Uzasadnienie
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z § 8 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 kwietnia 2007 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. Nr 74, poz. 491) oraz § 3 ust. 1 i § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach (Dz.U. Nr 91, poz. 814) uchylił rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. w części dotyczącej daty zwiększenia P. P. dodatku służbowego, ustalił nową datę zwiększenia wyżej wskazanego dodatku oraz w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2007 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w Z. [...] Oddziału Straży Granicznej wystąpił z wnioskiem do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o zwiększenie dodatku służbowego P. P. o mnożnik [...] kwoty bazowej od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] czerwca 2008 r. tytułem wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych.
Dodatek ten rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2007 r. został P. P. przyznany. Nie zgadzając się z wysokością przyznanego dodatku skarżący wniósł odwołanie.
Organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r. uznał, że zwiększenie funkcjonariuszowi dodatku o mnożnik [...] było prawidłowe. Podkreślił, że ustawodawca pozostawił wysokość zwiększenia dodatku do uznania właściwego przełożonego. Uznając, iż rozstrzygniecie organu I instancji co do zasady odpowiada prawu organ II instancji uchylił rozkaz o przyznaniu z dniem [...] lipca 2007 r. dodatku służbowego w części dotyczącej daty zwiększenia ww. dodatku od dnia [...] października 2007 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem zakazu reformationis in peius. Wywodził, że na mocy rozkazu organu I instancji przyznano mu dodatek od dnia [...] lipca 2007 r. Decyzja organu II instancji, która ustaliła nową datę ([...] października 2007 r.) jego przyznania, spowodowała skrócenie wypłaty dodatku o trzy miesiące. Podkreślił, że organ nie uzasadnił zmiany terminu przyznania mu dodatku służbowego. Nie wskazał czy doszło do rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego, co uzasadniałoby odstąpienie od zakazu reformationis in peius.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując na dotychczasowe ustalenia prawne i faktyczne. Dodatkowo stwierdził, że nie złamano zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się, ponieważ decyzja organu II instancji nie zmniejszyła wysokości przyznanego skarżącemu dodatku, a jedynie przesunęła datę wejścia rozkazu w życie. Podkreślił również, że rozkazowi I instancji nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Wywodził, że gdyby nie zmienił daty wejścia rozkazu w życie to naruszyłby zasadę lex retro non agit.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przyznać należy rację skarżącemu, że Komendant Główny Straży Granicznej uchylając zaskarżoną decyzją rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. w zakresie daty przyznania skarżącemu dodatku służbowego naruszył postanowienia art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 168 ze zm.), zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Zawarty w tym przepisie zakaz reformationis in peius należy do podstawowych gwarancji procesowych, a istota jego polega na tym, że organ odwoławczy nie może pogorszyć sytuacji strony na skutek odwołania złożonego przez nią samą. Wyjątki od tej zasady muszą być ściśle interpretowane i szczegółowo uzasadniane (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 1989 r. sygn. IV SA 1101/88, ONSA 1989/2, poz. 71). Organ odwoławczy może więc orzec na niekorzyść odwołującego się, jeżeli szczegółowo w uzasadnieniu swojej decyzji wykaże, że zostały spełnione przesłanki warunkujące odstąpienie od zasady reformationis in peius, a mianowicie iż decyzja organu pierwszej instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny (por. wyrok NSA z dnia 2 listopada 1999 r. III SA 7762/98 oraz wyrok NSA z 28 czerwca 1994 r. sygn. akt V SA 194/94 – publ. Fiskus 1995 r., nr 1, s.20)
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż sytuacja prawna skarżącego w wyniku decyzji II instancji uległa pogorszeniu. Po wydaniu decyzji drugoinstancyjnej przyznane skarżącemu prawo do dodatku uległo skróceniu o [...] miesiąca. Pomimo tego, iż w wyniku odwołania nie została zmieniona wysokość dodatku, to w skutek ustalenia nowej daty jego przyznania doszło do rozstrzygnięcia na niekorzyść strony.
W wyniku decyzji organu II instancji skarżącego pozbawiono prawa do dodatku służbowego od dnia [...] lipca 2007 r. do [...] września 2007 r.
Zgodzić się należy z organem, że decyzja, która nie jest ostateczna nie podlega wykonaniu, jeżeli nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Uszło jednak uwadze organowi II instancji, że w przypadku utrzymania zaskarżonej decyzji (bez zmiany daty przyznania dodatku) skarżącemu przysługiwałoby prawo do dodatku już od [...] lipca 2007 r. i nie doszłoby do naruszenia zasady reformationis in peius. Zasada ta, co już podkreślano, należy do podstawowych gwarancji procesowych, a jej naruszenie uzasadnia jedynie rażące naruszenie prawa lub interesu społecznego. W przedmiotowej sprawie organ pominął i nie odniósł się do tych przesłanek.
Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji rozstrzygnie ją z poszanowaniem zasady określonej w art. 139 kpa. Wykaże w uzasadnieniu swojej decyji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w art. 139 kpa. Wydane rozstrzygnięcie organ uzasadni zgodnie z art. 107 kpa albowiem to, że decyzje w przedmiocie przyznania zwiększonego dodatku jest decyzją uznaniową nie oznacza, iż może ona być dowolna, pozbawiona uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.