Uzasadnienie
Dyrektor Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] czerwca 2020 r. skierował T. K. na badanie kontrolne, w zakresie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby w dniu [...] sierpnia 2017 r. za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą.
[...] Rejonowa Komisja Lekarska [...] wydała w dniu [...] listopada 2020 r. orzeczenie nr [...] w którym rozpoznała:
1.Przewlekłą nerwicę miernie upośledzającą sprawność ustroju § 57 p.2 r.5 kat. B 2.Stan po operacji żylaków lewej kończyny dolnej bez §.
Stwierdziła ponadto, że badany jest zdolny do służby z ograniczeniem, kat. B, nie zaliczyła do jakiejkolwiek grupy inwalidzkiej. Orzeczono też brak związku schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także iż schorzenie opisane w pkt. 1 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, Centralna Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie oraz zdecydowała o wydaniu własnego orzeczenia.
Centralna Komisja Lekarska rozpoznała:
1.Przewlekłą nerwicę miernie upośledzającą sprawność ustroju § 57 p.2 r.5 kat. B 2.Stan po operacji żylaków lewej kończyny dolnej bez §.
Stwierdziła ponadto, że badany jest zdolny do służby w Służbie Celno- Skarbowej z ograniczeniem, kat. B oraz zdolny do pracy.
T. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...]. Skarżący wniósł o uznanie go za osobę niezdolną do służby z powodu schorzeń powstałych na skutek wykonywania zadań oraz szczególnych właściwości służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Przedmiotem badania jest orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej wydane w zakresie ustalenia zdolności do pracy funkcjonariusza zwolnionego ze służby, w celu uznania za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą.
Z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 z późn. zm.) wynika, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy.
Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.
Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalnych lub rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy m.in.:
- - rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 831),
- - rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w służbie Celno – Skarbowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2473).
Tego rodzaju orzeczenia są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 108/17).
Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w zakresie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby w dniu [...] sierpnia 2017 r. za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Oznacza to, że wydane w niniejszej sprawie orzeczenie należy do grupy orzeczeń niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Ustalenia Sądu w tym zakresie nie zmienia zawarte w treści orzeczenia Komisji dodatkowe wskazanie "zdolny do służby z ograniczeniem". W sprawie jest bowiem bezsporne, że orzeczenie wydane zostało na skutek skierowania dotyczącego uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Zaskarżone orzeczenie wydane zatem zostało w przedmiocie inwalidztwa, a nie ustalenia kategorii zdolności do służby kandydata czy funkcjonariusza, w celu oceny czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżący jest byłym funkcjonariuszem, został bowiem zwolniony ze służby z dniem [...] sierpnia 2017 r.
Zaskarżone orzeczenie nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Od tego rodzaju orzeczeń nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych. Orzeczenie komisji lekarskiej jest w tym wypadku elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których rozpoznania powołane są sądy powszechne.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.