Uzasadnienie
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], którym to postanowieniem odmówiono R.L. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r.
W motywach uzasadnienia organ podał, że ww. postanowieniem organ odmówił wydania R.L. zaświadczenia o podstawie wymiaru uposażenia zasadniczego i dodatków o charakterze stałym ze stanowiska Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w [...] według stanu na dzień 1 czerwca 1994 r. Wyjaśnił, że do postępowania o wydanie zaświadczenia nie znajduje zastosowania tryb stwierdzenia nieważności z art. 156 k.p.a.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi R.L., który kwestionując zaskarżone postanowienie żądał uchylenia tego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sprawy sprowadzała się do oceny, czy rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu zaświadczeniowym może zostać wzruszone w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności – stosownie do treści art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).
W ocenie Sądu, do postępowania zaświadczeniowego nie ma zastosowania tryb określony w art. 156 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 567/13, oraz z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt 147/13, publ. w www. orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego, istniejącego w dacie jej wydania. Organ orzekający w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest związany wnioskiem strony i z urzędu musi zbadać, czy kwestionowane orzeczenie nie jest dotknięte chociażby jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast postępowanie w sprawach zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 k.p.a., a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi.
Postępowanie zaświadczeniowe (art. 217 i nast. k.p.a.) jest swoistym postępowaniem uproszczonym, nie korzystającym w swej konstrukcji z większości zasad części ogólnej Kodeksu postępowania administracyjnego. Tylko niektóre przepisy ogólnego postępowania administracyjnego będą miały odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zaświadczeniowym, w szczególności: niektóre zasady ogólne k.p.a., przepisy dotyczące wymogów formalnych wniosku (art. 63 k.p.a.), przepisy dotyczące postanowień (art. 123-126 k.p.a.), przepisy dotyczące zażaleń (art. 141-144 k.p.a.).
Zgodnie z art. 217 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się bez zbędnej zwłoki, jeżeli:
- 1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
- 2. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zgodnie zaś z art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wskazać też należy, że zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a., możliwe jest przed wydaniem zaświadczenia, przeprowadzenie przez organ administracji publicznej, postępowania wyjaśniającego, jednakże tylko w koniecznym zakresie. Takie postępowanie wyjaśniające winno odnosić się jedynie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ danych, ewidencji, faktów, których potwierdzenia domaga się wnioskujący.
Nie można go natomiast utożsamiać z pełnym postępowaniem dowodowym, określonym w przepisach k.p.a., które tylko w miarę potrzeb może być stosowane odpowiednio, ale wyłącznie w zakresie niezbędnym w okolicznościach konkretnej sprawy. Żądanie wydania zaświadczenia nie może prowadzić do konieczności zebrania przez organ nowych informacji. A zatem wydanie zaświadczenia jest czynnością organu, polegającą na urzędowym potwierdzeniu istniejących okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, podjętą na wniosek uprawnionego podmiotu w oparciu o dane, jakie organ ten posiada.
Zaświadczenia są bowiem poświadczeniem istnienia pewnego stanu. Możliwe jest więc ponowne wydanie zaświadczenia w tej samej sprawie. Dopuszczalność wydania nowego zaświadczenia nie oznacza jednak, że strona może skutecznie składać tożsame wnioski przy niezmienionym stanie prawnym sprawy i w sytuacji braku nowych, istotnych okoliczności i dowodów. Skoro zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego, to tylko wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego w miejsce dotychczasowego zaświadczenia może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom.
Rację ma zatem organ twierdząc, że tryb określony w art. 156 k.p.a. znajduje zastosowania wyłącznie do decyzji oraz postanowień wydanych w sprawach, które toczyły się w ogólnym, "zwykłym" trybie.
Reasumując, w realiach przedmiotowej sprawy organ prawidłowo, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 8 lipca 2013 r. (k-8 akt administracyjnych) o odmowie wydania skarżącemu zaświadczenia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.