Uzasadnienie
| UZASADNIENIE |
|Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 12 pkt 2, art. 22 i art. | |23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), odmówił | |uwzględnienia wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o nakazanie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. – jako podmiotowi prowadzącemu serwis | |transakcji on-Iine [...] w domenie [...].pl. – udostępnienia na rzecz M. Sp. z o.o. danych osobowych osób, które w serwisie [...] wystawiły do | |sprzedaży (jako przedmiot sprzedaży bądź darmowy dodatek do przedmiotu sprzedaży) na aukcjach internetowych tzw. bonifikarty M. Sp. z o.o. | |GIODO w uzasadnieniu decyzji podał, że jedna z prowadzonych przez M. Sp. z o.o. akcji promocyjnych polegała na wydawaniu tzw. bonifikart, | |tj. kart rabatowych na okaziciela, uprawniających ich posiadaczy do nabywania określonych produktów Spółki po obniżonej cenie, na warunkach | |opisanych w regulaminie promocji p.n. "Bonifikarta – regulamin promocji".
Bonifikarty otrzymują pracownicy restauracji należących do | |korporacji M. i działających na zasadzie franczyzy, pracownicy biura Spółki oraz jej partnerzy handlowi. Na bonifikarcie, oznaczonej znakiem| |firmowym korporacji M., zamieszczona jest informacja o dostępnych na promocyjnych warunkach produktach, okresie ważności bonifikarty oraz | |informacja, że szczegóły promocji zamieszczone są w regulaminie dostępnym w każdej restauracji M. i na stronie www.[...].pl. Karta nie może | |być przedmiotem sprzedaży i jest ważna tylko w restauracjach biorących udział w promocji. Zgodnie z postanowieniami regulaminu promocji, | |bonifikarta jest kartą zniżkową, stanowiącą własność M. Sp. z o.o. i nie może być ani przedmiotem sprzedaży, ani przedmiotem darowizny przy | |okazji sprzedaży innych rzeczy. Osoba naruszająca regulamin promocji (w tym również nabywca bonifikarty) obowiązana jest do zwrotu | |bonifikarty Spółce M. Uczestnik akcji promocyjnej, przyjmując bonifikartę, zobowiązuje się tym samym do przestrzegania regulaminu akcji | |promocyjnej, a w szczególności do niezbywania bonifikarty.
Pomimo regulaminowego zastrzeżenia o niedopuszczalności zbywania bonifikart, | |Spółka ustaliła, że są one oferowane do sprzedaży, bądź jako bezpłatny dodatek do innych artykułów sprzedawanych na aukcjach internetowych w| |serwisie [...]. |
|W zaistniałych okolicznościach, M. Sp. z o.o. pismem z dnia [...] grudnia 2009 r., zwróciła się do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. o | |udostępnienie danych osobowych oznaczonych osób, prowadzących ww. aukcje, których przedmiotem są bonifikarty, uzasadniając, że dane osób są | |jej niezbędne, albowiem osoby biorące udział w ww. aukcjach w charakterze sprzedających i kupujących naruszyły postanowienia regulaminu, a | |wobec tego M. Sp. z o.o. zamierza podjąć czynności mające na celu – z jednej strony – pozbawienie sprzedających nienależnie uzyskanych przez| |nich korzyści, a z drugiej strony – odebranie bonifikart osobom, które je zakupiły. [...] Sp. z o.o. odmówiła udostępnienia żądanych danych, | |argumentując, że udostępnienie ich może być kwalifikowane jako zachowanie bezprawnie naruszające dobra osobiste i skutkować | |odpowiedzialnością cywilnoprawną administratora danych. |
|W związku z powyższym M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zwróciła się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z wnioskiem o nakazanie | |[...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. udostępnienia żądanych informacji, powołując się na przepisy art. 29 ust. 2 i art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o | |ochronie danych osobowych i wskazując na potrzebę posiadania danych osobowych osób oznaczonych poprzez nazwę aukcji, numer aukcji, | |sprzedającego i lokalizację. Uzasadniając wniosek, Spółka podała, że cel, dla realizacji którego będą przetwarzane udostępnione dane, z | |pewnością jest celem prawnie usprawiedliwionym – za taki uznać należy bowiem zamiar egzekwowania postanowień regulaminu, do którego | |przestrzegania zobowiązany jest każdy uczestnik akcji promocyjnej. Przetwarzanie udostępnionych danych nie naruszy praw i wolności osoby, | |której przedmiotowe dane dotyczą, jako że dane te będą wykorzystane w celu zwrócenia się do osoby prowadzącej aukcję z żądaniem zaniechania | |oferowania bonifikarty jako przedmiotu sprzedaży lub darowizny oraz zwrotu karty – z powodu naruszenia zasad korzystania.
Żądanie | |udostępnienia danych odbywa się w celu egzekwowania postanowień regulaminu akcji promocyjnej, do przestrzegania których uczestnik, | |przystępując do akcji promocyjnej, się zobowiązał. Ponadto Spółka M. wniosła o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, | |argumentując, że marka M. należy do jednych z najdroższych i najlepiej rozpoznawalnych na świecie. Spółka konsekwentnie nie dopuszcza do | |nieuprawnionego wykorzystywania oznaczeń marki przez inne podmioty. Fakt rozprowadzania bonifikart przez nieuprawnione osoby i sposób ich | |rozprowadzania godzi w wizerunek M. oraz naraża na deprecjację oznaczenia, widniejącego na bonifikartach. |
|W ocenie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, wniosek M. Sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Spółka, organizując| |promocję polegającą na przyznawaniu tzw. bonifikart, przewidywała, że możliwą jest sytuacja, że osoby, którym ww. karty rabatowe przyznano, | |będą zamierzały je zbyć. Świadczą o tym wprost zapisy regulaminu omawianej promocji zastrzegające niedopuszczalność obrotu bonifikartami, a | |zarazem przewidujące określone konsekwencje w przypadku naruszenia jego zapisów w tym zakresie tj. obowiązek zwrotu bonifikarty. Pomimo | |tego, Spółka nie przedsięwzięła działań służących zabezpieczeniu jej interesów na wypadek, gdyby wydane przez nią karty rabatowe, wbrew | |zastrzeżeniom regulaminu promocji, stały się przedmiotem obrotu. Przykładowo działania takie mogłyby polegać na wydawaniu kart imiennych, | |czy na nadaniu im oznaczeń identyfikujących (np. numerów), pozwalających na ustalenie – na podstawie oznaczenia karty – komu konkretnie | |została ona przyznana, tym samym, kto spośród osób, którym wydano karty, wbrew zastrzeżeniom regulaminu promocji, wprowadza je do obrotu. | |Zdaniem organu dostrzegalna jest sprzeczność pomiędzy założeniem, że tzw. bonifikarty są kartami rabatowymi na okaziciela, a zarazem – skoro| |wykluczony jest nimi obrót – mogą być wykorzystane wyłącznie przez tę osobę lub przez ten podmiot, któremu zostały przyznane.
Spółka nie | |podjęła działań zabezpieczających, zamiast tego, wobec ustalenia, że bliżej nieokreślone osoby wprowadzają do obrotu tzw. bonifikarty, a co | |najmniej próbują to uczynić, wystąpiła do [...] o udostępnienie jej określonych informacji na temat tych osób. |
|Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych stwierdził, że w tej sprawie interes administratora danych (Spółki), wyrażający się w dążeniu | |do realizacji jego prawnie usprawiedliwionego celu, nie przeważa nad interesem osób, których dotyczą wnioskowane dane, w poszanowaniu ich | |prawa do prywatności – rozumianego jako prawo do samodzielnego decydowania o zakresie i zasięgu udostępniania i komunikowania innym osobom | |informacji o swoim życiu. Zadośćuczynienie żądaniu Spółki wiązałoby się z nieproporcjonalną – w stosunku do interesów administratora, | |których on sam nie zabezpieczył w należyty sposób, choć mógł to uczynić a ingerencją w sferę prywatności osób, których dotyczą żądane | |informacje. |
|GIODO wskazał, że podstawą prawną rozstrzygnięcia jest art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, który stwarza prawną | |możliwość udostępniania danych osobowych, jeżeli jest to niezbędne ze względu na usprawiedliwiony cel administratora danych, który to cel w | |rozpoznawanej sprawie uznał za prawnie usprawiedliwiony, jednak ważąc interesy zarówno administratora danych, jak i osób, których dane mają | |być udostępnione, organ ochrony danych osobowych doszedł do wniosku, że udostępnienie danych stanowić będzie w istocie ingerencję w sferę | |prywatności osób, których dane dotyczą.
W ocenie organu w sprawie nie można mówić o przewadze interesów Spółki M. nad interesami osób, | |których dotyczą wnioskowane dane. Jednocześnie wyjaśnił, że w tej sprawie podstawą prawną decyzji nie mógł być przepis art. 29 ust. 2 ustawy| |o ochronie danych osobowych, gdyż Spółka M. nie wykazała, że dane osobowe, których się domaga, mają być wykorzystane w celach innych, niż | |włączenie do zbioru. |
|Przedmiotowa decyzja została podpisana przez Zastępcę Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, działającego z upoważnienia organu. | |Następnie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, po rozpatrzeniu wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy,| |decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 12 pkt 2, art. 22, art. 23 ust. 1 | |ustawy o ochronie danych osobowych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. |
|Także ta decyzja została podpisana przez upoważnionego Zastępcę Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. |
|Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. Sp. z o.o. w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 10 | |lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1560/10, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazując na treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.| |– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej ppsa, stwierdził, że w sprawie doszło do | |naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U.| |z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji,| |od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym zakresie powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja | |2010 r., sygn. akt I OPS 13/09 (Lex nr 579940), w której uznano, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa nie ma zastosowania jedynie do osoby | |piastującej funkcję ministra, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 kpa, w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa.
W związku z powyższym Sąd | |pierwszej instancji a contrario przyjął, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa ma zastosowanie w postępowaniu, o którym mowa w art. 127 § 3 kpa, | |w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W| |niniejszej sprawie, tym pracownikiem Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, podlegającym wyłączeniu, jest Zastępca Generalnego | |Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który podpisał obie wydane w sprawie decyzje. Wystąpiła zatem przesłanka wznowieniowa określona w art. | |art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Z tego względu stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa Sąd był zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o | |którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa. |
|Jednocześnie Sąd podkreślił, że podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie wymaga dokładnego (wszechstronnego) przeanalizowania stanu faktycznego | |sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) pod kątem mających zastosowanie w sprawie norm prawa materialnego. Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony | |Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2010 r. przedstawia jednostronną ocenę faktów, które w sprawie są niesporne, co wskazuje na | |nieobiektywne rozpatrzenie materiału dowodowego. |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że skoro Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych twierdzi, że skarżąca Spółka nie | |zabezpieczyła należycie swoich interesów, by mogła oczekiwać uwzględnienia jej wniosku przez organ, co – zdaniem Sądu – jest stwierdzeniem | |zbyt daleko idącym z punktu widzenia stosowania norm materialnego prawa administracyjnego. Z drugiej strony – wciąż otwartą pozostaje | |kwestia oceny zachowań osób, które, będąc w posiadaniu bonifikart M. Sp. z o.o., mając świadomość obowiązywania regulaminowych warunków | |korzystania z nich, znając zamieszczone na każdej bonifikarcie informacje, w tym informację o wyłączeniu jej z obrotu, wbrew woli | |właściciela bonifikarty, którym niezmiennie pozostaje M. Sp. z o.o., wystawiają bonifikarty na sprzedaż, czyniąc to za pośrednictwem serwisu| |internetowego [...], próbując tym samym de facto rozporządzić cudzą rzeczą, której wartość mierzona jest w pieniądzu (wartość produktów Spółki| |dostępnych na promocyjnych warunkach). |
|Należało zatem rozważyć, czy w takiej sytuacji prawo do prywatności osób, których danych skarżąca Spółka się domaga, winno przeważać nad jej| |interesem? Czy zarzucana przez organ nienależyta staranność w zabezpieczeniu własnych interesów przez skarżącą Spółkę winna być | |kwalifikowana w kategoriach okoliczności eliminujących ją z grona podmiotów, którym organ ochrony danych osobowych udziela stosownej | |ochrony? Pytania te nabierają jeszcze większego znaczenia, jeśli zważy się, że osoby, chcące zbyć bonifikarty, mają w pełni świadomość, że | |wystawiają na sprzedaż karty należące do M. Sp. z o.o. Stając się posiadaczem bonifikarty, osoba przyjmuje do używania cudzą rzecz i czyni | |to na warunkach regulaminowych. Oznacza to, że każdoczesnego posiadacza bonifikarty obowiązują te same warunki używania jej, w tym także | |zakaz sprzedaży bonifikarty. |
|Sąd pierwszej instancji stwierdził, że te okoliczności uszły uwadze organu przy ocenie stanu faktycznego sprawy, a mają one istotne | |znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, albowiem interes skarżącej Spółki, nawet jeśli – w ocenie organu – nie był właściwie zabezpieczony, z | |pewnością nie może ustępować przed interesem osób, które, wbrew woli właściciela, próbują zbyć jego rzecz, licząc tym samym na zysk ze | |sprzedaży cudzej własności. W tym aspekcie rozważenia wymaga także kwestia okresu ważności oferowanych do zbycia bonifikart, jak również | |związana z nią okoliczność, na którą słusznie zwraca uwagę skarżąca Spółka, że M. Sp. z o.o. realizowała i wciąż realizuje tego rodzaju | |akcje promocyjne. |
|Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ppsa uchylił zaskarżona | |decyzję. |
|Na skutek wniesionej od powyższego wyroku przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skargi kasacyjnej sprawę rozpoznawał | |Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 834/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę | |Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że skarga kasacyjna została | |oparta na usprawiedliwionej podstawie naruszenia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr | |153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i art. 134 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 | |i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, że przyjmując za podstawę zastosowanie środka prawnego naruszenia przepisów | |postępowania, zarówno kwalifikowanego, jak i nie mającego takiego ciężaru gatunkowego niezbędne jest wskazanie na hipotetyczny stan | |faktyczny zapisany w normie prawa materialnego. Nie jest bowiem zasadnym wyprowadzenie naruszenia przepisów postępowania z wadliwego | |przyjęcia wykładni przepisów prawa materialnego. |
|W sprawie jest niesporne, że podstawą rozstrzygnięcia był art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych| |(t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). |
|Organy państwa obowiązane są dokonać wykładni tego przepisu prawa w zgodzie z prawem Unii Europejskiej. Trybunał Sprawiedliwości Unii | |Europejskiej w wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r. C-275/06 przyjął: Dyrektywy 2000/31 w sprawie niektórych aspektów prawnych usług | |społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym), | |2001/29 w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych (prawa autorskiego i praw pokrewnych) w społeczeństwie | |informacyjnym, 2004/48 w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej oraz 2002/58 dotycząca przetwarzania danych osobowych i ochrony | |prywatności w sektorze łączności elektronicznej (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej), nie zobowiązują państw członkowskich | |do ustanowienia obowiązku przekazania danych osobowych w celu zapewnienia skutecznej ochrony praw autorskich w ramach postępowania | |cywilnego, w sytuacji, gdy stowarzyszenie niemające celu zarobkowego grupujące producentów i wydawców nagrań muzycznych oraz opracowań | |audiowizualnych wniosło o nakazanie, by dostawca usług w zakresie dostępu do Internetu wskazał tożsamość i adresy określonych abonentów, w | |celu umożliwienia mu wytoczenia następnie przeciwko tym osobom powództw cywilnych z tytułu naruszenia praw autorskich. | |Jednocześnie, jeżeli chodzi o art. 41, 42 i 47 porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS), w świetle | |których, w miarę możliwości, powinno dokonywać się wykładni prawa wspólnotowego regulującego zagadnienia, do których porozumienie to | |znajduje zastosowanie, mimo że wymagają one skutecznej ochrony własności intelektualnej i instytucji prawa do środka zaskarżenia w celu jej | |egzekwowania, to nie zawierają przepisów, które nakazywałyby wykładnię wspomnianych dyrektyw jako zobowiązujących państwa członkowskie do | |ustanowienia obowiązku przekazania danych osobowych w ramach postępowania cywilnego. |
|Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że prawo wspólnotowe wymaga od państw członkowskich, by przy transpozycji tych dyrektyw oparły się one| |na takiej ich wykładni, która pozwoli na zapewnienie odpowiedniej równowagi między poszczególnymi prawami podstawowymi chronionymi przez | |wspólnotowy porządek prawny. Ponadto przy przyjmowaniu środków mających na celu transpozycję tych dyrektyw, władze i sądy państw | |członkowskich są zobowiązane nie tylko dokonywać wykładni swojego prawa krajowego w sposób zgodny ze wspomnianymi dyrektywami, lecz również | |nie opierać się na takiej wykładni tych dyrektyw, która pozostawałby w konflikcie z wspomnianymi prawami podstawowymi lub z innymi ogólnymi | |zasadami prawa wspólnotowego, takimi jak zasada proporcjonalności. |
|Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma istotne znaczenie dla wykładni art. 23 ust.1 | |pkt 5 powołanej ustawy o ochronie danych osobowych. Przy wykładni tego przepisu należy również uwzględnić rozwiązania przyjęte w ustawie z | |dnia 18 listopada 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.), która w Rozdziale 4 reguluje zasadę | |ochrony danych osobowych w związku ze świadczeniem usług drogą elektroniczną. Wymaga też uwzględnienia regulacja wprowadzona ustawą z dnia | |16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U.Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Zgodnie z art.159 ust.1 pkt 1 tej ustawy dane dotyczące | |użytkownika sieci telekomunikacyjnej są objęte tajemnicą telekomunikacyjną. Podmioty wykonujące działalność telekomunikacyjną są zobowiązane| |udostępnić dane, o których mowa w tym przepisie policjantom wskazanym we wniosku organu Policji (art. 20 c ustawy o Policji).
W systemie | |prawa polskiego brakuje przepisu, który przyznawałby takie uprawnienia osobie, której prawa autorskie zostały naruszone i która żąda od | |dostawcy usług internetowych udostępnienia danych osobowych w celu skorzystania ze środka prawnego, mającego na celu ochronę tych praw w | |ramach postępowania cywilnego. Podmioty żądające ochrony praw autorskich występują zatem na drogę postępowania karnego tylko w celu, aby | |pozyskać dane osobowe naruszającego ich prawa. |
|Naczelny Sąd Administracyjny podał również, iż Dyrektywa 2006/24/WE z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie zatrzymywania generowanych lub | |przetwarzanych danych w związku ze świadczeniem ogólnie dostępnych usług łączności elektronicznej bądź udostępnianiem publicznych sieci | |łączności oraz zmieniająca dyrektywę 2002/58/WE, przewiduje możliwość udostępniania danych zgromadzonych przy świadczeniu usług dostępu do | |internetu jedynie w szczególnych przypadkach, oraz na rzecz właściwych organów krajowych, nie zaś bezpośrednio na rzecz podmiotów | |prywatnych. |
|W konsekwencji Sąd drugiej instancji stwierdził, że artykuł 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych wymaga wykładni z | |uwzględnieniem dyrektyw, co daje dopiero podstawę do wyprowadzenia w sprawie równowagi między prawami podstawowymi chronionymi przez | |przepisy prawa w tym Unii Europejskiej oraz polski porządek prawny. Przyjęcie na podstawie ogólnego celu wskazanego we wniosku, że celem M. | |Sp. z o.o. jest pozbawienie sprzedających nienależnie uzyskanych korzyści oraz odebranie bonifikart osobom, które je zakupiły, nie uzasadnia| |przyjęcia oceny, że organ nie rozważył równowagi między podstawowym prawem do ochrony danych a realizacją usprawiedliwionego celu. Zdaniem | |Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji obowiązany był zatem przeprowadzić wykładnię tych dwóch wartości i ocenić, czy w | |zaskarżonej decyzji w świetle prawa Unii Europejskiej nie wyważono w pełni prawidłowo tych wartości nie dając pierwszeństwa interesom M. Sp.| |z o.o. |
|Naczelny Sąd Administracyjny jako zasadny uznał również zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Wskazał, że przy wykładni tego przepisu w | |zakresie zastosowania go do Zastępcy Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych należy uwzględnić regulację przyjętą w art. 12a ustawy | |o ochronie danych osobowych. Przepisy tej ustawy wprowadzają rozróżnienie pozycji ustrojowej Zastępcy Generalnego Inspektora Ochrony Danych | |Osobowych od aparatu pomocniczego – Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych | |określa zakres zadań zastępcy. Nie jest to zatem upoważnienie do działania pracownika aparatu pomocniczego. Zastępca Generalnego Inspektora | |Ochrony Danych Osobowych ma ustrojowo wyodrębnioną pozycję realizując określony przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych zakres| |zadań. Oznacza to, że pozycja ustrojowa Zastępcy Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie może być zrównana z pozycją pracownika,| |który działa wyłącznie w zakresie upoważnienia, a nie przypisanych zadań. |
|Wobec uchylenia wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny niniejszą sprawę zarejestrowano ponownie pod nową sygn. akt II SA/Wa 218/12. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 218/12 oddalił skargę M. Sp. z o.o. z | |siedzibą w W. |
|W uzasadnieniu wyroku podał, iż stosownie do treści art. 190 ppsa jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd | |Administracyjny. Sąd ten w uzasadnieniu wyroku dokonał szczegółowych ustaleń i rozważań na temat niniejszej sprawy i uznał, że Wojewódzki | |Sąd Administracyjny w Warszawie nie odkodował hipotetycznego stanu faktycznego, w związku z czym nie miał podstaw do oceny tegoż stanu | |faktycznego, przyjętego w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji. Brak wykładni z uwzględnieniem przepisów Unii | |Europejskiej powoduje, że nie została zawarta prawidłowa ocena prawna, co ma kapitalne znaczenie prawne przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. | |Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcie na podstawie ogólnego celu wskazanego we wniosku, że celem M. Sp. z o.o. w W. jest | |pozbawienie sprzedających nienależnie uzyskanych korzyści oraz odebranie bonifikart osobom, które je zakupiły, nie uzasadnia przyjęcia | |oceny, że organ nie rozważył równowagi między podstawowym prawem do ochrony danych, a realizacją usprawiedliwionego celu.
Sąd obowiązany był| |przeprowadzić wykładnię tych dwóch wartości i ocenić czy w zaskarżonej decyzji w świetle prawa Unii Europejskiej nie wyważono w pełni | |prawidłowo tych wartości, nie dając pierwszeństwa interesom M. Sp. z o.o. |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podał, że podczas ponownego rozpoznania sprawy dokonał analizy przepisów Unii Europejskiej, | |wskazanych przez Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu wyroku. Całkowicie podzielił bardzo szczegółową analizę i ocenę prawną tych przepisów,| |dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wszystkie rozważania, zawarte w uzasadnieniu wyroku tegoż Sądu przyjmując za trafne. Wskazał, | |iż w szczególności, warte uwagi są rozważania na temat treści art. 41, 42 i 47 porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności | |intelektualnej (TRIPS). Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że nie zawierają one przepisów, które nakazywałyby wykładnię wspomnianych | |dyrektyw jako zobowiązujących państwa członkowskie do ustanowienia obowiązku przekazania danych osobowych w ramach postępowania cywilnego. | |Trafnie zauważył, że w systemie prawa polskiego brakuje przepisu, który przyznawałby takie uprawnienia osobie, której prawa autorskie | |zostały naruszone i która żąda od dostawcy usług internetowych udostępnienia danych osobowych w celu skorzystania ze środka prawnego, | |mającego na celu ochronę tych praw w ramach postępowania cywilnego.
Podmioty żądające ochrony praw autorskich występują zatem na drogę | |postępowania karnego tylko w celu, aby pozyskać dane osobowe naruszającego ich prawa. Dyrektywa 2006/24/WE z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie| |zatrzymywania generowanych lub przetwarzanych danych w związku ze świadczeniem ogólnie dostępnych usług łączności elektronicznej bądź | |udostępnianiem publicznych sieci łączności oraz zmieniająca dyrektywę 2002/58/WE, przewiduje możliwość udostępniania danych zgromadzonych | |przy świadczeniu usług dostępu do internetu jedynie w szczególnych przypadkach, oraz na rzecz właściwych organów krajowych, nie zaś | |bezpośrednio na rzecz podmiotów prywatnych. |
|Sąd stwierdził, że zgadza się z konkluzją Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organ, wydając zaskarżone decyzje zrównoważył podstawowe | |prawo do ochrony danych z realizacją usprawiedliwionego celu. Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważył, iż w zaskarżonej decyzji - w | |świetle prawa Unii Europejskiej - wyważono w pełni prawidłowo te wartości. |
|Ponadto wskazał, że organ drugiej instancji zasadnie zauważył, iż M. Sp. z o.o. nie podjęła działań, służących zabezpieczeniu jej własnych | |interesów na wypadek przewidywanych przez nią zagrożeń, zamiast tego, po ustaleniu, że bliżej nieokreślone osoby wprowadzają do obrotu | |bonifikarty, wystąpiła do [...] Sp. z o.o. o udostępnienie informacji na temat tych osób. Mimo, że interes spółki M. jest prawnie | |usprawiedliwiony, nie zasługuje na uwzględnienie w sytuacji, gdy spółka ta, sama nie zadbała o należyte zabezpieczenie tych interesów | |i dlatego interes Spółki nie może przeważać nad interesami osób, które mogły wejść w posiadanie bonifikart w różny sposób. Osoby te mogą | |zatem nie być związane postanowieniami regulaminu promocji, a co za tym idzie, wniosek M. nie może prowadzić do naruszenia ich interesów. | |Mając na uwadze bardzo szczegółową analizę przepisów oraz treści wytycznych, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd | |Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. |
|Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. Sp. z o.o. w W. żądając uchylenia zaskarżonego wyroku| |w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów | |postępowania według norm przepisanych. |
|Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt I OSK 1937/12 działając na podstawie art. 185 § 1 ustawy – | |Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu | |Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. |
|W jego ocenie w przedmiotowej sprawie, przy rozważaniu zasadności zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji, przy ponownym | |rozpoznaniu sprawy, art. 141 § 4 ppsa, niezbędne było ustalenie, czy wskazania zawarte w uzasadnieniu powołanego wyroku Naczelnego Sądu | |Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 834/11 zostały wykonane oraz czy uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia | |przesłanki określone w tym przepisie. |
|Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że analiza uzasadnienia wyroku z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 218/12 prowadzi do | |wniosku, że jest ono wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony Sąd pierwszej instancji dostrzegł potrzebę wykonania przytoczonych wyżej | |wskazań, to jednak z drugiej strony uznał, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu co do tego, | |której z konkurujących wartości należy dać pierwszeństwo i udzielić ochrony – "organ zrównoważył podstawowe prawo ochrony danych z | |realizacją usprawiedliwionego celu". |
|Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego autor skargi kasacyjnej zasadnie dostrzegł, że konstrukcja uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie | |pozwala na ustalenie przesłanek rozstrzygnięcia i prześledzenia toku rozumowania Sądu pierwszej instancji. Ograniczył się on bowiem do | |stwierdzenia, że "dokonał analizy przepisów Unii Europejskiej, wskazanych przez NSA w uzasadnieniu wyroku" i "całkowicie podzielił bardzo | |szczegółową analizę i ocenę prawną tych przepisów, dokonaną przez NSA; wszystkie rozważania, zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA, przyjmując | |za trafne".
Ponadto zacytował fragmenty uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK | |834/11 i powołane tam przepisy prawa, uznając lakonicznie, iż "całkowicie zgadza się z konkluzją NSA, iż organ, wydając zaskarżone decyzje, | |zrównoważył podstawowe prawo do ochrony danych z realizacją usprawiedliwionego celu oraz – w świetle prawa Unii Europejskiej – wyważył w | |pełni prawidłowo te wartości". Autor skargi kasacyjnej trafnie zauważył, iż "uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera jednego zdania | |wyrażającego pogląd Sądu pierwszej instancji dotyczący interpretacji prawa materialnego, który nie stanowiłby cytatu z orzeczenia Naczelnego| |Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r.". |
|W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wskazuje podstawy prawnej rozstrzygnięcia i | |nie zawiera jej wyjaśnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając wyrok z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 218/12 | |wbrew wskazaniom Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dokonał systemowej wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę | |materialnoprawną zaskarżonej decyzji – art. 23 ust. 1 pkt 5 uodo na tle szczegółowej analizy przepisów wskazanych przez Sąd drugiej | |instancji. Przytoczenie, za Sądem drugiej instancji, przepisów prawa, bez dokonania ich własnej oceny, nie może być uznane za spełnienie | |warunku określonego w art. 141 § 4 ppsa. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powinna bowiem znaleźć się operacja logiczna, którą | |przeprowadził Sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie. |
|Powyższe rozważania prowadzą więc do uznania, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostało | |sporządzone w sposób uniemożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie jego kontroli instancyjnej. Stwierdzona wadliwość | |stanowi podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 ppsa w zw. z art. 141 § 4 ppsa. |
|W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pośrednio z przytoczonych powodów, trafny jest również zarzut naruszenia art. 134 ppsa i art. 3 | |§ 1 i § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 190 zdanie pierwsze ppsa oraz art. 145 § 1| |pkt 1 lit. a ppsa. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK| |834/11 dokonał wiążącej wykładni przepisów prawa materialnego, w tym art. 23 ust. 1 pkt 5 uodo, mającego zastosowanie w przedmiotowej | |sprawie oraz wyraził ocenę prawną co do prawidłowości kwestionowanych decyzji organu. Tymczasem jak wyżej podano, w niniejszej sprawie Sąd | |drugiej instancji, przywołując normy prawa unijnego, międzynarodowego i krajowego, wskazał na potrzebę dokonania stosownej oceny tego | |przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. |
|Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 5 uodo, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w | |okolicznościach rozpoznawanej sprawy rozważanie jego zasadności na tym etapie postępowania jest przedwczesne. |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: |
|Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze | |zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta | |sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. |
|Jednocześnie w myśl art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., | |poz.270 ze zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd | |Administracyjny. |
|Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. |
|Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 23 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych | |osobowych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), dalej jako "uodo", zgodnie z którym przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy,| |gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a | |przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Podkreślił to wyraźnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13| |grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 834/11. Za prawnie usprawiedliwiony cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, w myśl art. 23 ust.4 uodo, uważa się| |w szczególności: |
|marketing bezpośredni własnych produktów lub usług administratora danych, |
|dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. |
|We wspomnianym wyroku, którym Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, iż art. 23 | |ust.1 pkt 5 uodo wymaga wykładni z uwzględnieniem prawa europejskiego, Porozumienia w sprawie handlowych aspektów prawa własności | |intelektualnej (TRIPS) (Dz. U. z 1996 r., Nr 32, poz. 143), rozwiązań przyjętych w Rozdziale 4 ustawy z dnia 18 listopada 2002 r. | |o świadczeniu usług drogą elektroniczną (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz.1422) oraz przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo | |telekomunikacyjne (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm.), w szczególności jej art. 159 ust.1. Natomiast po dokonaniu wykładni | |przedmiotowego przepisu, niezbędne jest dokonanie wyważenia dwóch wartości, tj. podstawowego prawa do ochrony danych osobowych oraz | |usprawiedliwionego celu M. Sp. z o.o. |
|Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania| |danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz. U. UE. L. 1935.281.31. ze zm.), szczególny nacisk kładzie na ochronę podstawowych | |praw i wolności. Już w Preambule do niej podkreśla się, iż celem krajowych przepisów prawa dotyczących przetwarzania danych osobowych jest | |ochrona podstawowych praw i wolności, szczególnie prawa do prywatności, które zostało uznane zarówno w art. 8 Europejskiej Konwencji o | |ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz w zasadach ogólnych prawa wspólnotowego; z tego powodu zbliżenie przepisów prawa nie | |powinno wpłynąć na zmniejszenie ochrony jaką gwarantują, lecz przeciwnie, musi dążyć do zapewnienia jak najwyższego stopnia ochrony we | |Wspólnocie (10). |
|Zasada ochrony praw i wolności jednostek, szczególnie prawa do prywatności, które zawarte są w niniejszej dyrektywie, utrwalają i umacniają | |zasady wyrażone w Konwencji Rady Europy z dnia 28 stycznia 1981 r. w sprawie ochrony jednostek w zakresie automatycznego przetwarzania | |danych osobowych (11). |
|Natomiast w przepisie art. 6 ust.1 lit. a dyrektywy podkreśla się, że Państwa Członkowie zapewniają, aby dane osobowe były przetwarzane | |rzetelnie i legalnie, a zgodnie z jej art. 7 lit. f, Państwa Członkowie zapewniają, że dane osobowe mogą być przetwarzane tylko wówczas gdy,| |m.in. przetwarzanie danych jest konieczne dla potrzeb wynikających z uzasadnionych interesów administratora danych lub osoby trzeciej, lub | |osobom, którym dane są ujawnione, z wyjątkiem sytuacji, kiedy interesy takie podporządkowane są interesom związanym z podstawowymi prawami | |i wolnościami osoby, której dane dotyczą, które gwarantują ochronę na podstawie art.1 ust.1. |
|Zauważenia wymaga, że dyrektywa 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych | |usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) | |(Dz. U. UE. L.2000.178.1) w Preambule stwierdza, iż ochrona osób fizycznych w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych regulowana jest | |wyłącznie dyrektywą 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie | |przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych, oraz dyrektywą 97/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia| |1997 r. dotyczącą przetwarzania danych osobowych oraz ochrony prywatności w sektorze telekomunikacyjnym, które mają pełne zastosowanie do | |usług społeczeństwa informacyjnego; obejmowanie tego zagadnienia niniejszą dyrektywą w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania rynku | |wewnętrznego, w szczególności swobodnego przepływu danych osobowych między Państwami Członkowskimi, wykonanie i stosowanie niniejszej | |dyrektywy; powinny być całkowicie zgodne z zasadami odnoszącymi się do ochrony danych osobowych, w szczególności w odniesieniu do | |niezamawianych informacji handlowych oraz odpowiedzialności pośredników; niniejsza dyrektywa nie może uniemożliwić anonimowego korzystania | |z otwartych sieci takich jak Internet (14). |
|Natomiast określając w art. 1 cel i zakres regulacji dyrektywa ta przewiduje, że dąży ona do przyczynienia się do właściwego funkcjonowania | |rynku wewnętrznego przez zapewnienie swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego między Państwami Członkowskimi (ust.1), a nadto| |nie ustanawia dodatkowych zasad dotyczących prawa prywatnego międzynarodowego oraz nie zajmuje się właściwością sądów (ust.4). Z kolei | |dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich | |i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym (Dz. U. UE. L.2001.167.10) stanowi w art. 9, że nie narusza ona przepisów dotyczących w | |szczególności, patentów, znaków towarowych, prawa do wzorów przemysłowych (...), tajemnic handlowych, bezpieczeństwa, poufności, ochrony | |danych i prywatności, dostępu do dokumentów publicznych i prawa o zobowiązaniach umownych. |
|Dyrektywa 2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r. dotycząca przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności | |w sektorze łączności elektronicznej (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej) (Dz.U.UE.L.2002,201.37 ze zm.), mając na uwadze | |dyrektywę 95/46/WE, szczególny nacisk kładzie na konieczność zapewnienia przez Państwa Członkowskie osobom fizycznym praw i wolności w | |zakresie przetwarzania danych osobowych, w szczególności prawa do prywatności, w celu zapewnienia swobodnego przepływu danych osobowych we | |Wspólnocie; dąży do poszanowania fundamentalnych praw i jest zgodna z zasadami uznanymi w szczególności przez kartę Praw Podstawowych Unii | |Europejskiej, w szczególności zmierza do zapewnienia pełnego poszanowania praw określonych w art. 7 i 8 tej Karty. W jej świetle poufność | |komunikacji jest zagwarantowana zgodnie z międzynarodowymi instrumentami dotyczącymi praw człowieka, w szczególności zgodnie z Europejską | |Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz z konstytucjami Państw Członkowskich (pkt 1, 2 i 3 Preambuły). | |Jednocześnie w art. 15 dotyczącym stosowania niektórych przepisów dyrektywy 95/46/WE wskazuje ona, iż Państwa Członkowskie mogą uchwalić | |środki ustawodawcze w celu ograniczenia zakresu praw i obowiązków przewidzianych w art. 5,6, art. 8 ust.1-4 i art. 9 tej dyrektywy | |(wymienione przepisy dotyczą poufności komunikacji, danych o ruchu, wyświetlania i ograniczenia identyfikacji rozmów przychodzących | |i wychodzących oraz danych dotyczących lokalizacji innych niż dane o ruchu), gdy takie ograniczenia stanowią środki niezbędne, właściwe i | |proporcjonalne w ramach społeczeństwa demokratycznego do zapewnienia bezpieczeństwa narodowego (i.e. bezpieczeństwa państwa), obronności, | |bezpieczeństwa publicznego oraz zapobiegania, dochodzenia, wykrywania i karania przestępstw kryminalnych lub niedozwolonego używania | |systemów łączności elektronicznej, jak określono w art. 13 ust.1 dyrektywy 95/46/WE.
W tym celu Państwa Członkowskie mogą między innymi, | |uchwalić środki ustawodawcze przewidujące przechowywanie danych przez określony czas uzasadnione na podstawie zasad ustanowionych w | |niniejszym ustępie. Wszystkie środki określone w niniejszym ustępie są zgodne z ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego, w tym zasadami | |określonymi w art. 6 ust.1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej (ust.1). Ustępu 1 nie stosuje się do danych, których zatrzymywanie jest wyraźnie| |wymagane na mocy dyrektywy 2006/24/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie zatrzymywania danych wygenerowanych | |lub przetworzonych w związku ze świadczeniem ogólnie dostępnych usług łączności elektronicznej lub udostępnieniem sieci łączności dla celów | |określonych w art. 1 ust.1 tej dyrektywy (ust.1a). |
|Wreszcie zgodnie z dyrektywą 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności | |intelektualnej (Dz. U. UE.L.2004.157.45), nie wpływa ona na wspólnotowe przepisy regulujące prawo materialne w zakresie własności | |intelektualnej, dyrektywę 95/46/WE, dyrektywę 1999/93/WE lub dyrektywę 2000/31/WE, a zwłaszcza art. 12-15 dyrektywy 200/13/WE (art.2 ust.3 | |lit. a). Natomiast w myśl art. 8 ust.3 lit. e tej dyrektywy, przepisy dotyczące m.in. zapewnienia przez Państwa Członkowskie w kontekście | |postępowania sądowego dotyczącego naruszenia prawa własności intelektualnej oraz w odpowiedzi na uzasadnienie i proporcjonalne żądanie | |powoda, właściwe organy sądowe mogą nakazać przedstawienie informacji o pochodzeniu i sieciach dystrybucji towarów lub usług naruszających | |prawo własności intelektualnej przez naruszającego i/lub jakąkolwiek inną osobę (...), stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów | |ustawowych, które zarządzają ochronę poufności źródeł informacji lub przetwarzania danych osobowych. |
|Analiza powyższych dyrektyw prowadzi do wniosku, że nie zobowiązują one Państw Członkowskich do ustanowienia obowiązku przekazania danych | |osobowych w celu zapewnienia skutecznej ochrony praw autorskich w ramach postępowania cywilnego w sytuacji, gdy stowarzyszenie niemające | |celu zarobkowego grupujące producentów i wydawców nagrań muzycznych oraz opracowań audiowizualnych wniósł o nakazanie, by dostawca usług w | |zakresie dostępu do Internetu wskazał tożsamość i adresy określonych abonentów, w celu umożliwienia mu wytworzenia następnie przeciwko tym | |osobom powództw cywilnych z tytułu naruszenia praw autorskich, jak stwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 29 | |stycznia 2008 r. o sygn. akt C -275/06 (ZOTSiS 2008/1/I-271), zaś stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym już | |wyroku z 13 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 834/11. |
|W ocenie Sądu, powyższe zapatrywania wbrew argumentacji skarżącej Spółki, w pełni znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, w której | |zwróciła się ona do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o nakazanie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P., o udostępnienie danych | |osobowych osób, które w serwisie [...] wystawiły do sprzedaży (jako przedmiot sprzedaży bądź darmowy dodatek do przedmiotu sprzedaży) na | |aukcjach internetowych bonifikarty M. Sp. z o.o., w celu egzekwowania postanowień regulaminu akcji promocyjnej, do których przestrzegania | |uczestnik, przystępując do akcji promocyjnej, się zobowiązał. |
|Mamy tu bowiem niewątpliwie do czynienia z roszczeniami cywilnymi Spółki wobec określonych uczestników akcji promocyjnej, będącymi | |następstwem handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego. |
|Wskazane przez Trybunał przepisy Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS), na które powołał się | |Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku I OSK 834/11, w art. 41 i 42 nakładają na Państwa Członkowskie obowiązek zapewnienia dostępności | |procedur w zakresie dochodzenia i egzekwowania praw na podstawie ich prawa krajowego tak, aby umożliwić skuteczne działanie przeciwko | |każdemu naruszeniu praw własności intelektualnej, objętych Porozumieniem, jednakże bez obowiązku stworzenia sądowego systemu dochodzenia | |i egzekwowania praw własności intelektualnej odmiennego od ogólnego systemu dochodzenia egzekwowania praw.
Natomiast przepis art. 47 | |Porozumienia stanowi, że członkowie mogą postanowić, że organy sądowe będą miały prawo, jeżeli nie będzie to w dysproporcji do wagi | |naruszenia, nakazać sprawcy naruszenia, aby poinformował posiadacza praw o tożsamości osób trzecich związanych z produkcją | |i rozpowszechnianiem towarów lub usług stanowiących naruszenie oraz o ich kanałach dystrybucji. |
|Tym samym również w/w przepisy nie zawierają nakazu wykładni powołanych dyrektyw jako zobowiązujących Państwa Członkowskie do ustanowienia | |obowiązku przekazania danych osobowych w ramach postępowania cywilnego. |
|Trybunał Sprawiedliwości UE w cytowanym wyroku stwierdził też, że prawo wspólnotowe wymaga jednak od Państw Członkowskich, by przy | |transpozycji tych dyrektyw oparły się one na takiej ich wykładni, która pozwoli na zapewnienie odpowiedniej równowagi między poszczególnymi | |prawami podstawowymi chronionymi przez wspólnotowy porządek prawny. Ponadto przy przyjmowaniu środków mających na celu transpozycję tych | |dyrektyw, władze i sądy państw członkowskich są zobowiązane nie tylko dokonywać wykładni swojego prawa krajowego w sposób zgodny ze | |wspomnianymi dyrektywami, lecz również nie opierać się na takiej wykładni tych dyrektyw, które pozostawałyby w konflikcie ze wspominanymi | |prawami podstawowymi lub z innymi ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego, takimi jak zasada proporcjonalności. |
|Natomiast w wyroku z 30 maja 2013 r., sygn. akt C -342/12 (Lex nr 155812), Trybunał Sprawiedliwości dokonując wykładni przepisów dyrektywy | |95/46 wskazał, iż jej przepisy w zakresie, w jakim regulują przetwarzanie danych osobowych mogących naruszyć podstawowe wolności, a w | |szczególności prawo do życia prywatnego, koniecznie muszą być interpretowane w świetle praw podstawowych, które stanowią integralną część | |ogólnych zasad prawa, których poszanowanie zapewnia Trybunał. |
|Należy również zauważyć, że dyrektywa 2006/24/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie zatrzymywania | |generowanych lub przetwarzanych danych w związku ze świadczeniem ogólnie dostępnych usług łączności elektronicznej lub udostępnieniem | |publicznych sieci łączności oraz zmieniająca dyrektywę 2002/58/WE (Dz. U. UE. L.2006.105.54), przewiduje w art.4, iż Państwa Członkowskie | |podejmują środki w celu zagwarantowania, że dane zatrzymywane w myśl niniejszej dyrektywy są udostępniane jedynie właściwym organom | |krajowym, w szczególnych przypadkach i zgodnie z krajowym ustawodastwem. |
|Proces oraz warunki uzyskiwania dostępu do zatrzymanych danych, w przypadkach, gdy został spełniony wymóg konieczności oraz | |proporcjonalności, są określone w prawie krajowym każdego Państwa Członkowskiego, podlegając odpowiednim przepisom prawa Unii Europejskiej | |lub międzynarodowego prawa publicznego, w szczególności EKOPC, zgodnie z interpretacją Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. | |Na gruncie prawa krajowego, w Rozdziale 4 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (j.t. Dz. U. z 2013 r., | |poz. 1422), zostały sformułowane zasady ochrony danych osobowych w związku ze świadczeniem usług droga elektroniczną. W myśl art.16 ust.1 | |tej ustawy, przepisy wymienionego rozdziału stanowią lex specialis w stosunku do przepisów uodo.
Natomiast zgodnie z art.18 ust.1 ustawy o | |świadczeniu usług drogą elektroniczną, ustawodawca może przetwarzać następujące dane osobowe usługobiorcy niezbędnie do nawiązania, | |kształtowania treści, zmiany lub rozwiązania stosunku prawnego miedzy nimi: |
|nazwisko i imiona usługobiorcy, |
|numer ewidencyjny PESEL lub – gdy ten numer nie został nadany – numer paszportu, dowodu osobistego lub innego dokumenty potwierdzającego | |tożsamość, |
|adres zameldowania na pobyt stały, |
|adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż adres, o którym mowa w pkt 3, |
|dane służące do weryfikacji podpisu elektronicznego usługobiorcy, |
|adresy elektroniczne usługobiorcy. |
|Stosownie zaś do ust.6 tego przepisu, usługodawca udziela informacji o danych, o których mowa w ust.1-5, organom państwa na potrzeby | |prowadzonych przez nie postępowań. |
|Z kolei w przepisie art. 159 ust.1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm.), została | |sformułowana tajemnica telekomunikacyjna jako tajemnica komunikowania się w sieciach telekomunikacyjnych, obejmująca m.in. dane dotyczące | |użytkownika. W myśl zaś art. 159 ust.2 tej ustawy, zakazane jest zapoznanie się, utrwalanie, przechowywanie, przekazywanie lub inne | |wykorzystywanie treści lub danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną przez osoby inne niż nadawca i odbiorca komunikatu, chyba że; | |będzie to przedmiotem usługi lub będzie to niezbędne do jej wykonania, |
|nastąpi za zgodą nadawcy lub odbiorcy, których dane dotyczą, |
|dokonywanie tych czynności jest niezbędne w celu rejestrowania komunikatów i związanych z nimi danych transmisyjnych, stosowanego w zgodnej | |z prawem praktyce handlowej dla celów zapewnienia dowodów transakcji handlowej lub celów łączności w działalności handlowej, | |będzie to konieczne z innych powodów przewidzianych ustawą lub przepisami odrębnymi. |
|Tym samym powołane przepisy prawa krajowego także nie ustanawiają obowiązku przekazania przez usługodawcę danych osobowych osoby będącej | |usługobiorcą usług świadczonych drogą elektroniczną, czy też nadawcy bądź odbiorcy komunikatu w ramach usług telekomunikacyjnych. | |W cenie Sądu Generalny Inspektor w zaskarżonej decyzji właściwie zinterpretował art. 23 ust.1 pkt 5 uodo, która to interpretacja jest zgodna| |z przepisami powołanych dyrektyw i ich wykładnią dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a nadto z cytowanymi przepisami | |prawa krajowego. |
|Są w pełni podziela stanowisko organu, iż mając na uwadze sposób uzasadnienia przez Spółkę jej wniosku o udostępnienie danych - należy | |zgodzić się, że istnieje po jej stronie prawnie usprawiedliwiony cel w pozyskaniu rzeczonych informacji w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 5 | |ustawy. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, cele prawnie usprawiedliwione to cele skierowane na osiągnięcie rezultatu, który nie | |jest sprzeczny z prawem, usprawiedliwione działalnością prowadzoną przez administratora, która również nie jest w żadnej mierze niezgodna z | |prawem, zasadami współżycia społecznego, czy dobrymi obyczajami. Nie ma przy tym podstaw, by z kategorii celu prawnie usprawiedliwionego | |wykluczyć taki, który w całości lub części ma charakter zarobkowy (por. J. Barta P. Fajgielski R. Markiewicz "Ochrona danych osobowych. | |Komentarz" wydanie III Zakamycze 2004 str. 512 i nast.).
Należy jednak podkreślić, że warunkiem uznania przetwarzania danych za prawnie | |dopuszczalne na zasadzie określonej w art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy jest nie tylko niezbędność danych dla wypełniania prawnie | |usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, lecz również to, aby przetwarzanie to nie | |naruszało praw i wolności osób, których dane dotyczą. Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2009 r. (sygn. akt:| |I OSK 808/2008) cyt.: "(...) samo ustalenie, iż administrator danych osobowych realizuje prawnie dopuszczalny cel nie przesądza o | |dopuszczalności przetwarzania danych. Niezbędne jest bowiem wyważenie interesów administratora danych osobowych oraz osoby, której dane | |dotyczą przy uwzględnieniu celu ustawy, którym jest ochrona prywatności (...)". W literaturze przedmiotu akcentuje się również, że | |cyt.:"(...) klauzula odwołująca się do prawnie usprawiedliwionych celów stwarza dogodną możliwość do indywidualizowania ocen w kontekście | |konkretnych przypadków przetwarzania danych i do wyważania casu ad casum konkurujących interesów (...)" (por. j.w. str. 513 i nast.).
Mając | |na uwadze, iż zasadniczo każdy przypadek, w którym dochodzi do przetwarzania danych osobowych bez zgody osoby, której one dotyczą stanowi w | |istocie ingerencję w sferę jej prywatności i będąc zobligowanym do wyważenia w każdej konkretnej sprawie, czy interes administratora danych | |bądź odbiorcy danych wyrażający się w dążeniu do realizacji jego prawnie usprawiedliwionego celu przeważa nad prawem do prywatności osoby, | |której dane dotyczą, organ ocenił, iż w niniejszej sprawie nie można mówić o przewadze interesów Spółki nad interesami osób, których dotyczą| |wnioskowane dane. |
|W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Spółka, organizując promocję polegającą na przyznawaniu tzw. bonifikart przewidywała, iż | |możliwą jest sytuacja, że osoby, którym ww. karty rabatowe przyznano, będą zamierzały je zbyć. Świadczą o tym wprost zapisy regulaminu | |omawianej promocji zastrzegające niedopuszczalność obrotu bonifikartami, a zarazem przewidujące określone konsekwencje w przypadku | |naruszenia jego zapisów w tym zakresie (tj. obowiązek zwrotu bonifikarty). Pomimo tego, Spółka nie przedsięwzięła działań służących | |zabezpieczeniu jej interesów na wypadek, gdyby wydane przez nią karty rabatowe, wbrew zastrzeżeniom regulaminu promocji, stały się | |przedmiotem obrotu. Działania takie mogłyby przykładowo polegać na wydawaniu kart imiennych (nadmienić warto, że dostrzegalna jest | |sprzeczność pomiędzy założeniem, że tzw. bonifikarty są kartami rabatowymi na okaziciela, a zarazem - skoro wykluczony jest obrót nimi - | |mogą być wykorzystane wyłącznie przez tą osobę/ przez ten podmiot, któremu zostały przyznane), czy na nadaniu im oznaczeń identyfikujących | |(np. numerów) pozwalających na ustalenie - na podstawie oznaczenia karty - komu konkretnie została ona przyznana, tym samym zaś, kto spośród| |osób, którym wydano karty, wbrew zastrzeżeniom regulaminu promocji - wprowadza je do obrotu.
Spółka nie podjęła tego rodzaju działań, | |zamiast tego zaś, wobec ustalenia, że bliżej nieokreślone osoby wprowadzają do obrotu tzw. bonifikarty, a co najmniej próbują to uczynić - | |wystąpiła do [...] o udostępnienie jej określonych informacji na temat tych osób. Należy zgodzić się z oceną Generalnego Inspektora, iż w | |niniejszej sprawie interes administratora danych (Spółki) wyrażający się w dążeniu do realizacji jego prawnie usprawiedliwionego celu, nie | |przeważa nad interesem osób, których dotyczą wnioskowane dane w poszanowaniu ich prawa do prywatności - rozumianego jako prawo do | |samodzielnego decydowania o zakresie i zasięgu udostępniania i komunikowania innym osobom informacji o swoim życiu (por. również orzeczenie| |Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 1997 r. sygn. akt: K. 21/96). Zadośćuczynienie zaś żądaniu Spółki wiązałoby się | |z nieproporcjonalną - w stosunku do interesów administratora, których on sam nie zabezpieczył w należyty sposób, choć mógł to uczynić - | |ingerencją w sferę prywatności osób, których dotyczą żądane informacje. |
|W tych okolicznościach chybione są zarzuty naruszenia art. 23 ust.1 pkt 5 oraz art.23 ust.4 pkt 2 uodo. Także zarzut naruszenia art.6 ust.1 | |i art. 9 ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej nie jest zasadny, albowiem nie sposób dopatrzeć się w zaskarżonym | |rozstrzygnięciu ograniczenia Spółce swobody wykonywania działalności gospodarczej, czy też braku poszanowania jej słusznych interesów | |przedsiębiorcy, przez sam fakt wydania niekorzystnego rozstrzygnięcia. |
|Również zarzut naruszenia przepisów postępowania nie jest trafny. Wbrew argumentacji Spółki, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych | |podjął wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, który w niniejszej sprawie nie jest sporny, oraz do | |załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy dokonując jego oceny w zgodzie z przepisem art. 80 Kpa.| |Ponadto organ wyczerpująco uzasadnił zaskarżone rozstrzygnięcie, uwzględniając wymogi zawarte w art. 107 § 3 Kpa. |
|Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu | |przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. |