Uzasadnienie
Marszałek Województwa [...], rozpoznając wniosek W. P. o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. odmówił przyznania wnioskowanego zasiłku uznając, że wnioskodawca nie spełnił ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski, a także nie może zostać uznany za osobę, która podczas pracy za granicą miała miejsce zamieszkania w Polsce.
Rozpoznając odwołanie strony od ww. decyzji, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wywiódł odmiennie od organu I instancji m.in., że strona podczas pracy za granicą miała miejsce zamieszkania w Polsce. Uznał również, że: "w sprawie przyznania W. P. zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o jego drugą rejestrację w PUP, powinien mieć zastosowanie art. 73 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (...). Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie ma konieczności stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a więc organem właściwym do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w oparciu o art. 73 ust. 5 ww. ustawy jest Starosta K.".
Od powyższej decyzji skargę do tutejszego Sądu wywiódł W. P., wnosząc o jej uchylenie i o rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania zasiłku. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w chwili obecnej organy pierwszoinstancyjne – tj. zarówno Starosta K.i, jak i Marszałek Województwa [...] nie wiedzą, który z nich jest właściwy do rozpoznania sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że szczegółowe stanowisko zostało zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny zgodności skarżonego rozstrzygnięcia z treścią art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Zgodnie z wyżej powołanym przepisem, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Takie rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest równoznaczne ze stwierdzeniem, iż badane rozstrzygnięcie organu I instancji jest poprawne – tj., że pozostaje w zgodzie z przepisami prawa i zostało wydane przez właściwy organ. Zgodnie bowiem z utrwalonymi poglądami judykatury, utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji jest możliwe jedynie wówczas, gdy nie narusza ona przepisów materialnych i procesowych (wyrok NSA z 3 lipca 2015 r. II GSK 1442/14).
Jeśliby zaś organ odwoławczy stwierdził jakieś uchybienia, w badanej decyzji, to winien zastosować któreś z rozstrzygnięć przewidzianych przez ustawodawcę w art.138 § 1 pkt 2 K.p.a. Jeśli bowiem organ odwoławczy nie usuwa występujących w sprawie naruszeń prawa jakich dopuścił się organ I instancji, to utrzymując w mocy bez zmian naruszającą prawo decyzję tego organu, wydaje decyzję również naruszającą prawo (wyrok NSA z 25 lipca 1986 r. II SA 1829/85).
Przechodząc do motywów skarżonej decyzji, to wynika z nich, iż organ odwoławczy uznał, że organ rozpatrujący sprawę w I instancji nie był właściwy do jej rozpoznania. Organ II instancji na stronie 8 swego uzasadnienia zawarł bowiem stwierdzenie, że: "w sprawie przyznania W. P. zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o jego drugą rejestracje w PUP, powinien mieć zastosowanie art. 73 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (...). Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie ma konieczności stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a więc organem właściwym do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w oparciu o art. 73 ust. 5 ww. ustawy jest Starosta K.".
Tego typu wnioski organu odwoławczego są nie do pogodzenia z wydanym rozstrzygnięciem. Skoro bowiem, w ocenie Ministra,sprawę w I instancji rozpatrywał organ niewłaściwy, to brak było podstaw do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia takiego organu jako poprawnego. Jeśli bowiem organ odwoławczy uznał, że Marszałek Województwa nie powinien rozpoznawać wniosku strony o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to jest to równoznaczne z tym, że nie mógł ten organ wydać w sprawie poprawnego rozstrzygnięcia. Skoro zaś decyzja organu I instancji nie była poprawna, bowiem została wydana przez niewłaściwy organ, to winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
W takiej więc sytuacji postępowanie prowadzone przed organem niewłaściwym winno ulec umorzeniu, zaś wniosek strony inicjujący postępowanie powinien zostać przekazany organowi właściwemu. Nie można bowiem zapominać o tym, że Minister rozpoznaje sprawę wszczętą na podstawie konkretnego wniosku strony, z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy istniejącego w dniu orzekania, tj. uwzględniając m.in. okoliczności faktyczne wynikłe z faktu ponownej rejestracji strony jako osoby bezrobotnej.
Wniosek ten organ musi załatwić w trybie administracyjnym merytorycznie – jeżeli jest właściwy w sprawie – lub przekazać wniosek organowi właściwemu, jeżeli stwierdzi swoją niewłaściwość. Utrzymując w mocy odmawiające uwzględnienia wniosku rozstrzygnięcie organu I instancji, który to organ Minister traktuje jako niewłaściwy, zamyka tym samym stronie drogę do rozpatrzenia jej wniosku przez organ właściwy.
W sytuacji jaką sprokurował Minister w niniejszym postępowaniu, inny organ, do którego ten sam wniosek skierowałaby strona, nie mógłby już go rozpoznać. Wniosek ten byłby już bowiem rozpatrzony merytorycznie ostateczną i prawomocną decyzją. Inny organ prowadząc postępowanie w wyniku złożenia przez stronę tego samego wniosku, naraziłby się na skuteczny zarzut nieważności postępowania (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.).
W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Prowadząc ponownie postępowanie w niniejszej sprawie, organ będzie zobligowany zastosować się do sposobu rozumienia prawa zaprezentowanego przez tutejszy Sąd w przedmiotowym uzasadnieniu i rozpoznać ją przy uwzględnieniu stanu faktycznego aktualnego na chwilę orzekania.