Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] maja 2007 r. i odmówił przyznania małoletniej: W. K. reprezentowanej przez matkę A. K. renty rodzinnej po zmarłym ojcu P. K. w drodze wyjątku. W uzasadnieniu do w/w decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39 poz. 353) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki:
- • jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym;
- • nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności;
- • nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek;
- • nie ma niezbędnych środków utrzymania.
Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie Prezesa ZUS brak jest przesłanek do przyznania stronie świadczenia, gdyż nie spełnia ona przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania. Dochód w gospodarstwie rodzinnym, który prowadzi małoletnia z matką wynosi łącznie [...] zł brutto, co oznacza, że na jednego członka rodziny przypada [...] zł, co przekracza kwotę minimum najniższej emerytury, która wynosi 597,46 zł, a zatem posiada niezbędne środki utrzymania. W ocenie Prezesa ZUS brak jest, więc warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podniosła zarzut, że posiadane środki nie wystarczają na utrzymanie jej rodziny, córka ma duże potrzeby związane z realizacją obowiązku szkolnego oraz ponosi wydatki na lekarzy w związku z częstymi infekcjami górnych dróg oddechowych. Posiadane przez stronę dochody z trudem wystarczają na zaspokojenie potrzeb dziecka.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty zawarte w decyzji wydanej w drugiej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, że świadczenie z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest umiejscowione w systemie ubezpieczeń społecznych. Wynika z tego, że musi być ono w określony sposób powiązane z występowaniem określonego okresu ubezpieczenia połączonego z należytym opłacaniem składek. Organ powinien wziąć pod uwagę, zatem wszystkie okoliczności sprawy. W tym także te odnoszące się do ubezpieczenia zmarłego.
Z akt sprawy wynika, bowiem, że zmarły P. K. miał długi nawet jak na swój wiek staż pracy wynoszący prawie 21 lat. W ostatnim dziesięcioleciu przed datą zgonu zmarły ojciec dziecka miał 4 lata 4 miesiące i 27 dni okresów składkowych, zmarł w trakcie okresu ubezpieczenia, a więc gdyby nie przedwczesny zgon z pewnością wypracowałby świadczenie w trybie zwykłym. Tak, więc okres ubezpieczenia zmarłego wskazuje, iż tylko nadzwyczajny, nieszczęśliwy zbieg okoliczności spowodował, że nie nabył on świadczenia.
Odnosząc się do argumentów organu wskazujących na dochód skarżącej, który uniemożliwia przyjęcie, że skarżąca nie ma niezbędnych środków utrzymania. Należy wskazać, że oczywiście zasadą jest przyjęcie, iż podstawą określenia będzie tu kwota najniższej emerytury. Jednak należy również wskazać, że organ powinien zwarzyć, czy dane dochody są rzeczywiście wystarczające w danych okolicznościach faktycznych. Z akt administracyjnych wynika, iż w rozpatrywanej sprawie Prezes zakładu Ubezpieczeń Społecznych tak nie uczynił. Skarżąca wychowuje samotnie nieletnią córkę, uczennicę gimnazjum. Jest oczywistym, że obowiązek szkolny wymaga ponoszenia przez skarżącą na rzecz dziecka wysokich nakładów. O trudnej sytuacji materialnej skarżącej świadczy także fakt, iż otrzymuje ona świadczenia społeczne w postaci zasiłku rodzinnego oraz dodatku mieszkaniowego. Trudno jest, zatem przyjąć, że posiada ona niezbędne środki utrzymania.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.