Uzasadnienie
Rada Powiatu [...], działając na podstawie art. 30a ust. 9 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 920) w dniu [...] sierpnia 2020 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie nieudzielenia Zarządowi Powiatu [...] wotum zaufania. Rada Powiatu [...] bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady postanowiła, że po zakończeniu debaty nad "Raportem o stanie Powiatu za 2019 rok" nie udzielić wotum zaufania Zarządowi Powiatu [...] (§1). Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§2).
Następnie Rada Powiatu [...], działając na podstawie art. 30a ust. 10 i 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 920) w dniu [...] września 2020 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie odwołania zarządu Powiatu [...] z powodu nieudzielenia wotum zaufania (§1). Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§2).
Powyższe uchwały stały się przedmiotem skargi K.K. z dnia 16 września 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wskazanym uchwałom zarzuciła:
- - naruszenie przepisów art. 30 a ust.9 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 920) zwanej dalej "u.s.p." a także art. 7 Konstytucji RP poprzez:
- 1) podjęcie uchwały nr [...] z [...] sierpnia 2020 r. dotyczącej nieudzielenia Zarządowi Powiatu wotum zaufania, bez przeprowadzenia debaty nad raportem o stanie Powiatu [...], podczas gdy przeprowadzenie tej debaty było obowiązkowe oraz poprzez niesporządzenie pisemnego uzasadnienia uchwały,
- 2) podjęcie uchwały nr [...] z dnia [...] września 2020 r. w sprawie odwołania Zarządu Powiatu w sytuacji, gdy uchwała o udzieleniu wotum zaufania jest sprzeczna z prawem, w związku z czym jest nieważna ze skutkiem ex tunc.
W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o:
- 1) stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. dotyczącej nieudzielenia Zarządowi Powiatu [...] wotum zaufania,
- 2) stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] z dnia [...] września 2020 r. w sprawie odwołania Zarządu Powiatu z powodu nieudzielenia wotum zaufania,
- 3) wstrzymanie przez organ wykonania zaskarżonych uchwał na podstawie art. 61 § 1 ust.3 ustawy p.p.s.a, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku przez organ, wnoszę o wstrzymanie wykonania zaskarżonych uchwał przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.
Ponadto wniosła o zasądzenie od Powiatu [...] na moją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że do dnia [...] września 2020 r. pełniła funkcję Starosty Powiatu [...], będącego przewodniczącym Zarządu Powiatu, w myśl art. 26 ust.2 u.s.p. Nieudzielenie przez radę powiatu wotum zaufania zarządowi powiatu jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu.
W ocenie skarżącej podjęcie przez Radę powiatu uchwały o nieudzieleniu Zarządowi Powiatu, w skład którego wchodzi starosta, wywiera wpływ na sferę jej praw jako osoby pełniącej rolę przewodniczącego Zarządu, instytucja wotum zaufania stanowi konsekwencję oceny przedstawionego raportu o stanie Powiatu, odpowiedzialność za który ponosi organ wykonawczy tj. Zarząd. Fakt braku wotum zaufania skutkuje możliwością odwołania Zarządu, W tym Starosty, do którego może dojść nie wcześniej niż po upływie 14 dni od podjęcia uchwały w sprawie nieudzielenia wotum zaufania. W niniejszej sprawie Zarząd został odwołany z powodu braku wotum zaufania w dniu [...] września 2020 r. Tego samego dnia Rada powołała nowy zarząd, wskutek czego skarżąca jako starosta oraz pozostali członkowie zarządu utracili sprawowane funkcje z dniem [...] września 2020r.
Ponadto skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie Rada Powiatu przed podjęciem uchwały o nieudzieleniu Zarządowi wotum zaufania nie przeprowadziła debaty nad raportem o stanie Powiatu, przedstawionym przez Zarząd. W trakcie debaty radni powinni ustalić, czy Zarząd zrealizował swoje obowiązki w szczególności w zakresie realizacji polityki, programów, strategii i uchwał, w tym uchwał przekazanych Zarządowi do realizacji przez Radę Powiatu, jakie są przyczyny ewentualnego braku realizacji tych aktów i czy winą za nie można obciążyć zarząd, czy też były one wynikiem obiektywnych uwarunkowań. W przypadku braku akceptacji dla działań zarządu radni powinni wyartykułować zarzuty, z zastrzeżeniem, że winny one się odnosić wyłącznie do spraw przedstawionych w raporcie.
Dodała, że zgodnie z art. 30a ust. 3 u.s.p. rada powiatu może określić w drodze uchwały szczegółowe wymogi dotyczące raportu. Jeżeli ich nie określiła, to debata może dotyczyć tylko spraw określonych w raporcie przygotowanym przez zarząd. W niniejszej sprawie żaden z radnych nie sformułował zastrzeżeń odnoszących się sensu stricto do raportu przygotowanego przez Zarząd. Potwierdza to przebieg sesji w dniu [...] sierpnia 2020r. Pytania zadane staroście po przedstawieniu radnym treści raportu i omówieniu jego treści, nie dotyczyły informacji ujętych w raporcie. Tym w ocenie skarżącej debata nad raportem o stanie gminy nie została faktycznie przeprowadzona, pomimo takiego obowiązku wynikającego z art. 30 ust.4 u.s.p. Oznacza to, że uchwała o nieudzieleniu wotum została podjęta z naruszeniem wymaganej przez ten przepis procedury, wskutek czego zachodzą przesłanki stwierdzenia jej nieważności.
Dodatkowo zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie uchwała nr [...] Rady Powiatu [...] o nieudzieleniu wotum nie zawiera pisemnego uzasadnienia, które pozwalałoby mieszkańcom Powiatu oraz organom nadzoru zapoznać się z rzeczywistymi motywami rozstrzygnięcia radnych, co stanowi rażące naruszenie art. 30 a ust.9 w związku z ust. 1 u.s.p oraz art. 7 Konstytucji RP. Tym samych brak uzasadnienia stanowi drugą przesłankę stwierdzenia nieważności uchwały.
Skarżąca stanęła na stanowisku, że stwierdzenie przez Sąd nieważności uchwały z dnia [...] sierpnia 2020 r. o nieudzieleniu Zarządowi wotum zaufania powoduje konieczność stwierdzenia nieważności uchwały z dnia [...] września 2020 r. o odwołaniu dotychczasowego Zarządu. Skoro bowiem uchwała w sprawie nieudzielenia wotum zaufania jest nieważna, to zmianie ulega stan faktyczny sprawy. W związku z tym odpada podstawa prawna do podjęcia uchwały o odwołaniu dotychczasowego Zarządu Powiatu. Zachodzą więc ustawowe przesłanki do stwierdzenia jej nieważności z powodu naruszenia przepisów art. 30a ust. 10 i 11 u.s.p.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie, wbrew twierdzeniom skarżącej, debata nad raportem o stanie Powiatu [...] została przeprowadzona i jasno z jej treści wynika, co było podstawowym zarzutem kierowanym w stronę Zarządu Powiatu. W trakcie debaty głos zabrało 4 Radnych tj. B.N., I.M., M.M., G.K.. Część z tych Radnych zabierała głos dwukrotnie. Z treści ich wystąpień wynika, iż w sposób szczegółowy odnieśli się do treści raportu. Zdecydowana większość zarzutów każdego z Radnych, którzy zabrali głos w debacie dotyczyła inwestycji na drogach powiatowych. Zdaniem Radnych w 2019 r. było zbyt mało inwestycji drogowych. Zarządowi Powiatu [...] zarzucono brak złożenia wniosków o dofinansowanie inwestycji drogowych, jak chociażby wniosku do Zespołu Zarządzania Kryzysowego o dofinansowanie dróg z tzw. Funduszu Klęskowego, czy też wniosku do Narodowego Funduszu Dróg Samorządowych.
Ponadto organ podał, że w przedmiotowej debacie przeprowadzono dyskusje w trakcie, której wszyscy w tym Zarząd, oraz obywatele mogli poznać motywy decyzji o nieudzieleniu wotum zaufania. Dyskusja dotyczyła całej działalność organu wykonawczego za 2019 r. Radni nie prezentowali jedynie krytycznego stosunku względem opisu tychże działań, np. w zakresie ich niekompletności, a kwestionowali całą działalność organu wykonawczego w zakresie realizacji, głównie inwestycji drogowych, które dla większości samorządów stanowią istotną część ich działalności, albowiem dotyczą bezpośrednio ich mieszkańców-wyborców. W dyskusji zwrócono uwagę na problemy nieujęte w raporcie jak m.in. nieinformowanie Radnych i Wójtów o podejmowanych zadaniach, samowolnego decydowania o wyborze dróg podlegających remontowi oraz na inne (str. 14 -23 protokołu z sesji Rady Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem zaskarżona uchwała nie została poprzedzona skutecznym podjęciem uchwały o nieudzieleniu zarządowi wotum zaufania.
Zgodnie z art. 30a ust.10 ustawy o samorządzie powiatowym, niepodjęcie przez radę powiatu uchwały o udzieleniu wotum zaufania zarządowi jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu.
W myśl zaś ustępu 11 w/powołanej regulacji, rada powiatu rozpoznaje sprawę odwołania zarządu z przyczyny o której mowa w ust.10 na sesji zwołanej nie wcześniej niż po upływie 14 dni od podjęcia uchwały w sprawie nieudzielenia zarządowi wotum zaufania.
Z treści przywołanych regulacji w sposób nie wzbudzający wątpliwości wynika, że dla możliwości podjęcia uchwały o odwołaniu zarządu w trybie przepisu art. 30a ust.10 omawianej ustawy, konieczne jest uprzednie podjęcie uchwały przez radę powiatu o nieudzieleniu zarządowi wotum zaufania. Innymi słowy, brak istnienia w obrocie prawnym uchwały rady powiatu o nieudzieleniu zarządowi wspomnianego wotum zaufania, uniemożliwia podjęcie uchwały w sprawie odwołania zarządu w trybie powołanej regulacji.
Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy podnieść należało, iż wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2021r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2052/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały o nieudzieleniu zarządowi powiatu wotum zaufania w trybie art.30a omawianej ustawy.
Skutkiem powyższego rozstrzygnięcia było wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały o jakiej mowa w art.30a ust.10 ustawy o samorządzie powiatowym. To zaś sprawiło, iż odpadła przesłanka formalna, umożliwiająca podjęcie skarżonej w niniejszej sprawie uchwały.
Z tych przyczyn Sąd uznał, że brak istnienia uchwały o nieudzieleniu zarządowi wotum zaufania musi skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały o odwołaniu z tego powodu zarządu powiatu. W związku z tym orzeczono jak w pkt.1 wyroku na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pozostawienie w obecnym stanie faktycznym w obrocie prawnym skarżonej uchwały Rady Powiatu [...], w sposób istotny naruszałoby art. 30 ust.10 i 11 ustawy o samorządzie powiatowym.
Na zakończenie wyjaśnić także należało, ze legitymacja czynna skarżącej jako piastuna stanowiska Starosty Powiatu [...] do wniesienia skargi na uchwałę o nieudzieleniu zarządowi powiatu wotum zaufania, jest w ocenie tut. Sądu niewątpliwa, albowiem uchwała wprost dotyczy interesu prawnego osoby pełniącej funkcję Starosty.
O kosztach orzeczono stosownie do dyspozycji art.200 P.p.s.a.