Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 marca 2012 r. (sygn. akt II SA/Wa 215/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę L. K. na pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...].
W dniu 27 kwietnia 2012 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł skargę kasacyjną od przedmiotowego postanowienia, domagając się jednocześnie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 20 kwietnia 2012 r. skarżący podał, że jest inwalidą, ma 83 lata. Mieszka wraz z żoną (76 lat). Ppoza domem o pow. 64 m2 wybudowanym na działce opow. 23 arów, skarżący wraz z żoną nie posiadają żadnego majątku, tj. innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych. Skarżący podał, iż pobiera emeryturę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1594 zł, zaś jego żona pobiera emeryturę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 992, 92 zł.
Pismem z dnia 10 maja 2012 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie:
- - wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych, ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków
- - oświadczenia w sprawie wysokości opłat ponoszonych na utrzymanie konieczne (przeciętnie w miesiącu) w gospodarstwie domowym.
W oświadczeniu przysłanym do Sądu przy piśmie z dnia 23 maja 2012 r. skarżący podał, że wraz żoną nie posiadają rachunków bankowych. Wskazał, iż utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości ok. 2500 zł. Miesięczne koszty utrzymania to:
- - wyżywienie – ok. 800 zł
- - utrzymanie domu (opłaty za media: gaz, energię elektryczną, telefon, ścieki, wodę opał, podatek od nieruchomości) ok. 1000 zł
- - leczenie i rehabilitacja skarżącego oraz jego żony – ok. 600 zł
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Przede wszystkim przypomnieć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).
Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Opisana przez wnioskodawcę sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy. Skarżący wraz z żoną uzyskuje stały comiesięczny dochód w wysokości ok. 2500 zł. W oświadczeniu wyszczególnił wydatki na wyżywienie (800 zł), utrzymanie mieszkania (1000 zł) oraz leczenie i rehabilitację (600 zł) w łącznej wysokości ok. 2400 zł. W ocenie referendarza sądowego, w opisanej sytuacji, skarżący jest w stanie wygospodarować środki na uiszczenie kosztów sądowych.
Należy mieć na uwadze, że koszty sądowe na obecnym etapie postępowania wynoszą 100 zł (wpis od skargi kasacyjnej) Co prawda wnioskodawca w oświadczeniu o wydatkach próbował wykazać, iż dochody bilansują się z wydatkami na utrzymanie konieczne, to jednak należy mieć na uwadze, że uzyskując stałe comiesięczne i pewne dochody (emerytury) i nie mając innych obciążeń i długów, skarżący jest w stanie tak gospodarować budżetem domowym aby uiścić koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Nie stwierdzono bowiem, aby sytuacja majątkowa wnioskodawcy była wyjątkowo trudna, a zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym niemożliwe.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala na uiszczenie kosztów sądowych z własnych środków, a odmowa przyznania prawa pomocy nie pozbawi skarżącego prawa do sądu.
Z powyższych względów i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.