Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14maja 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 72/10 zobowiązał Komendanta Głównego Policji do rozpoznania wniosku B.P. z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy.
Powyżej określony organ, działając na podstawie § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, o której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), w dniu [...] sierpnia 2010 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym odmówił B.P. przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego za okres od dnia [...] stycznia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r.
W uzasadnieniu rozkazu organ podał m.in., że funkcjonariusz konsekwentnie odmawia przedstawienia zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego potwierdzającego, ze w okresie od dnia [...] stycznia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik. Tymczasem kwestia opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez domowników ma istotne znaczenie dowodowe (...). Okoliczność, iż ww. nie został zgłoszony do ubezpieczenia rolniczego jako domownik, wobec braku stosownego zaświadczenia z urzędu gminy przesądza o tym, że wymieniony nie spełnia przesłanek do uznania go za domownika w rozumieniu art. 6 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 37 ust. 1 i art. 39 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Okoliczność ta przesądza jednocześnie o tym, że wskazanego przez policjanta okresu pracy w gospodarstwie rolnym, tj. od dnia [...] stycznia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r., nie można zaliczyć do pracowniczego stażu pracy, stałoby to bowiem w sprzeczności z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia [...] lipca 1990 r. o wliczeniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (...).
B.P. we wniesionym do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odwołaniu zarzucił, iż zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, o której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, co miało wpływ na rozstrzygnięcie.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] października 2010 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał m.in., że organ pierwszej instancji w części uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego błędnie wywnioskował, iż za "domownika" można uznać wyłącznie osobę podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego rolników na zasadach określonych w ustawie z dnia [...] grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Odwołujący się nie przedstawił dokumentów, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia [...] lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym dla pracowniczego stażu pracy. Tym samym stwierdzić należy, że ze względu na brak wymaganej dokumentacji, nie jest możliwe wliczenie do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego okresu pracy od dnia [...] stycznia 1995 r. do dnia [...] lipca 1998 r., gdyż byłoby to sprzeczne z art. 1 ust. 1 pkt 3 powyżej określonej ustawy.
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stała się przedmiotem skargi wniesionej przez B.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto wniósł o zaliczenie wnioskowanych okresów pracy w gospodarstwie rolnym i o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił w skardze, że rozkaz personalny organu pierwszej instancji został wydany z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 i 10 Kpa oraz z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię ustawy z dnia [...] grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, natomiast obowiązkiem organu odwoławczego było wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Ponadto skarżący podniósł, iż o braku dokumentów z urzędu gminy potwierdzających okres wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym dowiedział się dopiero po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Podał, iż nie został wezwany do uzupełnienia braków dowodowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.
Na wstępie należy podać, że organ odwoławczy wydaje na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa decyzję, która utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję o ile rozstrzygnięcie sprawy jest identyczne jak organu pierwszej instancji. Natomiast, gdy organ odwoławczy rozstrzyga sprawę w sposób odmienny od decyzji organu pierwszej instancji, zachodzi potrzeba odpowiedniej jej zmiany bądź całkowitego uchylenia. Jeżeli organ odwoławczy nie usuwa naruszeń prawa popełnionych przez organ pierwszej instancji to – utrzymując w mocy bez zmian naruszającą prawo decyzję tego organu – wydaje decyzję naruszającą prawo.
Zgodnie z art. 7 Kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast z art. 77 § 1 Kpa wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że doszło do naruszenia powyższych przepisów postępowania i mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
O ile można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną do wydania decyzji o odmowie zaliczenia skarżącemu wnioskowanych przez niego okresów w gospodarstwie rolnym rodziców do pracowniczego stażu pracy, to nie można zaakceptować stanowiska organu odwoławczego, że w związku z nieprzedstawieniem przez skarżącego dokumentów, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, uzasadnia utrzymanie w mocy rozkazu personalnego organu pierwszej instancji.
Skoro organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, to zobowiązany był wezwać go do usunięcia stwierdzonych braków. Tego organ nie uczynił i wydał rozkaz personalny o odmowie przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego za okres od dnia [...] stycznia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r.
Jeżeli organ administracji publicznej, działający w trybie odwoławczym, kwestionuje rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, przy czym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w myśl art. 136 Kpa, to ma obowiązek zastosować w swej decyzji instytucje reformacji i orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa.
Zdaniem Sądu, skoro istniały wątpliwości co do stanu faktycznego, to Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji mógł uzupełnić z urzędu materiał dowodowy i dopiero wtedy wydać rozstrzygnięcie.
Rozpoznając ponownie sprawę organy zobowiązane są usunąć powyżej stwierdzone uchybienia i rozstrzygnąć sprawę w zakresie objętym wnioskiem skarżącego.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. c) w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.