Uzasadnienie
Starszy referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku A. P. z dnia 28 marca 2018 r., postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2018 r. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wyrokiem z 24 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi skarżącej, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Pismem z 14 grudnia 2018 r. (data złożenia w biurze podawczym Sądu) skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W związku z powyższym skarżącej przesłany został urzędowy formularz wniosku PPF celem wypełnienia i zwrotu do Sądu w terminie 7 dni. W terminie zakreślonym do dokonania tej czynności skarżąca złożyła urzędowy formularz wniosku określając w jego treści, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jako dochód wskazała kwotę 475 zł uzyskiwaną tytułem stypendium. Stwierdziła jednocześnie, że wydatki pokrywa stypendium. Oświadczyła nadto, iż nie posiada oszczędności, majątku ruchomego i nieruchomego. Podała także, że jest osobą niepełnosprawną, po dwóch operacjach kręgosłupa z wszczepionym implantem. Jest w trakcie leczenia rehabilitacyjnego. W celu powrotu na rynek pracy studiuje, środki na czesne są finansowane przez PFRON.
Pismem z 6 lutego 2019 r. skarżąca została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni, dodatkowych dokumentów i informacji, które umożliwiłyby ocenę jej zdolności płatniczych, tj.: 1) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych wraz z historią dokonanych na nich operacji za ostatnie trzy miesiące (w przypadku nieposiadania rachunków bankowych - złożenia stosownego oświadczenia);
- 2) dokumentów, z których wynika wysokość aktualnie uzyskiwanego przez skarżącą dochodu (np. kserokopii aktualnej decyzji o przyznaniu stypendium dla osób niepełnosprawnych, czy też decyzji przyznających świadczenia z pomocy społecznej);
- 3) oświadczenia o stałych (miesięcznych) niezbędnych kosztach utrzymania potwierdzonych dowodami wpłat (tj. opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, leki, itp.);
- 4) oświadczenia, czy otrzymuje pomoc finansową od rodziny lub innych osób, jeśli tak, to w jakiej wysokości;
- 5) oświadczenia o sytuacji finansowej osoby/osób, na utrzymaniu których faktycznie pozostaje;
- 6) oświadczenia, czy korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakim zakresie.
Jednocześnie wobec rozbieżności w treści złożonych wniosków (pismo z 14 grudnia 2018 r. oraz formularz wniosku z 21 stycznia 2019 r.), skarżąca została wezwana do wyjaśnienia, czy złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy ustanowienia adwokata, czy też zwolnienia z kosztów sądowych, z pouczeniem, iż nie udzielenie odpowiedzi w tym zakresie skutkować będzie rozpoznaniem wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca złożyła pismo (z 5 marca 2019 r. - data wpływu do biura podawczego Sądu), w którym oświadczyła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Podała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania się. Do pisma skarżąca dołączyła m. in. kserokopię: zeznania PIT 37 za 2018 r. z wykazanym zerowym dochodem, zaświadczenia Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z [...] stycznia 2019 r., iż nie otrzymuje pomocy finansowej od tej jednostki, zaświadczenia Uniwersytetu [...], iż w okresie od 30 września 2017 r. do 30 września 2018 r. skarżąca otrzymała stypendium specjalne w kwocie 3.600 zł, zaświadczenia Uniwersytetu [...], iż w okresie od 1 października 2018 r. do 13 grudnia 2018 r. skarżąca otrzymała stypendium specjalne w kwocie 1.425 zł.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 690/18, po rozpoznaniu ww. wniosku A. P., starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy.
Referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku A. P. z dnia 21 stycznia 2019 r., postanowieniem z dnia 18 marca 2019 r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 6 kwietnia 2019 r. A. P. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazała, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem Konstytucji RP i prawa wspólnotowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zdaniem Sądu, prawidłowo przyjął referendarz sądowy, że w niniejszej sprawie zwolniono już skarżącą od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nie zostało cofnięte. Od dnia uwzględnienia przez referendarza sądowego pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Ponadto, przyznane skarżącej prawo pomocy jest skuteczne od tego momentu poprzez cały dalszy tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym, jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tej sytuacji rozpoznanie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne. A zatem, prawidłowo referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie przyznania skarżącej prawa pomocy, działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia