Uzasadnienie
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. wydał na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z pkt 1 ppkt 1 lit. h upoważnienia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 sierpnia 2011 r. (Dz. Urz. MON Nr 17, poz. 256), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...] z dnia [...] października 2013 r., którą odmówiono Z. P. uwzględnienia wniosku o zmianę daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] (punkt 5), z dniem [...] czerwca 2012 r. zwolnił skarżącego [...] Z. P. z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, a wymieniony rozkaz personalny doręczono oficerowi w dniu 16 grudnia 2011 r.
Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Obrony narodowej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej dnia zwolnienia i decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 17 kwietnia 2012 r. W tej sytuacji komendant [...] Szpitala Wojskowego z Polikliniką w [...] rozkazem dziennym z dnia [...] września 2012 r. nr [...], skreślił skarżącego z dnia [...] czerwca 2012 r. z ewidencji jednostki wojskowej, wskazując jako podstawę zwolnienia niewyznaczenie na stanowisko służbowe na kolejną kadencję i wymienionym rozkazem dziennym potwierdzono ponadto wydanie skierowania do Wojskowej Komendy Uzupełnień [...].
Pismem z dnia [...] września 2012 r. zatytułowanym "odwołanie", skarżący wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z żądaniem wydania "decyzji, która będzie uwzględniała faktyczną datę rozliczenia się z Oddziałem Gospodarczym", wskazując że czynności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej (rozliczenie materiałowo – finansowe ze służbą mundurową jednostki wojskowej) zakończyły się w dniu [...] września 2012 r.
Wezwany w trybie przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a. do sprecyzowania żądania, skarżący pismem z dnia [...] listopada 2012 r. raz jeszcze podał, że żąda zmiany daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej "uwzględniającą faktyczną datę przeniesienia do rezerwy czyli [...] września 2012 r. i wydania decyzji w tej sprawie" stwierdzając, ze faktycznie rozliczenie z zawodowej służby wojskowej, nie z jego winy, nastąpiło w tym właśnie dniu.
Wobec powyższego Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej zmiany daty zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z treścią art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję następuje po sześciu miesiącach od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca. Przepis ten ustanawia zatem ustawowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, co oznacza, że zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, następuje najpóźniej w tym terminie.
W rozpoznawanej sprawie terminem ustawowym zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej był dzień [...] czerwca 2012 r. (okres kadencji na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym upływał dniem [...] grudnia 2011 r.), zatem brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji w sprawie zmiany ustawowego terminu zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej i tym samym wszczęcie postępowania w tej sprawie jest niedopuszczalne. Z tego mianowicie powodu, że z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika, iż gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W zażaleniu z dnia [...] grudnia 2012 r. do Ministra Obrony Narodowej, skarżący powtórzył swoje zarzuty zawarte już we wniosku z dnia [...] września 2012 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...] listopada 2012 r.
Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powołał się na wskazany już wyżej stan faktyczny i przedstawił te same argumenty, co organ pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 709/13 uchylił postanowienie Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. oraz utrzymane w nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2012 r.
W ocenie Sądu, wydając formalne postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w trybie 61a § 1 k.p.a., organ badał równocześnie sprawę merytorycznie w oparciu o przesłanki zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), przez co naruszył przepisy postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Sąd zlecił, by przy ponownym rozpatrywaniu żądania strony organ ustalił istnienie przesłanek podmiotowych i przedmiotowych odmowy wszczęcia postępowania. W przypadku stwierdzenia braku takich przesłanek, organ powinien rozpatrzyć sprawę merytorycznie.
Wykonując wytyczne sądu, Dyrektor Departamentu kadr MON rozpatrzył merytorycznie wniosek oficera, który w istocie dotyczył wydania decyzji administracyjnej ustalającej nową datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Uznając, iż nie jest możliwe ustalanie, czy też zmiana w postępowaniu administracyjnym daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, następującej – w przypadku niewyznaczenia na następną kadencję – po sześciu miesiącach od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca – organ decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. odmówił uwzględnienia wniosku Z. P. o zmianę daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Od powyższej decyzji Z. P. złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej uwzględniającą faktyczną datę przeniesienia do rezerwy, tj. dzień [...] września 2012 r. W złożonym odwołaniu wskazał, że Dyrektor Departamentu Kadr MON wydając decyzję nr [...] nie wziął pod uwagę okoliczności które – nie z jego winy – doprowadziły do niezachowania ustawowego terminu zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej, tj. dnia [...] czerwca 2013 r. Okolicznościami tymi – zdaniem odwołującego się – były czynności związane z rozliczeniem materiałowo – finansowym ze służbą mundurową jednostki wojskowej, które nastąpiło dopiero w dniu [...] września 2012 r. Ponadto podniósł, że kilkakrotnie – na jego wniosek – dokonywano prostowania świadectwa służby, albowiem nie zostały w nim ujęte istotne informacje dotyczące pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Dodał, że nie została również wydana decyzja o prawie do dodatku stałego do uposażenia zasadniczego za pełnienie służby w warunkach szkodliwych dla zdrowia.
W związku z powyższym, nie otrzymał prawidłowego zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych dla celów ewidencyjno – finansowych oraz zaopatrzenia emerytalno – rentowego, co skutkuje nie uwzględnieniem przez WBE do podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego przysługującego mu dodatku stałego za pełnienie zawodowej służby wojskowej w warunkach szkodliwych dla zdrowia.
Rozpoznając odwołanie Ministra Obrony Narodowej nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia wskazał, iż art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) wynika, że zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, następuje po sześciu miesiącach od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca. Okres ten może być skrócony na pisemny wniosek żołnierza.
Przepis ten jest przepisem prawa materialnego, skazującym maksymalny ustawowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej – poza przypadkami skrócenia tegoż okresu na wniosek żołnierza – co oznacza, że zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, następuje najpóźniej w tym terminie ustawowym.
W niniejszej sprawie terminem ustawowym zwolnienia Z. P. z zawodowej służby wojskowej był dzień [...] czerwca 2012 r., bowiem okres kadencji na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym upłyną z dniem [...] grudnia 2011 r. Skarżący nie wnosił o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej przed upływem tego terminu. Odnosząc się do zarzutów skarżącego wskazał, że żaden przepis prawa pouczenia obowiązującego nie uzależnia skuteczności zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej od uprzedniego całkowitego rozliczenia się z jednostką wojskową, czy też oddziałem gospodarczym na którego zaopatrzeniu pozostawał.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. P. wniósł o zmianę daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i w uzasadnieniu powołał się na te same zarzuty, co w odwołaniu, akcentując, że faktycznie zwolnienie go ze służby nastąpiło w dniu [...] września 2012 r a nie w dniu [...] czerwca 2012 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in., poprzez kontrole działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 112 ust. 2 w zw. z art. 112 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na kolejną kadencję, zaś zwolnienie takiego żołnierza następuje po sześciu miesiącach od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca. Sześciomiesięczny okres, z upływem którego następuje zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej, jest terminem prawa materialnego, co powoduje, że mają do niego zastosowania przepisy art. 130 § 1 i 2 k.p.a. W przypadku niewyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, następuje zwolnienie z zawodowej służby wojskowej po sześciu miesiącach od upływu kadencji, w ostatnim dniu miesiąca. Skoro kadencja skarżącego na zajmowanym stanowisku upłynęła z dnie [...] grudnia 2011 r., to jego zwolnienie musiało nastąpić w dniu [...] czerwca 2012 r.
Materialnoprawnego okresu sześciu miesięcy nie można "wydłużać" poprzez np. wniesienie środka odwoławczego. Może on co najwyżej – na wniosek żołnierza – ulec skróceniu.
Skarżący nie wniósł o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej przed upływem tego terminu. Zwolnienie Z. P. nastąpiło w dniu [...] czerwca 2012 r. tj. w ustawowym terminie a podnoszone przez niego argumenty dotyczące nierozliczenia się ze służbą mundurową jednostki wojskowej nie miało żadnego wpływu na datę zwolnienia ze służby.
Był to bowiem – jak już wyżej wskazano – termin prawa materialnego i nawet jeżeli oficer nie rozliczyłby się przez następny rok kalendarzowy za służbą mundurową, uzbrojenia i elektroniki, inżynieryjno – saperską, finansową oraz jeszcze kilkoma innymi służbami – to i tak zwolnienie nastąpiło z dniem [...] czerwca 2012 r. Należy bowiem podkreślić, że żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie uzależnia skuteczności zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej od uprzedniego całkowitego rozliczenia się z jednostką czy też oddziałem gospodarczym, na którego zaopatrzeniu pozostawał. Rozliczenie żołnierza jest tylko i wyłącznie czynnością ewidencyjno – techniczną, której brak dokonania może rodzić uprawnienie jednostki wojskowej do dochodzenia ewentualnych roszczeń na drodze postępowania cywilnego.
W związku z powyższym, całkowicie bez znaczenia pozostaje fakt, że Z. P. rozliczył się ze służbą mundurową w dniu [...] września 2012 r. – jak również powody, z których rozliczenie nie nastąpiło we wcześniejszym terminie. Bez znaczenia w niniejszej sprawie jest również okoliczność – oraz przyczyny – niewykonania decyzji Ministra Obrony narodowej nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. w części dotyczącej zmiany zaopatrzenia logistycznego i finansowego, na którym oficer miał pozostawać do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Niedokonanie zmiany jednostki wojskowej, na zaopatrzeniu której – do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej – miał pozostawać odwołujący nie spowodowało zmiany ustawowego terminu zwolnienia go z tej służby jak również nie spowodowało wadliwości przedmiotowej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...].
Odnosząc się natomiast do podnoszonych kwestii prostowania świadectwa służby oraz ewentualnego prawa do dodatku stałego z tytułu służby w warunkach szkodliwych dla zdrowia, wskazać należy, iż nie są one przedmiotem niniejszego postępowania jak również nie mają na niego wpływu.
Z powyższych względów Sąd nie mógł uwzględnić zarzutów podniesionych w skardze i na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.