Uzasadnienie
Prezes Rady Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. [...] którą to decyzją odmówił Z. H. przyznania renty specjalnej.
W uzasadnieniu stwierdził, iż przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zdarzeniach losowych, wybitnych zasługach w jakieś dziedzinie np. kultury lub sportu. Wskazał, że Z. H. wnosił o przyznanie renty specjalnej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym od urodzenia 16-letnim synem G. Nadto wskazał, iż żądanie przyznana renty wnioskodawca uzasadniał koniecznością rezygnacji z pracy w celu dowożenia niepełnosprawnego syna ([...]) do szkoły. Organ ustalił, że Z. H. pracował bez przerw w okresie od [...] września 1974 r. do [...] maja 1999 r. i od września 1999 r. zarejestrowany był jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku. Podał, że aktualnie w związku z opieką nad dzieckiem otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w wysokości [...] zł, zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji w wysokości [...] zł. Żona otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości [...] zł. Rodzina posiada gospodarstwo rolne 3,34 ha, którego nie użytkuje.
Część gospodarstwa jest wydzierżawiona, a pozostałą część użytkuje matka. Warunki mieszkaniowe są złe – zniszczone, zawilgocone, zagrzybione ściany, uszkodzona kanalizacja, dom oddalony 3 km od drogi.
Organ stwierdził, że przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawcy brana jest pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. W konkluzji stwierdził, że w sprawie nie zaistniał szczególny przypadek uzasadniający przyznanie świadczenia specjalnego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Z. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Twierdząc, że decyzja Prezesa Rady Ministrów jest niesprawiedliwa i krzywdząca podniósł, iż na dzień [...] grudnia 1998 r. przepracował 24 lata, 4 miesiące i 4 dni, a w dniu 1 stycznia 1999 r. zmieniono ustawę, na mocy której mógł ubiegać się o wcześniejszą emeryturę. Podkreślił, że organ obliczając dochód rodzinny nie uwzględnił kosztów (wydatków) na [...].
W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie podtrzymując, iż w rozpatrywanej sprawie nie miał miejsca szczególny przypadek uzasadniający przyznanie renty w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną decyzji wydanej w niniejszej sprawie stanowi art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu Prezes Rady Ministrów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Użyte w cytowanym przepisie określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w toku wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji.
Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd w sytuacji stwierdzenia, iż została wydana z naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniu można mówić wtedy, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
Indywidualne przypadki muszą być analizowane zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika konieczność zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do właściwego zastosowania przepisu prawa.
W ocenie Sądu, w postępowaniu administracyjnym prawidłowo zebrano i oceniono materiał dowodowy. W celu ustalenia warunków bytowych skarżącego i jego rodziny organ zwrócił się o informacje do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. Ustalił też, w oparciu o ocenę poradni psychologicznej, że dla prawidłowego rozwoju niepełnosprawnego syna skarżącego zalecana jest dalsza edukacja i kontakt z rówieśnikami.
Zgodnie z obowiązującą wykładnią art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznanie renty specjalnej jest możliwe tylko w przypadku zaistnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Zatem osoba ubiegająca się o to świadczenie powinna wylegitymować się przede wszystkim wybitnymi zasługami artystycznymi, społecznymi, czy też politycznymi (wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2005 r., II SA/Wa 1954/04, LEX 171678). Wniosek o takie świadczenie uzasadniać mogą też szczególne zdarzenia losowe. Oceniając zaistnienie przesłanek do przyznania renty specjalnej nie można pominąć trudnej sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny, ale stanowi ona jedną z dwóch kumulatywnie wymaganych przesłanek przyznania świadczenia specjalnego. Prezentowaną wykładnię potwierdza uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2006 r. (sygn. P 38/05), w którym Trybunał stwierdził, iż dla przyznania świadczenia specjalnego konieczne jest wystąpienie dwóch przesłanek, tj. szczególnych zasług wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie bądź szczególnych zdarzeń losowych oraz jego złej sytuacji materialnej.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy w kontekście ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić należy, iż skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu świadczenia – renty specjalnej. Podnoszone przez skarżącego okoliczności – konieczność rezygnacji z pracy z powodu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, choroba żony, wydatki ponoszone na leczenie, potwierdzają trudną sytuację bytową skarżącego, ale nie są wystarczające do przyznania świadczenia specjalnego.
Mając powyższe na uwadze, uznając iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.