Uzasadnienie
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] na podstawie art. 134 kpa stwierdził, że odwołanie z dnia 3 grudnia 2003 r. od decyzji Prezydenta m. S. dnia [...] października 2002 r. orzekającej o wymeldowaniu J. M. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Wobec niemożności ustalenia miejsca pobytu wymienionego, organ prowadzący postępowanie z wniosku o wymeldowanie D. M. wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. na podstawie art. 34 § 1 kpa o ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Ustanowiony przedstawiciel odebrała decyzję Prezydenta m. S. z dnia [...] października 2002 r. w dniu 30 października 2002 r. i w terminie 14 dni nie złożyła odwołania.
Wojewoda stwierdził, że decyzja z dnia [...] października 2002 r. o wymeldowaniu J. M. stała się ostateczna, ponieważ do dnia 14 listopada 2002 r. nie zostało wniesione odwołanie przez ustanowionego dla nieznanego z miejsca jego pobytu przedstawiciela. Termin czternastodniowy do wniesienia odwołania liczy się, bowiem od dnia doręczenia decyzji przedstawicielowi. Zatem wniesione przez J. M. w dniu 3 grudnia 2003 r. odwołanie od powyższej decyzji uznano za spóźnione.
W skardze do Sądu J. M. przedstawił swoją sytuacje faktyczną i prawną związana z lokalem, z którego został wymeldowany.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, nie stwierdzając podstaw do zmiany zajętego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do przepisu art. 134 kpa jeżeli organ stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wówczas jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu ustawowemu terminowi przewidzianemu do złożenia środka odwoławczego. Natomiast w sytuacji gdy jest wniesione odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wówczas organ jest zobowiązany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej i dopiero wtedy gdy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydaje postanowienie o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu (vide W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, str. 153).
Z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby organ rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Natomiast organ administracji publicznej stwierdził, że odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu określonego w art. 129 § 2 kpa. Podkreślić należy, że tę okoliczność dopuszczał sam skarżący, który składał wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej i jednocześnie przedstawił okoliczności, które jego zdaniem były przyczyną nieuczestniczenia w toczącym się postępowaniu. Istotne jest także i to, że zgodnie z art. 59 § 1 kpa na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stronie przysługuje zażalenie.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy winien przede wszystkim jednak rozważyć skuteczność doręczenia ustanowionemu przedstawicielowi decyzji organu I instancji w związku z wadliwym trybem jego ustanowienia.
Przewidziane w art. 34 § 1 kpa wystąpienie organu administracji do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej ma na celu zapewnienie stronie należytej reprezentacji. Wystąpienie to należy odnosić do sytuacji, w której osoba będąca stroną w sprawie przed organem administracji opuściła miejsce stałego zamieszkania i miejsce jej nowego pobytu nie jest znane. Wystąpienie z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela jest czynnością z zakresu postępowania administracyjnego i ma charakter procesowy. Jej celem jest zapewnienie prawidłowego toku postępowania administracyjnego, które jest prowadzone z udziałem nieobecnej strony, i zagwarantowanie tej stronie należytej reprezentacji (por. wyrok NSA z dnia 2 listopada 1999 r. sygn. akt II SA/Kr 78/98, ONSA2000/4/164). Jak wskazują akta sprawy w dniu 6 sierpnia 2002 r. Prezydent m. S. wystąpił na podstawie art. 34 § 1 kpa do Sądu Rejonowego w S., Wydział Rodzinny i Nieletnich o ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej w celu doręczenia decyzji o wymeldowaniu.
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia[...]września 2002 r. sygn. akt [...] uwzględnił wniosek i wyznaczył dla J. M. przedstawiciela w osobie M.K., celem doręczenia decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Wobec tego uznać należy, że tryb ustanowienia przedstawiciela dla osoby nieobecnej był przeprowadzony z naruszeniem art. 10 kpa, ponieważ w odniesieniu do celu, jakiemu ma służyć art. 34 kpa § 1, nie znajduje uzasadnienia ograniczenie jego działań jedynie do doręczenia mu decyzji. Jeśli zaś chodzi o złożone w dniu 30 października 2002 r. (po wydaniu decyzji z dnia [...] października 2002 r.) "oświadczenie" przedstawiciela o zapoznaniu się z aktami sprawy i zaniechaniu złożenia odwołania od decyzji o wymeldowaniu skarżącego to należy stwierdzić, że świadczy ono o jego bezczynności w zakresie reprezentowania interesu strony przed wydaniem decyzji. Wady postępowania w procedurze ustanowienia pełnomocnika oraz jego bierność nie mogą pozbawić strony prawa do rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji.
Wobec wskazanego naruszenia przez organ odwoławczy art. 134 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy.