Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z [...] września 2005 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10, art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, odmówił I. K. przyznania świadczenia w drodze wyjątku - renty rodzinnej.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż ubiegająca się o świadczenie I. K. ukończyła studia licencjackie, uzyskała zawód, który umożliwia jej podjęcie zatrudnienia i finansowania dalszej nauki. Podkreślił, że kontynuacja nauki w systemie zaocznym nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi I. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o przyznanie renty, skarżąca podnosiła, iż spełnia warunki do przyznania jej prawa do renty, albowiem jest członkiem rodziny po ubezpieczonym, rozpoczyna ostatni rok studiów magisterskich, ukończyła 25 lat i nie ma jako sierota żadnych środków utrzymania. Podkreśliła też, że ze względu na złe samopoczucie (choroba [...]) nie zdążyła obronić pracy dyplomowej przed naborem na studia magisterskie.
Jednocześnie podniosła, iż nie może podjąć pracy objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy. Zarzuciła dodatkowo, iż nieprzyznanie jej renty w drodze wyjątku jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, podniósł też, że wbrew twierdzeniu skarżącej, iż jest całkowicie niezdolna do pracy nie przedłożyła w tym zakresie żadnego orzeczenia lekarskiego, a jedynie zaświadczenie lekarza stwierdzające, iż leczy się od 3 miesięcy z powodu [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podnosi skarżąca. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie obowiązek, dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.
Rozpoznając niniejszą sprawę na podstawie powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest dotknięta kwalifikowaną wadą rażącego naruszenia prawa skutkującą stwierdzeniem jej nieważności.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż strona nie podpisała wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa KRUS z dnia [...] sierpnia 2005 r. Pomimo tego Prezes KRUS rozpoznał ten wniosek merytorycznie i wydał w dniu [...] września 2005 r. decyzję utrzymującą ww. decyzję w mocy.
Zgodnie z art. 63 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), podanie wniesione pisemnie lub ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego. Jeżeli zaś podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków formalnych w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa).
Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes KRUS powinien zatem wystąpić do strony o uzupełnienie braku formalnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa KRUS z dnia [...] sierpnia 2005 r., czego nie uczynił. Zamiast tego rozpoznał wadliwy wniosek, zajmując merytoryczne stanowisko i rozstrzygając o prawach i obowiązkach strony. Rozpatrzenie odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) niepodpisanego przez stronę stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Oznacza bowiem rozpoznanie wniosku, który z formalnego punktu widzenia - ze względu na brak podpisu strony - nie został skutecznie złożony do organu.
Stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji, Sąd nie odnosił się do kwestii będących przedmiotem skargi.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 wyżej cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.