Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdzającą nieważność decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lutego 1998 r. nr [...], zaliczającej [...] M.S. okres jej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od [...] października 1982 r. do [...] września 1985 r. do ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego oraz wysługi lat do nagrody jubileuszowej. W uzasadnieniu podał, że powyższy okres pracy w gospodarstwie rolnym został zaliczony temu funkcjonariuszowi do wysługi lat z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w tym okresie była ona uczennicą szkoły ponadpodstawowej. W uzasadnieniu swojego stanowiska powołał wydane na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 61 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniach społecznych rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 21, poz. 94). Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia, praca domownika w gospodarstwie rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik ów kształci się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej.
Podniósł ponadto, że niespełniony został warunek zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, określony w art. 2 pkt 2 powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i członków ich rodzin, a mianowicie za ten okres (od [...] października 1983 r. do [....] września 1985 r.) nieodprowadzone były składki ubezpieczenia społecznego domownika.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego, przyjęte za podstawę zaskarżonych decyzji.
Wyjaśniła, że w o kresie od [...] stycznia 1983 do [...] września 1985 r. wykonywała pracę w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym jej rodziców położonym w miejscowości O. gm. L. W tym czasie mieszkała wraz z rodzicami i pobierała naukę w szkole średniej, była ubezpieczona na podstawie przepisów powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i członków ich rodzin, a praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jej główne źródło utrzymania. W czasie wolnym do nauki wykonywała wraz z rodzicami stałe prace w rolnictwie, zwłaszcza dotyczyło to okresu wiosennego, letniego i jesiennego, kiedy szczególnie wzmożone są prace polowe.
Zatem, w jej ocenie, uzasadniona była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r. o zaliczeniu jej okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego oraz wysługi lat do nagrody jubileuszowej.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Rozpatrując skargę M. S. pod tym kątem, Sąd uznał, że jej skarga nie zasługuje na uwzględnienie
W niniejszej sprawie należy przede wszystkim wyjaśnić, czy sporna kwestia zaliczenia skarżącej okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariusza Policji, mogła być przedmiotem odrębnej sprawy administracyjnej, kończącej się wydaniem decyzji administracyjnej. Ustalenie, czy dane rozstrzygnięcie (np.: przyznania czy zaliczenia) następuje w formie decyzji administracyjnej wymaga uprzedniego wykazania na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, że mamy do czynienia z decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Pojęcie decyzji administracyjnej zostało określone w art. 104 k.p.a., według którego organ administracji publicznej co do zasady załatwia sprawę przez wydanie decyzji. Decyzje rozstrzygają co do istoty sprawy w całości lub w części, albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Dla przyjęcia, czy dana sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej, załatwionej w formie decyzji administracyjnej, konieczne jest występowanie takich elementów, jak: podstawa prawna (materialna i formalna) do wydania tego aktu oraz podmiot, którego strefa prawa i obowiązków będzie kształtowana tym indywidualnym aktem. Analiza przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) prowadzi do wniosku, iż ustawodawca wprost w tej materii się nie wypowiedział, a z treści art. 32 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że decyzje administracyjne wydaje się tylko w sprawach mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwolnienia ze stanowiska.
Ponadto przepis art. 102 tej ustawy określa upoważnienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do określenia w drodze rozporządzenia szczególnych zasad ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, uwzględniając rodzaje okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej udokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach. Zdaniem Sądu, w tym upoważnianiu, określonym w art. 102 ustawy o Policji, nie mieści się przekazanie kompetencji do ustalenia w trybie przepisów wykonawczych o zaliczeniu pewnych okresów do wysługi lat funkcjonariuszom Policji w ramach odrębnej sprawy administracyjnej, kończącej się wydaniem decyzji administracyjnej.
W związku z powyższym, za podstawę prawną takiej decyzji nie można uznać § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysokości, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. nr 152, poz. 1732) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu (Dz. U. Nr 24, poz. 310).
Należy zatem przyjąć, że kwestie zaliczenia czy niezaliczenia pewnych okresów służby, pracy lub okresów pozostawania poza służbą do wysługi lat funkcjonariusza Policji, powinna być rozpatrywana i rozstrzygana w ramach ustaleń wewnętrznych dotyczących prawa do uposażenia lub innego świadczenia zależnego od wysługi lat.
Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 24 września 2001 r. sygn. akt OPS 8/01 uznał, że zaliczenie lub odmowa zaliczenia okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do służby żołnierza zawodowego nie jest przedmiotem odrębnej sprawy administracyjnej, załatwianej w drodze decyzji administracyjnej.
Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powołanej uchwały NSA pozostaje aktualna wobec policjantów, gdyż przepisy w podobny sposób regulują kwestie zaliczenia okresów służby lub pracy do służby w Policji.
Kierując się powyższymi względami, Sąd uznał, iż decyzja nr [...] wydana w dniu [...] lutego 1998 r. przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. została wydana mimo, że prawo nie przewiduje wydawania decyzji w tych sprawach, a więc bez podstawy prawnej i jest przez to nieważna w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji stwierdzającą nieważność powołanej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. nr [...], prawa nie narusza i dlatego, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.