Uzasadnienie
Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3, a także art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), w dalszej treści uzasadnienia zwanej ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], wydane na podstawie art. 106 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz powołanego art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w którym nie wyraził zgody L. A. na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w zajmowanym przez nią lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu odmowy podał, że skoro L. A., po uzyskaniu tytułu prawnego do zajmowania tego lokalu, zamierzała wykupić to mieszkanie na własność, to nie zachodzą przesłanki do uznania "sytuacji wyjątkowej" umożliwiającej wyrażenie zgody na jej zamieszkanie w tym lokalu.
Podkreślił przy tym, że ustawowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest przede wszystkim realizacja uprawnień żołnierzy zawodowych w zakresie zaspokajania ich potrzeb mieszkaniowych, a na terenie Garnizonu [...] występuje duży niedobór substancji mieszkaniowej i jest wielu żołnierzy zawodowych oczekujących na przydział mieszkania. Dlatego też ewentualna realizacja wniosków składanych w trybie art. 29 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nie może odbywać się ze szkodą dla żołnierzy zawodowych oczekujących na zakwaterowanie na ternie [...] garnizonu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, L. A. wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], zarzucając naruszenie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, przez błędną wykładnię tego przepisu wynikającą z przyjęcia, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w tym lokalu przez skarżącą, a w szczególności nie zachodzi "sytuacja wyjątkowa" w jakiej obecnie się ona znajduje. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 21 tej ustawy, przez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, przez przyjęcie, że obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych, spoczywający na Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, uniemożliwia wydanie decyzji w trybie art. 29 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wyjaśniła, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. mieszka od 1990 r., początkowo wraz ze swoim mężem [...] M. K. oraz córką.
W [...] r. rozwiodła się z mężem, który w [...] r. wyprowadził się i wymeldował się z tego mieszkania. Podkreśliła, że jest długoletnim pracownikiem Wojska Polskiego i w tym charakterze pracuje tam nadal, od [...] lat. Obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która nie pozwala jej na kupno mieszkania na wolnym rynku i dlatego wraz z córką chciałaby pozostać w tym lokalu. Zapewniła, że nie posiada tytułu prawnego do innego lokalu mieszkaniowego na terenie kraju. Podkreśliła, że regularnie wnosi opłaty za używanie tego lokalu.
Zarzuciła ponadto naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: art. 6, 7, 11, 77, 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, obowiązującym w dacie jej wydania.
Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Rozpatrując skargę L. A. pod tym kątem, Sąd uznał, że jej skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną odmowy wyrażenia zgody na wydanie skarżącej decyzji o prawie jej zamieszkiwania w lokalu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w W., stanowił przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przepis ten stanowi, że w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej.
Z treści tego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione, aby wojskowy organ mieszkaniowy mógł wydać decyzję o prawie zamieszkania w lokalu mieszkalnym będącym w jego dyspozycji, na czas oznaczony osobie innej niż żołnierz zawodowy, a mianowicie:
- 1. osoba ta znajduje się w sytuacji wyjątkowej,
- 2. Minister Obrony Narodowej wyraził zgodę.
Minister Obrony Narodowej, działający w sprawie w trybie art. 106 k.p.a., jako organ współdziałający, chociaż nie on wydaje decyzje w sprawie, ma jednak obowiązek zbadania sprawy pod określonym kątem i wyrażenia w wiążącej formie swojego stanowiska.
Organ prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie - Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W., zwracając się do Ministra Obrony Narodowej - jako organu współdziałającego - o wyrażenie zgody, o której mowa w art. 29 ustawy, miał obowiązek zawiadomienia o tym skarżącą - zgodnie z art. 106 § 2 k.p.a. Skarżąca w postępowaniu przed organem współdziałającym ma bowiem takie same uprawnienia procesowe, które służą stronie w postępowaniu administracyjnym w celu czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym. Minister Obrony Narodowej, podejmujący zaskarżone postanowienie, był związany rygorami procedury administracyjnej. Winien więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.).
Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
W niniejszej sprawie Minister Obrony Narodowej dopuścił się naruszenia wszystkich tych reguł procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego dowodem są przede wszystkim uzasadnienia obu jego postanowień. Sprowadzają się one wyłącznie do przytoczenia okoliczności faktycznych, które w jego ocenie wpłynęły na odmowę, nie wspominają natomiast o tych, które mogły stanowić podstawę do wyrażenia zgody, o której mowa w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że L. A. od 1990 r. do chwili obecnej mieszka wraz ze swą córką M., ur. [...] 1973 r., w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Regularnie opłaca wszystkie należności z tytułu użytkowania tego mieszkania.
Poza sporem jest również to, że skarżąca pracuje w [...] Dowódcy Wojsk Lądowych, od [...] 1978 r. Minister Obrony Narodowej nawet nie podjął ustaleń w kierunku określenia czasookresu, na jaki skarżąca wnosiła o wyrażenie jej zgody na zamieszkiwanie w tym lokalu. Jeżeli zamierzała rzeczywiście dokonać wykupienia na własność tego lokalu, to nie mogło to nastąpić w trybie przewidzianym art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Minister Obrony Narodowej nie podjął również próby ustalenia aktualnej sytuacji finansowej skarżącej. Takie ustalenia są niezbędne dla oceny "sytuacji wyjątkowej", o której mowa w powołanym art. 29, z uwzględnieniem okresu zatrudnienia skarżącej w Wojsku Polskim. Minister Obrony Narodowej pominął milczeniem stanowisko organu prowadzącego postępowanie w niniejszej sprawie - Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W., jakie wyraził on, przesyłając Ministrowi Obrony Narodowej wniosek skarżącej o wyrażenie zgody o prawie jej zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W. - pismo z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak [...] (K.44). Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. stwierdził mianowicie, że wydanie skarżącej decyzji o prawie zamieszkania na okres 10 lat w tym lokalu spełnia przesłanki sytuacji wyjątkowej z art. 29 ustawy.
Sprawa wymaga ponownego wnikliwego i wszechstronnego rozpoznania, zgodnie z wiążącymi wskazaniami Sądu zawartymi w uzasadnieniu.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w związku z art. 200 ustawy p.p.s.a.