarżącej oznacza to, że decyzja w sprawie ewentualnego przeniesienia jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Szef Służby Celnej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 97 § 1 k.p.a. Wskazał także, iż do zawieszenia postępowania na wniosek strony niezbędnym warunkiem jest, aby postępowanie zostało wszczęte na skutek żądania strony. Jednakże postępowanie w sprawie zwolnienia D. S. ze służby wszczęto z urzędu, co powoduje, że zawieszenie postępowania na wniosek strony, na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., jest niemożliwe.
W ocenie Szefa Służby Celnej w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły również przesłanki nakładające na organ obowiązek zawieszenia postępowania z urzędu. Podnoszona przez stronę przesłanka w postaci wniosku o przeniesienie do innej izby celnej nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem organu związek pomiędzy zwolnieniem a ewentualnym przeniesieniem jest jedynie pośredni i potencjalny. Kwestia przeniesienia skarżącej nie ma charakteru prejudycjalnego. Zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Związek zagadnienia wstępnego ze sprawą merytoryczną wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda dla wydania decyzji w prowadzonej przez organ I instancji sprawie. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania.
Postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez D. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.: art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 98 k.p.a. Argumentując wskazane zarzuty skarżąca podniosła, że rozpoznanie jej wniosku o przeniesienie do Izby Celnej w R. stanowi zagadnienie wstępne i wydanie decyzji w sprawie zwolnienia jej ze służby celnej jest uzależnione od decyzji w sprawie przeniesienia.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt administracyjnych i treści skargi, skarżąca domagała się zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia jej ze służby na podstawie art. 105 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), powołując się na spełnienie przesłanki określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem procesowym, postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W pierwszej kolejności należy zatem wyjaśnić, czy w postępowaniach dotyczących zwolnienia ze służby z powodu zaistnienia innej, niż określone w pkt 1-8, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych, kwestią prejudycjalną jest podnoszone przez skarżącą rozpoznanie jej wniosku o przeniesienie do Izby Celnej położonej bliżej miejsca zamieszkania funkcjonariusza.
Podnieść należy, iż na konstrukcję zagadnienia wstępnego składają się cztery istotne elementy: 1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, 4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Podkreślenia wymaga, że ostatni z wymienionych elementów, w istocie najważniejszy, jest najbardziej sporny. Wynika to z tego, że formułując wymóg istnienia zależności, kodeks nie określa jej charakteru. Jednak w ocenie Sądu, przepis art. 97 k.p.a. wymaga zależności bezpośredniej, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, jako instytucji wstrzymującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy. Judykatura przyjmuje, że o wystąpieniu takich zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej i w nich nakazuje ich poszukiwać (przykładowo: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1991 r., sygn. akt SA/Wr 936/91 publik. ONSA 1991, nr 3-4, poz. 90).
W świetle powyższego nie można zaakceptować poglądu, iż przeszkodą do zakończenia postępowania w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby z powodu zaistnienia innej, niż określone w pkt 1-8, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych, jest kwestia nie rozpoznania wniosku o przeniesienie funkcjonariusza do izby celnej położonej bliżej miejsca zamieszkania.
Podnieść ponadto należy, iż zagadnienie wstępne musi mieć charakter konkretny, a nie abstrakcyjny. Związek pomiędzy zwolnieniem a ewentualnym przeniesieniem jest jedynie pośredni i potencjalny. Oczywiste więc jest, iż sprawa nie rozpoznania wniosku skarżącej o przeniesienie do izby celnej położonej bliżej jej miejsca zamieszkania nie ma takiego charakteru prejudycjalnego.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.