Uzasadnienie
Inspektor Pracy decyzją nr rej. [...] z dnia [...] maja 2013 r., na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 i art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 404) w związku z art. 104 § 1 K.p.a., odmówił nakazania umieszczenia pracownika W. N. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach państwowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.).
W uzasadnieniu podał w szczególności, że zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się.
Natomiast kierowanie pracą podległych funkcjonariuszy Straży Ochrony Kolei przebywając w pomieszczeniach biurowych, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia, że pogorszenie sprawności psychofizycznej (np. wzrok, słuch) przed osiągnięciem wieku emerytalnego uniemożliwi dalsze wykonywanie pracy na zajmowanym stanowisku.
Inspektor zwrócił też uwagę, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, rolą organu Państwowej Inspekcji Pracy jest jedynie nakazanie pracodawcy umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w oparciu o stan faktyczny, w którym zakwalifikowanie pracy danego pracownika nie jest sporne, ewentualnie, gdy spór został rozstrzygnięty, a dane pracownika nie figurują w ewidencji. Istnienie sporu w tym względzie uniemożliwia natomiast władczą ingerencję organu PiP, co uzasadnia decyzję o odmowie nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
W ocenie organu z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż pracodawca nie zaliczył stanowiska dyżurnego zmiany, które wykonuje W. N., do wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
W odwołaniu od powyższej decyzji W. N. podniósł, że jego II kategoria wzroku i słuchu uniemożliwia wykonywanie pracy patrolowo-operacyjnej, tj. w patrolu szlaku, patrolu dworca osobowego, działaniach porządkowych w pociągach osobowych i dworcach.
Okręgowy Inspektor Pracy w W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powołał się na okoliczności faktyczne i prawne podniesione w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, a w szczególności na fakt, że stanowisko dyżurnego zmiany SOK, które zajmuje W. N., nie zostało przez pracodawcę zaliczone do prac o szczególnym charakterze występujących u pracodawcy.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. N. zarzucił jej, że narusza jego interes prawny poprzez naruszenie prawa polegające na błędnej wykładni contra legem przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych przez dowolną interpretację w zakresie przesłanek skutkujących umieszczeniem pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, co miało wpływ na wynik postępowania.
W związku z tym wniósł o jej zmianę i nakazanie pracodawcy umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z argumentacją faktyczną oraz prawną zbieżną z przedstawianą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jednocześnie w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie z przyczyn odmiennych niż wskazane w zarzutach skargi.
Stosownie do treści przepisu art. 63 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej jako "k.p.a.", podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji publicznej, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu, a także ustnie do protokołu.
Natomiast zgodnie z § 3 zd. 1 ww. przepisu, podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził.
Ponadto, jak wynika z treści art. 64 k.p.a., jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania (§ 1).
Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (§ 2).
Z akt administracyjnych nadesłanych przez organ do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę wynika bezspornie, że odwołanie W. N. od decyzji Inspektora Pracy z dnia [...] maja 2013 r., nie zostało przez wnoszącego podpisane, zaś organ odwoławczy nie wzywał odwołującego do uzupełnienia przedmiotowego braku formalnego poprzez jego podpisanie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Organ odwoławczy rozpatrzył takie odwołanie i wydał zaskarżoną decyzję.
Powyższe działanie Okręgowego Inspektora Pracy w W. narusza zatem przepis art. 63 § 3 k.p.a. i w ocenie Sądu naruszenie to należy kwalifikować jako rażące.
W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r., V SA 86/92 i 436-466/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23).
Ponadto w świetle poglądów doktryny, naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona, stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 7. wydanie, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2005 r., s. 738).
Podzielając w pełni powyższe poglądy należało więc stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, ponieważ czynność zmierzająca do wydania zaskarżonej decyzji, tj. rozpatrzenie odwołania bez podpisu wnoszącego je, stanowi zaprzeczenie stanu prawnego określonego we wskazanym przepisie art. 63 § 3 k.p.a. oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdyż jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 1994 r., SA/Gd 2365/93, POP 1997, nr 3, poz. 62): "Uznanie za odwołanie pisma nie podpisanego przez osobę wnoszącą odwołanie powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. W tej sytuacji decyzja organu II instancji jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa)."
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 16 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 pierwszej z powołanych ustaw.